سی‌مولاتۆری فڕۆكه‌ی بێفڕۆكه‌وانی سه‌ربازیی ئۆكرانی بۆ یاریزانان گۆڕدرا: یه‌كه‌مجار له‌ جیهاندا

ئۆكرانیا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

سی‌مولاتۆری فڕۆكه‌ی بێفڕۆكه‌وانی سه‌ربازیی ئۆكرانی بۆ یاریزانان گۆڕدرا: یه‌كه‌مجار له‌ جیهاندا

له‌ گه‌شه‌یه‌كی بێوێنه‌دا كه‌ جه‌نگ و جیهانی یارییه‌ دیجیتاڵییه‌كان یه‌ك ده‌خات، ئۆكرانیا ده‌ستپێشخه‌رییه‌كی پێشه‌نگ وه‌ك خۆی نیشانداوه‌: وه‌شانیكی ئاماده‌كراو بۆ به‌كاربه‌ر و كه‌مكراوه‌ له‌ به‌رنامه‌ی پێشكه‌وتووی ڕاهێنانی فڕۆكه‌ی بێفڕۆكه‌وانی سه‌ربازیی، كه‌ سه‌ره‌تا له‌لایه‌ن هێزه‌ چه‌كداره‌كانیه‌وه‌ گه‌شه‌پێدراوه‌ و به‌كار هاتووه‌. ئه‌م گۆڕانكارییه‌ له‌ ئامرازێكی ڕاهێنانی شه‌ڕكردنه‌وه‌ بۆ خۆشی ماڵه‌وه‌، یه‌كه‌مجارێتی له‌ جیهاندا و به‌ شێوه‌ی ڕاسته‌وخۆ په‌یوه‌ندی به‌ هه‌وڵه‌ به‌رده‌وامه‌كانی ئۆكرانیاوه‌ هه‌یه‌ بۆ وه‌ستاندنی داگیركردنی ڕووسیا كه‌ ساڵانێكه‌ به‌رده‌وامه‌.

یارییه‌كه‌ كه‌ ناوی "Ukrainian Fight Drone Simulator" (UFDS) یه‌، به‌ نزیکه‌ی 30 دۆلاری ئه‌مریكی له‌ ڕێگه‌ی ئۆنلاینه‌وه‌ ده‌ست ده‌كه‌وێت. ئه‌م یارییه‌ به‌ وردی ڕه‌گه‌زه‌كانی فیزیای زۆر واقیعی و كۆنترۆڵی فڕینی وه‌ك خۆی دروست كردووه‌ته‌وه‌، كه‌ ڕۆڵی سه‌ره‌كی بینیوه‌ له‌ ڕاهێنانی فڕۆكه‌وانانی فڕۆكه‌ی بێفڕۆكه‌وانی ئۆكرانی بۆ دیاریكردن و بێكاركردنی تانك، موشه‌ك هاوێژ و هێزه‌كانی ڕووسیا. گرنگه‌ ئاماژه‌ به‌وه‌ بكرێت كه‌ وه‌رشیری ته‌واوی سیمولاتۆره‌كه‌ به‌ خۆڕایی بۆ هه‌موو ئه‌ندامانی هێزه‌ چه‌كداره‌كانی ئۆكرانیا به‌رده‌سته‌، ئه‌مه‌ش گرنگی ستراتیژی و ڕاهێنانه‌كه‌ی ده‌رخه‌ر ده‌كات.

له‌پشت ئه‌م ده‌ستپێشخه‌رییه‌ نوێیه‌وه‌، ڤلادیسلاڤ پلاكسین (Vladyslav Plaksin) سه‌رۆكی جێبه‌جێكاری ئه‌كادیمیای "Drone Fight Club Academy" هه‌یه‌، كه‌ دامه‌زراوه‌یه‌كه‌ تایبه‌ته‌ به‌ ڕاهێنانی فڕۆكه‌وانانی فڕۆكه‌ی بێفڕۆكه‌وانی سه‌ربازیی ئۆكرانی. پلاكسین یه‌كێك بووه‌ له‌ گه‌وره‌ترین گه‌شه‌پێده‌ران و هێزی به‌رده‌وام بۆ UFDS. له‌ دوای دامه‌زراندنی له‌ سه‌ره‌تای شه‌ڕه‌وه‌، ئه‌كادیمیاكه‌ به‌ سه‌ركه‌وتوویی زیاتر له‌ 5,000 فڕۆكه‌وانی فڕۆكه‌ی بێفڕۆكه‌وانی سه‌ربازیی ئۆكرانی ڕاهێناوه‌. ساڵی ڕابردوو، ئه‌كادیمیاكه‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ هێزی ئاسمانی ئه‌مریكا كرد بۆ دانیشتنێكی ڕاهێنان كه‌ له‌ بنكه‌ی ئاسمانی ڕامشتاین له‌ ئه‌ڵمانیا به‌ڕێوه‌ چوو، ئه‌مه‌ش هه‌ماهه‌نگی نێوده‌وڵه‌تی له‌ بواری ڕاهێنانی پێشكه‌وتووی شه‌ڕی فڕۆكه‌ی بێفڕۆكه‌واندا ده‌رده‌خات.

