دەستبەرداربوونى بێ سوود و چەواشەکاریی ئاشکرا لە پێشەوەن، لە کاتێکدا ستارمەر لاواز دەبێت

شانشینی یەکگرتوو - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

دەستبەرداربوونى بێ سوود و چەواشەکاریی ئاشکرا لە پێشەوەن، لە کاتێکدا ستارمەر لاواز دەبێت

لە ماوەیەکی پڕ لە گێژاو بۆ پارتی کرێکارانی بەریتانیا، گۆڕەپانی سیاسیی شاهێدی تێکەڵەیەکی سەیرە لە دەستبەرداربوونە دیاریکراوەکان و هەوڵێکی هاوبەش بۆ نووسینەوەی مێژووی سیاسیی ئەم دواییە. ئەم درامایە لە دەوری سەرۆکی کرێکاران، کیر ستارمەر، دەخولێتەوە، کە لەگەڵ زیادبوونی فشار لەسەر سەرکردایەتییەکەی و چەندین کێشەدا، لەوانەش دیاریکردنی پیتر ماندهلسۆن و پشکنینی دواتر، زیاتر لەژێر ڕەخنەدا دەبێت. دیاریدە ناوخۆییەکانی پارتەکە تێکدەشکێت، کە کەسایەتییە دیارەکان واز دەهێنن و ئەوانی دیکەش سەرقاڵی هەڵسەنگاندنێکی ستراتیژی بۆ ڕووداوەکانی ڕابردوو دەبن.

دیاریکردنی ئەم دواییەی پیتر ماندهلسۆن، کەسایەتییەک کە ڕابردوویەکی ئاڵۆز و زۆرجار جنجاڵیی هەیە، بۆ پۆستێکی دیپلۆماسی – کە بەپێی ڕاپۆرتەکان باڵیۆزی بەریتانیا بووە لە واشنتۆن – بووەتە هۆی دروستبوونی قەیرانی ئێستا. ئەم بڕیارە، کە بۆ زۆرێک بێ پاساوی ڕوون بوو، دەستبەجێ ڕەخنەی تووندی لێکەوتەوە، بە تایبەتی بەهۆی پەیوەندییەکانی پێشووی ماندهلسۆنەوە لەگەڵ تۆڕی جێفری ئێپستین. لەدوای ئەم دیاریکردنە، مۆرگان ماکسوینی، سەرۆکی ئۆفیسی کیر ستارمەر، دەستی لەکار کێشایەوە، کە بەربڵاو وەک "قوربانیدانێک بۆ پارتی" لێکدرایەوە. دوای ماوەیەکی کەم، تیش ئالان، بەڕێوەبەری پەیوەندییەکانی ژمارە 10، بێ ڕوونکردنەوەی ورد وازی هێنا، ئەمەش هەستی بێڕێکی ناو پلە باڵاکانی پارتەکەی زیاتر کرد.

ئەم دەستبەرداربوونانە لەلایەن ڕەخنەگرانەوە وەک "هەنگاوی بێ سوود" یان "نمایشی" وەسف کراون، کە زیاتر بۆ دواخستنی ئەوەی ناچارییە لە چارەسەرکردنی کێشە بنەڕەتییەکان. بۆ خەڵکی ئاسایی، گرنگی ئەم کەسانە، کە زۆرجار لە بازنە سیاسییەکان دەرەوەدا ناسراو نین، کەمە، ئەمەش وایکردووە دەستبەرداربوونیان بێ مان بێت. دۆخەکە لەناو ژمارە 10دا وەک جەنگی لاوازکردن وایە، کە تێیدا بەرپرسیارێتی وونە و قوربانییەکان بە ئاسانی دەدۆزرێنەوە. پێشنیارێکی گاڵتەجاڕی هەیە کە تەنانەت کارمەندانی پاککەرەوەش لەوانەیە ناچار بن دەستبەردار ببن، بەبیانووی ئەوەی کە ئەوان ستارمەر لەبارەی نیگەرانییەکانیان سەبارەت بە ماندهلسۆن ئاگادار نەکردووە. واقیعێکی لەم شێوەیە ستارمەر تەنیادەهێڵێت، تەنها بە دەنگی دەنگدانەوەی خۆی گەمارۆدراوە.

