China's Chang'e-6 Missie onthult geheimen van de maankant en daagt belangrijke theorie van de geschiedenis van het zonnestelsel uit

Wereldwijd - Ekhbary Nieuwsagentschap

China's Chang'e-6 Missie onthult geheimen van de maankant en daagt belangrijke theorie van de geschiedenis van het zonnestelsel uit

De wetenschappelijke gemeenschap is in rep en roer over de voorlopige bevindingen die voortkomen uit de maanmonsters verzameld door China's Chang'e-6 missie. Deze monumentale onderneming heeft met succes materiaal teruggevonden van de raadselachtige maankant, een gebied dat voorheen onaangetast was door directe menselijke of robotische monstername. De eerste analyse, gedetailleerd in een recent artikel gepubliceerd in Science Advances door onderzoekers van de Chinese Academie van Wetenschappen, biedt niet alleen een close-up van de geologie en geschiedenis van de maankant; het is actief bezig ons begrip van het oude verleden van de Maan en, in bredere zin, de vroege dynamiek van het hele zonnestelsel te hervormen.

Decennialang was onze directe kennis van de maan geologie overweldigend bevooroordeeld ten opzichte van de "nabije" kant, het gezicht dat voortdurend naar de Aarde wijst. Missies zoals Apollo en Luna hebben overvloedige monsters geleverd, wat heeft geleid tot een relatief robuust begrip van de formatie en inslaggeschiedenis. De maankant bleef echter grotendeels een mysterie; de topografie en geologische samenstelling werden voornamelijk afgeleid door teledetectie. Deze discrepantie is voornamelijk te wijten aan de inherente communicatie-uitdagingen: de Maan zelf blokkeert directe radiosignalen naar de Aarde, waardoor complexe relaissatellietsystemen nodig zijn voor elke missie die daar opereert. China's ruimtevaartorganisatie was de pionier van deze prestatie met de Chang'e-4 lander in 2019, wat de allereerste zachte landing op de maankant markeerde. De Chang'e-6 missie, gelanceerd in 2024, bouwde voort op dit succes en werd de eerste die monsters van deze unieke maanfrontier terugbracht.

Wetenschappers hebben ijverig gewerkt aan deze onschatbare monsters, en het artikel van februari belicht drie bijzonder overtuigende inzichten. Ten eerste bevestigt de studie een lang gekoesterde hypothese: de inslagfrequenties aan zowel de nabije als de maankant lijken opmerkelijk vergelijkbaar te zijn. Deze logische conclusie, gebaseerd op de blootstelling van de Maan aan dezelfde hemelse omgeving, ontbeerde tot nu toe direct bewijs, waardoor de Chang'e-6 monsters cruciaal zijn voor de validatie ervan.

Ten tweede suggereert het onderzoek een aanzienlijke herkalibratie voor de lunaire chronologiefunctie, een wiskundig hulpmiddel dat wordt gebruikt om de leeftijd van maanoppervlakken te schatten door kraters te tellen. Voorheen werd deze functie volledig gekalibreerd met behulp van gegevens van monsters van de nabije kant. De integratie van gegevens van de maankant duidt op een mogelijke verschuiving van ongeveer 340 miljoen jaar voor sommige data die aan specifieke maanregio's worden toegeschreven. Hoewel aanzienlijk in absolute termen, vertegenwoordigt deze aanpassing minder dan een variatie van 10% binnen de meer dan 4 miljard jaar oude geschiedenis van de Maan, wat de algehele robuustheid van eerdere dateringsmethoden onderstreept, terwijl deze worden verfijnd met nieuw empirisch bewijs.

Het derde resultaat is echter misschien wel het meest revolutionair: de nieuwe gegevens betwisten sterk het bestaan van het "Late Zware Bombardement" (LHB). Deze langdurige theorie stelt dat ongeveer 3,9 miljard jaar geleden het binnenste zonnestelsel, inclusief de Aarde en de Maan, een intense periode van asteroïde-inslagen heeft doorgemaakt. Deze cataclysmische gebeurtenis zou zijn veroorzaakt door gravitatieverschuivingen tussen de buitenplaneten, die een stroom van brokstukken naar binnen stuurden. Een groot deel van het bewijs voor het LHB kwam van de datering van maankraters aan de nabije zijde, waarvan vele zich rond de 3,9 miljard jaar markering bevonden.

De landingsplaats van de Chang'e-6 missie binnen het Apollo Basin maakt zelf deel uit van het veel grotere Zuidpool-Aitken (SPA) Basin, een van de oudste en meest prominente kenmerken van de Maan. Monsters uit deze regio omvatten het mineraal noriet, dat verschilt van het meer voorkomende basalt, en wordt verondersteld een direct overblijfsel te zijn van de massieve inslag die het SPA Basin vormde. Met behulp van geavanceerde lood-lood dateringstechnieken, die het verval van uraniumisotopen naar loodisotopen meten (vergelijkbaar met koolstofdatering, maar voor veel oudere tijdschalen), bepaalden onderzoekers de leeftijd van het SPA Basin op ongeveer 4,25 miljard jaar. Deze datum is aanzienlijk ouder dan het getheoretiseerde begin van het LHB.

Deze discrepantie is diepgaand. Als het SPA Basin, aantoonbaar de oudste belangrijke structuur op de Maan, ruim vóór het LHB werd gevormd, impliceert dit dat de veronderstelde wereldwijde bombardementsgebeurtenis mogelijk niet zo universeel of intensief heeft plaatsgevonden als eerder werd aangenomen. Het artikel suggereert dat de cluster van 3,9 miljard jaar oude kraters aan de nabije zijde in plaats daarvan kan worden toegeschreven aan een bijzonder gewelddadige, gelokaliseerde gebeurtenis, zoals de Imbrium-inslag, die enorme hoeveelheden uitgeworpen materiaal over die hemisfeer zou hebben verspreid, waardoor talrijke secundaire kraters van vergelijkbare leeftijd ontstonden.

Bovendien observeerden de onderzoekers door de verdeling van andere kraterleeftijden te analyseren een meer geleidelijke, gestage afname van de inslagfrequentie gedurende de lunaire geschiedenis. Dit patroon komt meer overeen met een scenario waarin het vroege zonnestelsel geleidelijk zijn puin opruimde, in plaats van een plotselinge, chaotische piek in inslagen in die specifieke periode te ervaren. Een dergelijk herzien begrip van de lunaire inslaggeschiedenis heeft verstrekkende implicaties, die potentieel onze fundamentele modellen voor de evolutie van het gehele zonnestelsel kunnen veranderen, inclusief de timing en mechanismen van planetaire migratie en de levering van vluchtige materialen aan de Aarde.

De Chang'e-6 missie heeft dus niet alleen gesteenten geleverd, maar ook een nieuwe lens waardoor de fundamenten van onze kosmische buurt kunnen worden bekeken. Naarmate er meer artikelen en analyses uit deze ongekende monsters voortkomen, verwacht de wetenschappelijke gemeenschap verdere herzieningen van ons begrip van planetaire formatie en de turbulente vroege geschiedenis van de Maan en haar hemelse metgezellen.

Ekhbary Nieuwsagentschap