پلاكسین به‌ CBS News وتووه‌ كه‌ یه‌كێك له‌ ئامانجه‌ سه‌ره‌كییه‌كانی گۆڕینی به‌رنامه‌ی سه‌ربازی بۆ یاریی ڤیدیۆیی، په‌ره‌پێدانی توانای فڕینی فڕۆكه‌ی بێفڕۆكه‌وانه‌ له‌ نێوان گه‌نجانی ئۆكرانی، كه‌ ڕێگه‌یه‌كی جێگره‌وه‌یان بۆ دابین ده‌كات: "ئه‌وانه‌مان بۆ دابین بكه‌ن كه‌ نه‌چنه‌ ناو خه‌نده‌قه‌وه‌ به‌ تفه‌نگه‌وه‌". ئاره‌زووی هه‌موو شتێك كه‌ په‌یوه‌ندی به‌ فڕۆكه‌ی بێفڕۆكه‌وانه‌وه‌ هه‌یه‌، له‌ ماوه‌ی شه‌ڕدا له‌نێوان گه‌نجانی ئۆكرانی به‌ شێوه‌یه‌كی به‌رچاو زیادی كردووه‌، به‌شێكی زۆری ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ناوبانگی پاڵه‌وانانه‌ی فڕۆكه‌وانانی فڕۆكه‌ی بێفڕۆكه‌وانی وڵاته‌كه‌، به‌پێی قسه‌ی پلاكسین. "زۆرێك له‌ گه‌نجه‌كان ده‌یانه‌وێت بفڕن، ده‌یانه‌وێت [به‌ ئامانجه‌كانی ڕووسیا] بگرن، ده‌یانه‌وێت له‌م جیهانه‌ نوێیه‌ی ڕۆبۆتیكدا گه‌وره‌ ببن"، ئه‌و وتی.

دروستكه‌رانی یارییه‌كه‌ UFDS وه‌ك "به‌رگه‌یه‌كی گشتی بۆ ڕاهێنه‌رێكی پێشكه‌وتووی FPV (دیدگای یه‌كه‌م كه‌س) كه‌ زۆر واقیعییه‌ و له‌سه‌ر بنه‌مای وانه‌كانی هێڵی پێشه‌وه‌ی ئۆكرانی بنیات نراوه‌" وه‌سف ده‌كه‌ن. ئه‌م یارییه‌ ده‌رفه‌ت ده‌داته‌ یاریزانان "فێری فڕین وه‌ك فڕۆكه‌وانێكی هێڵی پێشه‌وه‌ بن، مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ سیناریۆی واقیعی ئه‌ركه‌كان بكه‌ن، و هه‌ست به‌ په‌رۆشی شه‌ڕی نوێی FPV بكه‌ن". سیمولاسیۆنه‌كه‌ ورده‌كاریی زۆر واقیعی تێدایه‌، كه‌ چه‌ندین جۆری جیاوازی فڕۆكه‌ی بێفڕۆكه‌وان ده‌گرێته‌وه‌ بۆ ئه‌نجامدانی ئه‌ركه‌كانی شه‌ڕ دژی ئامانجه‌كانی ڕووسیا، كه‌ بارودۆخی كه‌ش و هه‌وای جیاواز و گۆڕاوی تێدایه‌ كه‌ مه‌به‌ست لێی پێشكه‌شكردنی ئه‌زموونێكی واقیعییه‌ بۆ هه‌ركه‌سێك كه‌ بنه‌ماكانی شه‌ڕی فڕۆكه‌ی بێفڕۆكه‌وان فێربێت و پراكتیزه‌ی بكات.