فشار تەنها لەسەر کارمەندانی نزیکی ستارمەر نەوەستاوە. ئاناس ساروار، سەرۆکی پارتی کرێکارانی سکۆتلەندا، بووەتە دیارترین کەسایەتی پارتەکە کە بە ئاشکرا داوای دەستبەرداربوونی ستارمەر دەکات. سەرەڕای ئەوەی ساروار هیچ جێگرەوەیەکی دیاریکراوی پێشکەش نەکردووە، بەڵام پەیامەکەی ڕوونە: سەرکردایەتی ئێستا بێ چارەسەرە، و گۆڕانکارییەک پارتەکە دەرفەتێکی باشتر دەدات بۆ ئەوەی لە هەڵبژاردنەکانی داهاتووی مانگدا لە شکستی گەورە ڕزگاری بێت. ئەمەش دەربڕی هەستێکە بۆ هەڵبژاردنی شتێکی نەزانراو لەسەر شکستی بەردەوام و دیاریکراو – جەنگێک بۆ جۆرێکی دیکەی گێژاو.

سەرەڕای زیادبوونی فشاری ناوخۆیی و دەرەکی، وتەبێژێک بۆ ستارمەر جەختی کردووەتەوە کە سەرۆکەکە "هیچ شوێنێک ناڕوات" و پابەندە بە حکومەتکردن. بەڵام، باوەڕی پشت ئەم دڵنیاییانە کەم دێت، و کەم دڵنیایی پێشکەش دەکات. دۆخەکە وا دەکات کە بیر لەوە بکرێتەوە کە ئایا بۆشایی سیاسی، یان تەنانەت حکومەتکردن تەنها لەلایەن فەرمانبەرانی شارستانییەوە، کاریگەرتر دەبێت. نمونەی بەلجیکا، کە لە نێوان مانگی کانوونی دووەمی 2018 و تشرینی یەکەمی 2020 دا بۆ ماوەی 652 ڕۆژ حکومەتی نەبوو بەبێ ئەوەی هیچ ئاژاوەیەکی گەورە ڕووبدات، زۆرجار لەم بارەیەوە باس دەکرێت.

سێبەری ماندهلسۆن-ئێپستین، کێشەی ناوخۆیی زیاتر دەکات. ئەم کارەساتە وا دیارە کە بیرچوونەوەیەکی کۆمەڵایەتی و شەپۆلێکی چەواشەکاری لە سەرانسەری چینە سیاسییەکاندا دروست کردووە. زۆرێک ئێستا خۆیان وەک خەمخۆر بۆ قوربانییەکانی جێفری ئێپستین دەردەخەن، هاوکات لەپێناو بەرژەوەندیی تایبەتی خۆیاندا جموجوڵ دەکەن. بە شێوەیەکی بەرچاو، کاتێک ماندهلسۆن سەرەتا وەک باڵیۆزی بەریتانیا لە واشنتۆن دیاریکرا، کەم کەس لە سیاسەت یان میدیا ناڕەزایەتیان لە پەیوەندییەکانی ئێپستینی دەربڕی. گێڕانەوەی ئێستا کە هەوڵ دەدات ئەم کەمتەرخەمییە پێشینانە کەم بکاتەوە، یان تەنانەت بانگەشەی ئەوە بکات کە یەکەم کەس بووە کە ئەم زانیارییانەی ئاشکرا کردووە، ئاماژە بە شێوازێکی بەربڵاوتر لە بیرکردنەوەی هەڵبژێردراو و خۆپارێزی دەکات.

بەڵام ئەمە ستارمەر بێبەریناکات. بنەمای "ئەوانەی لە ماڵی شووشەدا دەژین نابێت بەرد فڕێ بدەن" لێرەدا ڕاستە. ماندهلسۆن، کە ماوەیەکی زۆر بوو لەلایەن دامەزراوەی بەریتانییەوە قبوڵ کرابوو، وەک یەکێک لەوان دادەنرا – دانووسێنەرێکی بەتوانا و کەسێکی لێهاتوو. دیاریکردنی ئەو لەلایەن کەسایەتییەکان وەک مایکل گۆڤەوە ستایش کرا، کە وەسفی "نایاب"ی کرد، و لە شوێنی کاری دیار وەک پۆدکاستی تایمزدا بەردەوام بوو. ئەم دەنگە پاڵپشتیکەرانە لە هەفتەکانی ڕابردوودا بە ڕوونی کەمبوونەتەوە.

