Makamu wa Rais wa zamani wa Marekani, Trump, Arai Sabati kwa Mkataba Mpya wa Kufuta Silaha za Nyuklia Baada ya "New START" Kuisha Muda Wake

Marekani - Shirika la Habari la Ekhbary

Trump Arai Sabati kwa Mkataba Mpya wa Kufuta Silaha za Nyuklia Baada ya "New START" Kuisha Muda Wake

Rais wa zamani wa Marekani, Donald Trump, ametoa wito wa wazi kwa ajili ya kuundwa kwa mkataba mpya wa kufuta silaha za nyuklia, kufuatia kuisha muda wa Mkataba wa "New START", ambao ulikuwa msingi wa juhudi za kudhibiti silaha za nyuklia kati ya Marekani na Urusi. Trump ameelezea imani yake kwamba mataifa yenye nguvu duniani, hasa Marekani na Urusi, yanapaswa kujihusisha katika mchakato wa majadiliano ili kuweka mfumo mpya unaolenga kuimarisha utulivu wa kimkakati na kupunguza hatari zinazoongezeka za nyuklia katika ulimwengu unaozidi kuwa mgumu.

Mkataba wa New START, uliofikiwa mwaka 2010 na kuanza kutumika mwaka 2011, ulikuwa makubaliano makuu ya mwisho yaliyobaki kati ya mataifa yenye nguvu zaidi ya nyuklia duniani. Uliweka vikwazo kwa idadi ya vichwa vya vita vya nyuklia vya kimkakati vilivyotumwa na mifumo ya kupeleka—mabomu na manowari—ambayo kila taifa liliweza kumiliki. Kwa kuisha muda wake mwezi Februari 2021, mataifa na waangalizi wengi walionyesha wasiwasi mkubwa kuhusu uwezekano wa pengo katika udhibiti wa silaha na uwezekano wa mbio mpya za silaha. Mifumo ya uthibitishaji wa mkataba ilikuwa muhimu kwa kujenga imani na kuhakikisha utiifu.

Katika taarifa za hivi karibuni, Trump alionyesha kuwa mkataba uliopo huenda hautoshi au umepitwa na wakati kwa changamoto za usalama za sasa. Alitetea "kuboreshwa" kwa maudhui ya mkataba, akipendekeza hitaji la kujumuisha vipengele vipya au kurekebisha masharti yaliyopo ili kuendana na mazingira yanayobadilika ya kisiasa. Hii inaweza kujumuisha, kwa mfano, hitaji la kuwashirikisha mataifa mengine yenye silaha za nyuklia, kama China, katika makubaliano ya baadaye ili kuhakikisha ukamilifu na ufanisi wao. Maboresho kama haya yanaweza pia kujumuisha mifumo imara zaidi ya uthibitishaji na ufuatiliaji ili kuimarisha imani ya pande zote.

Wito wa Trump unakuja katika wakati nyeti. Kwa upande mmoja, dunia inashuhudia kuongezeka kwa mvutano wa kisiasa kati ya mataifa makubwa, ambayo hufanya mazungumzo ya udhibiti wa silaha kuwa magumu zaidi lakini wakati huo huo muhimu zaidi. Kwa upande mwingine, maendeleo ya haraka ya kiteknolojia katika uwanja wa silaha, ikiwa ni pamoja na makombora ya hypersonic na akili bandia, huleta changamoto mpya kwa mifumo ya kawaida ya udhibiti wa silaha. Ukosefu wa mkataba kamili na wenye ufanisi unaweza kusababisha kuongezeka kwa kutokuwa na uhakika wa kimkakati, na uwezekano wa kuwahimiza mataifa kuongeza matumizi yao ya kijeshi na kuendeleza uwezo wao wa nyuklia, hivyo kuongeza viwango vya hatari.

Ingawa Trump hajabainisha "maboresho" maalum anayopendekeza, wito wake unatoa fursa ya kufungua tena mjadala kuhusu mustakabali wa udhibiti wa silaha za nyuklia. Kushirikisha Marekani na Urusi katika majadiliano ya kujenga, huku tukizingatia maslahi ya pande zote zinazohusika, ni muhimu sana. Mkataba wowote mpya unapaswa kulenga sio tu kupunguza silaha zilizopo, bali pia kuzuia kuenea kwa silaha za nyuklia, kuongeza uwazi, na kukuza imani ya pande zote. Zaidi ya hayo, uwezekano wa kupanua wigo wa mkataba ili kujumuisha aina mpya za silaha au pande za ziada unaweza kuimarisha ufanisi na uendelevu wake kwa muda mrefu.

Bado haijulikani kama wito huu utapata msikilizaji kwa utawala wa sasa na wa baadaye na kama utageuka kuwa mpango madhubuti wa kidiplomasia. Hata hivyo, kusisitiza juu ya hitaji la mkataba mpya kunaonyesha utambuzi unaokua kwamba usalama wa nyuklia duniani unahitaji ahadi inayoendelea kwa diplomasia na ushirikiano wa kimataifa, hasa kutokana na changamoto ngumu za usalama zinazokabili dunia leo. Kufufua mazungumzo kuhusu udhibiti wa silaha za nyuklia, na kuweka msingi wa mkataba wa kisasa na wa kina, kunaweza kuwa hatua muhimu kuelekea kuepuka matukio mabaya zaidi na kuhakikisha mustakabali salama kwa wote.

Shirika la Habari la Ekhbary