له‌ كاتێكدا كه‌ چه‌ندین یاریی هه‌یه‌ كه‌ ئه‌زموونی شه‌ڕی هاوشێوه‌ی FPV پێشكه‌ش ده‌كه‌ن - وه‌ك شۆفێری تانك، فڕینی فڕۆكه‌ی جه‌نگی، و فه‌رمانده‌یی ژێر ده‌ریایی - UFDS یه‌كه‌م یارییه‌ كه‌ ڕاسته‌وخۆ له‌ به‌رنامه‌ی سه‌ربازییه‌وه‌ وه‌رگیراوه‌. له‌ كاتێكدا كه‌ زۆر یاریی وه‌ك ئامرازی فێربوون بۆ هێزه‌ چه‌كداركانی جیهان به‌كار هاتبن، ئه‌وان سه‌ره‌تا وه‌ك یاریی دروست كراون. UFDS ئه‌م مۆدێله‌ پێچه‌وانه‌ ده‌كاته‌وه‌، كه‌ ئامرازێكی ڕاهێنانی سه‌ربازیی ڕاسته‌قینه‌ ده‌هێنێته‌ سه‌ر شاشه‌ی ماڵه‌كان.

پلاكسین دان به‌ نیگه‌رانییه‌ ئه‌خلاقییه‌كانی ده‌رباره‌ی دروستكردنی یارییه‌ك كه‌ ڕێگه‌ به‌ گه‌نجان ده‌دات به‌ شێوه‌یه‌كی واقیعی فڕینی فڕۆكه‌ی بێفڕۆكه‌وانی كوشنده‌ وه‌ك خۆیان دابنێن، وه‌سفی ده‌كات كه‌ "پرسیارێكی زۆر هه‌ستیاره‌". له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا، ئاماژه‌ی به‌وه‌ش كرد كه‌ یارییه‌كه‌ له‌م ڕوه‌وه‌ جیاواز نییه‌، وتی: "چه‌ندین سیموله‌تۆری تریش هه‌ن كه‌ هه‌مان كاری ده‌كه‌ن، و ئێمه‌ شتێكی نوێ ناكه‌ینه‌وه‌."

له‌وانه‌ش، UFDS یه‌كه‌م یاریی ڤیدیۆیی نییه‌ كه‌ وه‌ك ئامرازێكی ساخته‌ بۆ جه‌لبكردنی سه‌رباز له‌لایه‌ن سوپایه‌كه‌وه‌ به‌كار بێت. زنجیره‌ی "America's Army"، كه‌ له‌ ساڵی 2002 له‌لایه‌ن سوپای ئه‌مریكاوه‌ ده‌ستی پێكرد، به‌ شێوه‌یه‌كی به‌رفراوان یه‌كه‌م به‌كار هێنانی ڕوونی یارییه‌ ڤیدیۆییه‌كانه‌ بۆ هاندانی جه‌لبكردنی سه‌رباز له‌لایه‌ن سوپایه‌كی نیشتمانییه‌وه‌. له‌ كاتێكدا ئه‌م زنجیره‌یه‌ هێنده‌ واقیعی نه‌بوو كه‌ UFDS، هه‌مان مه‌به‌ستی هاوشێوه‌ی هه‌بوو.

به‌ گوێره‌ی پلاكسین، له‌ بنه‌ڕه‌تدا، یارییه‌ ئۆكرانییه‌كه‌ بۆ ئه‌وه‌ دروست كراوه‌ كه‌ "زانستی بنه‌ڕه‌تی بۆ فڕۆكه‌ی بێفڕۆكه‌وان" به‌ خه‌ڵك ببه‌خشێت، "به‌ڵام له‌ هه‌مان كاتدا، ئێمه‌ هه‌وڵ ده‌ده‌ین ئاسایشی ته‌واوی بۆ دابین بكه‌ین، بۆ ئه‌وه‌ی زانیاری هه‌ستیار نه‌درێت". بۆ ئه‌وه‌ی ڕێگری بكرێت له‌ ئاشكراكردنی وردیكارییه‌كان كه‌ سوپای ڕووسیا ڕه‌نگه‌ به‌كاری بهێنێت بۆ ڕاهێنانی فڕۆكه‌وانانی خۆی، جیاوازییه‌كی به‌رچاو هه‌یه‌ له‌ نێوان وه‌رشیری گشتی UFDS و وه‌رشیری به‌كار هاتوو له‌ ئه‌كادیمیای "Drone Fight Club Academy" بۆ ڕاهێنانی كاربه‌ده‌ستانی سه‌ربازیی ئۆكرانی. ئه‌م جیاوازییانه‌، پلاكسین وتی بۆ CBS News، "زۆربه‌یان په‌یوه‌ندییان به‌ ته‌كتیكه‌وه‌ هه‌یه‌". ئه‌و ڕوونكردنه‌وه‌ی دا: "هه‌موو شتێك كه‌ پێویستت پێیه‌تی ده‌داتێ، به‌ڵام ته‌كتیكه‌كانت پێ نادات. پێم وایه‌ ئه‌وه‌ جیاوازی سه‌ره‌كییه‌ له‌ نێوان وه‌رشیریه‌كاندا."