بەدەر لەو injective، کێمی بادینۆخ، سەرۆکی پارتی پارێزگاران، وەک ئیستیسنا دەردەکەوێت. بادینۆخ، وەک زۆرێک، لە سەرەتاوە بێدەنگ بوو لەسەر پەیوەندییەکانی ئێپستین کاتێک ماندهلسۆن دیاریکرا. ئێستا، وەک ئەوە وایە کە خۆی وەک کەسێک دابنێت کە چیرۆکەکەی ئاشکرا کردووە. سەرسوڕمانی دەنگی نیک ڕۆبنسۆن لە بەرنامەی "ئەمڕۆ"ی ڕادیۆی BBC 4 کاتێک بادینۆخ بانگەشەی ئەوەی کرد کە نمایشی لە پرسیارەکانی سەرۆک وەزیرانی هەفتەی ڕابردوو هۆکار بووە بۆ ئاشکراکردنی ئەوەی ماندهلسۆن لە خانووی ئێپستین ماوەتەوە دوای سزادانی بۆ داواکردنی سێکسی لە منداڵێک، هەستی پێدەکرا. ئەم چوارچێوەی گێڕانەوەیە ئاماژە بەوە دەکات کە بادینۆخ خۆی وەک "پاڵەوانی مارڤڵی پلە سێ" دادەنێت، کە توانای قایلکردنی کەسانی دیکە بە وەشانی خۆی هەیە، سەرەڕای زانینی گشتی کە چیرۆکەکە ساڵانێک بووە کراوە و لەلایەن وێستمینستەرەوە بە ئەنقەست پشتگوێ خراوە.

فەنتازیای بەدیهاتوو و خۆپەرەستەی بادینۆخ، لەوانەیە لە واقیعی کە ئەندامانی کابینەی سێبەری کرێکاران ڕووبەڕووی دەبنەوە، ئاسودەتر بێت. ڕۆژی یەکشەممە، پات ماکفادین، کە وەک نزیکترین یاریدەدەری ستارمەر وەسف کراوە، نێردرا بۆ بەرەنگاربوونەوەی میدیاکان. ئەو جەختی لەسەر ئەوە کردەوە کە دەستبەرداربوونی ماکسوینی "واتای نابێت"، تەنها چەند کاتژمێرێک پێش ئەوەی ماکسوینی لە ڕاستیدا دەستبەردار بێت. پێویستی دواتری ماکفادین بە دیازێپام بۆ چاکبوونەوە لە "شەرم"ی ئەم ناکۆکییە، زۆر شت لەسەر یەکگرتوویی ناوخۆیی پارتەکە دەڵێت.

لە ئەنجامدا، تا بەیانی دووشەممە، هیچ ئەندامێکی پلە باڵای کرێکاران ئامادە نەبوو بە ئاشکرا بەرگری لە ستارمەر بکات. گومانەکان لە بانگەشەی خێرا بۆ لایەنگرەوە تا بڕیاری کۆمەڵایەتی بۆ دوورکەوتنەوە دەگۆڕا. ئەگەر ستارمەر پێشتر هەستی بە تەنیایی کردبوو، ئەوا ئەمە دەبێت نوێترین ئاستی نزم بووبێت. ئەرکی وەڵامدانەوەی پرسیارە سەختەکان کەوتە ئەستۆی وەزیری بچووک جاکی سمیس. وەک ئەندامێکی ئەنجومەنی لۆردەکان، سمیس لەوانەیە خۆی بە تا ڕادەیەک لە لێکەوتەکان پارێزراو بزانێت، و بەردەوام بێت لە وەرگرتنی مووچەی ڕۆژانەی، بێ گوێدانە ئەنجامە سیاسییەکان. سەرەڕای ئەوەی قورسترین لێکۆڵینەوەکانی میدیای هەڵگرت، بەڵام بە زەحمەت دەیتوانی ئەو قەیرانە قوڵە چارەسەر بکات کە هەڕەشە لە داهاتووی پارتی کرێکاران دەکات.

لینکى ئاژانس