Lev Yashin: 'De Zwarte Spin' die de rol van keeper revolutioneerde

Rusland - Ekhbary Nieuwsagentschap

Lev Yashin: 'De Zwarte Spin' die de rol van keeper revolutioneerde

De wereld van het voetbal werd afgelopen december in rouw gedompeld met het overlijden van Pelé, een van de onbetwiste groten van het spel. De dood van de Braziliaanse legende leidde tot wijdverspreide eerbetonen, terwijl fans nadachten over de diepgaande impact van een man die zijn sport had hervormd. Rusland was geen uitzondering, waarbij het mannenteam eer betoonde door een ontroerende foto te delen van een glimlachende Pelé. Toch stond naast de iconische aanvaller een andere figuur die binnen dezelfde gouden generatie een vereerde status had verworven – de betreurde, grote Lev Yashin.

Terwijl Pelé faam maakte met het scoren van doelpunten, bouwde Yashin zijn legende op door anderen ervan te weerhouden. Als revolutionaire doelman, anders dan alle voorgangers, blijft de Rus de maatstaf voor keeperskwaliteit, zelfs decennia na zijn laatste wedstrijd en overlijden. Meer dan 50 jaar zijn verstreken sinds zijn laatste wedstrijd, en meer dan drie decennia sinds zijn dood, maar zijn invloed blijft bestaan.

Als Pelé zou worden gekozen om de aanval te leiden in de all-time fantasie-elftallen van talloze fans, dan zou de naam die universeel zou worden gekozen om het doel te verdedigen ongetwijfeld Yashin zijn. Zijn bijnamen – 'De Zwarte Spin', 'De Zwarte Octopus' en 'De Zwarte Panter' – waren een bewijs van zijn acrobatische bekwaamheid, zijn imposante aanwezigheid en zijn kenmerkende donkere tenue, vaak bekroond met zijn kenmerkende platte pet. Yashin was een ware pionier, een imposante Sovjet-doelman die genoot van een legendarische carrière van 20 jaar en de rol opnieuw definieerde met zijn atletisch vermogen en commandante speelstijl.

Yashin's roem was zo immens dat het prestigieuze voetbalmagazine France Football jaarlijks de prijs voor de beste doelman ter wereld ter ere van hem uitreikt. De 'Yashin Trofee' is een blijvend eerbetoon aan zijn ongeëvenaarde bijdrage. Maandag 20 maart markeerde de 33ste sterfdag van Yashin op 60-jarige leeftijd, een dag die velen ertoe aanzette na te denken over het opmerkelijke leven en de tijden van het grootste voetbalicoon van Rusland.

Yashin werd geboren op 22 oktober 1929 in Moskou in een gezin van fabrieksarbeiders. Zijn pad naar voetbalonsterfelijkheid was verre van voorbestemd. Nog voordat hij de tienerleeftijd bereikte, begon hij in een fabriek te werken en droeg hij bij aan de Russische oorlogsinspanning tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij zette dit veeleisende werk ook na de oorlog voort, maar de cumulatieve vermoeidheid leidde op 18-jarige leeftijd tot wat werd omschreven als een 'zenuwinstorting'. "Was het depressie? Ik weet het niet", schreef Yashin in zijn autobiografie. "De vermoeidheid die zich in de loop der jaren had opgehoopt, begon zich te laten voelen en iets in mij brak plotseling. Op dat moment voelde ik niets dan leegte."

Sport werd echter een vitale uitlaatklep en bood nieuwe mogelijkheden voor de jonge Yashin. Al een enthousiaste speler van zowel voetbal als ijshockey, kreeg hij van een teamgenoot het advies om zich vrijwillig aan te melden voor militaire dienst. Hij beschreef deze beslissing later als zijn 'redding', waardoor hij zijn sportieve passies kon combineren met zijn militaire plichten. Deze periode bleek cruciaal en bood structuur en een weg voor zijn buitengewone talenten.

In 1949 ontdekt, werd Yashin uitgenodigd om zich aan te sluiten bij de jeugdacademie van Dynamo Moskou, een van de toonaangevende voetbalclubs van de Sovjet-hoofdstad. Dynamo had eerder voor opschudding gezorgd met een baanbrekende tournee door Groot-Brittannië in 1945, waarbij het indrukwekkend ongeslagen bleef in vier wedstrijden tegen ogenschijnlijk superieure Engelse tegenstanders. Ondanks deze prestigieuze clubverbinding was Yashin's debuut voor Dynamo in 1950 niet veelbelovend. Hij incasseerde een makkelijk doelpunt, een moment dat ertoe bijdroeg dat hij dat jaar slechts twee competitiewedstrijden speelde. Bovendien werd de weg naar het eerste elftal geblokkeerd door Alexei 'Tijger' Khomich, een gerespecteerd figuur die Yashin in de beginfase van zijn carrière aan de zijlijn hield.

In plaats van elders naar kansen te zoeken, was Yashin vastbesloten om te slagen bij Dynamo. Zijn toewijding was buitengewoon; hij speelde zelfs als doelman voor het ijshockeyteam van Dynamo en won in 1953 de Sovjetbeker. Deze veelzijdigheid toonde zijn uitzonderlijke atletisch vermogen. "Ik rende, deed hoogspringen, kogelstoten, discuswerpen, volgde schermlessen, deed aan boksen, duiken, worstelen, schaatsen, probeerde basketbal, speelde ijshockey, waterpolo en voetbal. Mijn winters bracht ik door op ski's en schaatsen. Ik weet niet zeker waarin ik het beste was", herinnerde Yashin zich later, en benadrukte zijn veelzijdige sportieve vaardigheden.

Terwijl hij wachtte op zijn kans in het voetbal, greep Yashin eindelijk zijn kans toen Khomich in 1953 geblesseerd raakte. Yashin verzekerde zich van de basisplaats en keek nooit meer achterom, waarmee hij een glorieus tijdperk voor Dynamo inluidde. De club won vijf Sovjet-landstitels, waarvan vier in een dominante periode tussen 1954 en 1963. Zijn clubsucces vertaalde zich in internationale glorie. Yashin was een hoeksteen van het Sovjet nationale team, nam deel aan vier Wereldbekers en leidde met trots zijn land naar de overwinning in het allereerste Europees Kampioenschap in 1960. Hij won ook een gouden Olympische medaille in 1956.

Yashin's carrière werd gekenmerkt door unieke anekdotes, waaronder zijn beroemde gewoonte om voor wedstrijden een glaasje wodka te drinken, waarvan hij beweerde dat het hielp om 'zijn spieren te trainen'. Hoewel misschien onconventioneel, voegde dit ritueel, gecombineerd met zijn buitengewone speelstijl, toe aan de mystiek rond de legendarische doelman. Onder de excentriciteiten lag een diep toegewijde atleet die de kunst van het keepen naar een hoger niveau tilde.

De erfenis van Lev Yashin overstijgt statistieken. Hij vertegenwoordigt een verhaal van veerkracht, het overwinnen van tegenspoed en een onvermoeibaar streven naar uitmuntendheid. Van een fabrieksarbeider die worstelt met uitputting tot een wereldwijd icoon wiens naam de hoogste individuele keepersonderscheiding van de sport siert, Yashin blijft een inspiratiebron. Zijn leven dient als een krachtige herinnering dat grootsheid kan voortkomen uit de meest bescheiden begin, en een onuitwisbare stempel achterlaat op de annalen van de sportgeschiedenis.

Ekhbary Nieuwsagentschap