دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور سابق آمریکا، خواستار مذاکره برای پیمان جدید خلع سلاح هسته‌ای پس از انقضای "استارت نو" شد

ایالات متحده - خبرگزاری اخباری

ترامپ خواستار مذاکره برای پیمان جدید خلع سلاح هسته‌ای پس از انقضای "استارت نو" شد

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور سابق ایالات متحده، پس از انقضای پیمان "استارت نو" (New START Treaty) که سنگ بنای تلاش‌های کنترل تسلیحات هسته‌ای بین ایالات متحده و روسیه بود، فراخوانی روشن برای تدوین پیمانی جدید در زمینه خلع سلاح هسته‌ای صادر کرده است. ترامپ این باور را ابراز کرده است که قدرت‌های جهانی، به ویژه ایالات متحده و روسیه، باید در یک فرآیند مذاکراتی برای ایجاد چارچوبی جدید با هدف تقویت ثبات استراتژیک و کاهش ریسک‌های فزاینده هسته‌ای در جهانی پیچیده‌تر، شرکت کنند.

پیمان "استارت نو" که در سال ۲۰۱۰ امضا و در سال ۲۰۱۱ اجرایی شد، آخرین توافق مهم باقی‌مانده بین دو قدرت هسته‌ای بزرگ جهان بود. این پیمان، تعداد کلاهک‌های هسته‌ای استراتژیک مستقر شده و سیستم‌های پرتاب آن‌ها - بمب‌افکن‌ها و زیردریایی‌ها - را که هر کشور می‌توانست داشته باشد، محدود می‌کرد. با انقضای آن در فوریه ۲۰۲۱، بسیاری از کشورها و ناظران نگرانی عمیق خود را در مورد خلاء بالقوه در کنترل تسلیحات و احتمال یک مسابقه تسلیحاتی جدید ابراز کردند. مکانیزم‌های راستی‌آزمایی این پیمان برای ایجاد اعتماد و تضمین پایبندی حیاتی بودند.

ترامپ در اظهارات اخیر خود اشاره کرده است که پیمان موجود ممکن است برای چالش‌های امنیتی کنونی ناکافی یا منسوخ باشد. او از "بهبود" محتوای پیمان حمایت کرده و نیاز به گنجاندن جنبه‌های جدید یا بازنگری در مفاد موجود را برای همسویی با چشم‌انداز ژئوپلیتیکی در حال تغییر، تلویحاً بیان کرده است. این امر می‌تواند شامل، به عنوان مثال، ضرورت مشارکت دادن سایر کشورهای دارای سلاح هسته‌ای، مانند چین، در توافقات آتی برای تضمین جامعیت و اثربخشی آن‌ها باشد. چنین بهبودهایی ممکن است شامل مکانیزم‌های راستی‌آزمایی و نظارت قوی‌تر برای تقویت اعتماد متقابل نیز باشد.

دعوت ترامپ در مقطعی حساس صورت می‌گیرد. از یک سو، جهان شاهد احیای تنش‌های ژئوپلیتیکی بین قدرت‌های بزرگ است که گفتگوی کنترل تسلیحات را دشوارتر اما در عین حال حیاتی‌تر می‌کند. از سوی دیگر، پیشرفت‌های سریع فناوری در زمینه تسلیحات، از جمله موشک‌های فراصوت و هوش مصنوعی، چالش‌های جدیدی را برای چارچوب‌های سنتی کنترل تسلیحات ایجاد می‌کند. فقدان یک پیمان جامع و مؤثر می‌تواند منجر به افزایش عدم قطعیت استراتژیک شود و به طور بالقوه ملت‌ها را وادار کند تا هزینه‌های نظامی خود را افزایش داده و توانایی‌های هسته‌ای خود را توسعه دهند، و در نتیجه سطوح خطر را افزایش دهند.

اگرچه ترامپ جزئیات "بهبودهای" پیشنهادی خود را بیان نکرده است، اما دعوت او فرصتی برای بازگشایی بحث در مورد آینده کنترل تسلیحات هسته‌ای فراهم می‌کند. مشارکت ایالات متحده و روسیه در مذاکرات سازنده، با در نظر گرفتن منافع همه طرف‌های ذینفع، از اهمیت بالایی برخوردار است. هر پیمان جدید باید نه تنها با هدف محدود کردن زرادخانه‌های موجود باشد، بلکه باید برای جلوگیری از اشاعه سلاح‌های هسته‌ای، افزایش شفافیت و ترویج اعتماد متقابل نیز تلاش کند. علاوه بر این، امکان گسترش دامنه پیمان برای شامل شدن انواع جدید تسلیحات یا طرف‌های اضافی می‌تواند اثربخشی و پایداری بلندمدت آن را تقویت کند.

هنوز مشخص نیست که آیا این دعوت مورد توجه دولت‌های فعلی و آینده قرار خواهد گرفت و آیا به یک ابتکار دیپلماتیک ملموس تبدیل خواهد شد. با این حال، تأکید بر ضرورت یک پیمان جدید، نشان‌دهنده درک فزاینده‌ای است که امنیت هسته‌ای جهانی نیازمند تعهد مداوم به دیپلماسی و همکاری بین‌المللی است، به ویژه با توجه به چالش‌های پیچیده امنیتی که امروز جهان با آن‌ها روبرو است. احیای گفتگو در مورد کنترل تسلیحات هسته‌ای و ایجاد پایه‌ای برای پیمانی مدرن و جامع، می‌تواند گامی حیاتی در جهت اجتناب از بدترین سناریوها و تضمین آینده‌ای امن‌تر برای همه باشد.

خبرگزاری اخباری