وتیشی كه‌ هه‌ندێك له‌ گۆڕانكارییه‌كان بریتییه‌ له‌ ئاسانكردنی ئه‌و به‌شانه‌ی شه‌ڕی فڕۆكه‌ی بێفڕۆكه‌وان كه‌ ڕه‌نگه‌ بۆ یاریزانانی ئاسایی ماندووكه‌ر بن. بۆ نموونه‌، یاریزانان ڕه‌نگه‌ نه‌یانه‌وێت 30 خوله‌ك فڕۆكه‌ی بێفڕۆكه‌وانی خۆیان بفڕێنن بۆ گه‌یشتن به‌ ئامانجێك. له‌به‌ر ئه‌مه‌، یاریكردن به‌ مه‌به‌ست دیزاین كراوه‌ كه‌ زیاتر شێوه‌ی ئه‌ركێد بێت، له‌كاتێكدا كۆنترۆڵ و ئه‌زموونی به‌كاربه‌ری زۆر واقیعی ده‌پارێزرێت. ئه‌مه‌ واته‌ "كه‌متر تێگه‌یشتن له‌ ئه‌ركه‌كان، كه‌متر تێگه‌یشتن له‌ چۆنیه‌تی فڕین بۆ ماوه‌ی دوور" كه‌ به‌شێكی گرنگه‌ له‌ ڕاهێنانی فڕۆكه‌وانانی فڕۆكه‌ی بێفڕۆكه‌وان. "كاتێك به‌ فڕۆكه‌ی بێفڕۆكه‌وانی [ڕاسته‌قینه‌] ده‌فڕیت، ناوچه‌كه‌ ده‌بینیت و ده‌بێت نه‌خشه‌كه‌ بخوێنیته‌وه‌ و به‌وه‌ی ده‌یبینیت به‌راوردی بكه‌یت"، پلاكسین وتی. "له‌ ئه‌ركه‌كاندا، ئه‌مه‌ زۆر گرنگه‌. له‌ یارییه‌كانی ئه‌ركێددا، ئه‌مه‌ گرنگ نییه‌، و ئێمه‌ نایخه‌ینه‌ ناوه‌وه‌ چونكه‌ بۆ یاریزانان سه‌رنجڕاكێش نابێت."

UFDS هێشتا یارییه‌كی بچووكه‌، كه‌ ڕۆژانه‌ نزیکه‌ی 50 یاریزان به‌ شێوه‌ی ئۆنلاین یاریی پێ ده‌كه‌ن. ئه‌م جۆره‌ یارییه‌ سه‌ربازییه‌ وردانه‌ زۆربه‌ی جار كۆمه‌ڵێكی بچووك به‌ڵام دڵسۆز په‌یدا ده‌كه‌ن، و به‌ زه‌حمه‌ت سه‌ركه‌وتن به‌سه‌ر كۆمه‌ڵگه‌ی گشتی یارییدا به‌ ده‌ست ده‌هێنن. به‌ڵام پلاكسین هه‌وڵ ده‌دات ئه‌وه‌ بگۆڕێت، و جه‌ماوه‌ری فراوانتر بكات. ئه‌و یارمه‌تی ڕێكخستنی پاڵه‌وانێتییه‌ك ده‌دات كه‌ هیوا ده‌خوازێت "ئاستی ئه‌و كه‌سانه‌ی یارییه‌كه‌ ده‌كه‌ن زیاد بكات" و ڕكابه‌ری له‌ نێوان یاریزاناندا هان بدات.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری