خێزانی هێرشكارێك بۆ سەر كارمەندێكی قوتابخانە لە نزیکنی کامسک لە لیستی پۆلیسدا نەبوو

[Country] - Ekhbary News Agency

کازان، ٢٢ی January. /تاس/. لە شارۆچکەی نزیکنی کامسکی ڕووسیا، گەنجێک هێرشی کردە سەر یەکێک لە کارمەندەکانی قوتابخانە بە بەکارهێنانی چەقۆ. ئەم رووداوە کاردانەوەی زۆری لێکەوتەوە و لایەنە پەیوەندیدارەکان بە جددییەوە لێی دەڕوانن. سوتلانا زاخارۆڤا، کە مافەکانی منداڵ لە تاتارستان پارێزگاری لێدەکات، ڕایگەیاندووە کە یەکەمین زانیارییەکان ئەوە دەردەخەن کە ئەو کوڕە و خێزانەکەشی پێشتر لە هیچ بنکەیەکی پۆلیس یان ناوەندێکی تایبەت بە کێشە کۆمەڵایەتییەکان تۆمار نەکراون. ئەمەش پرسیار لەسەر چۆنیەتی چاودێریکردنی خێزانەکان و ڕێگریکردن لە توندوتیژی دروست دەکات.

فەرمانگەی پارێزەری مافەکانی منداڵ لە هەرێمی تاتارستان، بە وریاییەکی زۆرەوە چاودێری دۆخەکەی کردووە و لێکۆڵینەوەیەکی ورد دەستیپێکردووە بۆ زانینی هەموو وردەکارییەکانی ڕووداوەکە. بەپێی زانیارییە سەرەتاییەکان، خێزانەکە پێشتر هیچ کێشەیەکیان نەبووە لەگەڵ پۆلیس و لە هیچ لیستی چاودێریدا نەبوون. ئەمەش دەریدەخات کە هۆکارەکانی تووشبوونی گەنجان بە توندوتیژی هەمیشە لەلایەن خێزان یان پۆلیسەوە ئاشکرا نابێت و پێویستی بە شێوازی نوێی چاودێری و پێشگیری هەیە.

یەکێک لە خاڵە گرنگەکان کە جێگەی دڵخۆشییە، ئەوەیە کە لەم ڕووداوەدا هیچ منداڵێک زیانی بەرنەکەوتووە. ئەمەش مانای ئەوەیە کە هێرشەکە تەنها کارمەندەکەی کردووەتە ئامانج و مەترسییەکە نەگەیشتووەتە منداڵەکانی ناو قوتابخانە. ئەمنیەتی قوتابخانەکان و منداڵان یەکێکە لە گرنگترین پرسەکانی حکومەتی ڕووسیا، و ئەم ڕووداوەش جارێکی دیکە ئەو پرسەی هێناوەتە پێش چاو.

لەبەرامبەردا، ئەو گەنجەی هێرشەکەی ئەنجامداوە، چارەسەری پزیشکی پێویستی بۆ کراوە. ئەمەش نیشان دەدات کە حکومەت هەوڵ دەدات هاوکاری هەموو لایەک بکات، تەنانەت ئەو کەسانەی تاوان دەکەنیش، چونکە پێدەچێت ئەو گەنجەش کێشەی دەروونی یان کۆمەڵایەتی هەبووبێت کە بووەتە هۆی ئەم کردارەی. هێشتا هۆکارەکانی پشت ئەم هێرشە بە تەواوی ئاشکرا نەبوون و لێکۆڵینەوەکان بەردەوامن.

ڕووداوی نزیکنی کامسک، بەشێکە لە زنجیرەیەک ڕووداوی لەم چەشنە کە لە ساڵانی دواییدا لە قوتابخانەکانی ڕووسیادا ڕوویانداوە. ئەم ڕووداوانە بوونەتە هۆی گفتوگۆی فراوان لەسەر پرسی ئەمنیەتی قوتابخانەکان، چۆنیەتی مامەڵەکردن لەگەڵ توندوتیژیی گەنجان، و پێویستی هەبوونی ڕێوشوێنی پێشگیری کاریگەر. شارەزایان داوای زیاتر چاودێری دەروونی بۆ قوتابیان، باشترکردنی ڕاهێنانی کارمەندانی قوتابخانە لە مامەڵەکردن لەگەڵ کێشە و قەیرانەکان، و پتەوکردنی پەیوەندی لەنێوان قوتابخانەکان، خێزانەکان، و هێزە ئەمنییەکان دەکەن.

ئەوەی جێگەی سەرنجە کە خێزانەکەی هێرشکەر لەلایەن پۆلیسەوە ناسراو نەبووە، ئەمەش پرسیار لەسەر ئەوە دروست دەکات کە ئایا سیستمی ڕاگەیاندن و چاودێری ئێستا بەسە یان کەموکووڕیی هەیە. لە زۆربەی حاڵەتەکانی توندوتیژی، بەتایبەتی لە گەنجاندا، هۆکارەکان پەیوەستن بە بارودۆخی خێزان، کێشەی دەروونی، ناسۆری کۆمەڵایەتی، یان کاریگەریی میدیا و ئینتەرنێت. کێشەکە ئەوەیە کە چۆن ئەم هۆکارانە دەستنیشان بکرێن پێش ئەوەی کار گەیشتووەتە ڕووداوی توندوتیژی.

پارێزەری مافەکانی منداڵ لە تاتارستان، سوتلانا زاخارۆڤا، جەختی لەسەر ئەوە کردووەتەوە کە دۆخەکە بە وردی چاودێری دەکرێت. ئەمەش تەنها لە گەڕان بەدوای ڕاستییەکانی ڕووداوەکەدا ناگرێتەوە، بەڵکوو پشکنینی بارودۆخی کۆمەڵایەتی و خێزانی ئەو گەنجەش دەگرێتەوە. لێکۆڵینەوە دەکرێت بۆ ئەوەی بزانرێت ئایا نیشانەکانی کێشە هەبوون کە لەوانەیە پشتگوێ خراون، یان کاریگەری دەرەکی هەبووە کە بووەتە هۆی ئەم ئاڵۆزییە.

حکومەتی ڕووسیا لە ساڵانی ڕابردوودا چەندین ڕێکاری بۆ باشترکردنی ئەمنیەتی قوتابخانەکان گرتووەتەبەر، وەک دانانی پاسەوان، دامەزراندنی کامێرای چاودێری، و توندترکردنی کۆنترۆڵی دەروازەکان. لەگەڵ ئەمانەشدا، ڕووداوی لەم چەشنە نیشان دەدەن کە تەنها ڕێوشوێنی ئەمنیەتی فیزیایی بەس نین. تێکۆشان دژی توندوتیژی لە قوتابخانەکان پێویستی بە ڕێبازێکی گشتگیر هەیە کە چاودێری دەروونی، پشتگیری کۆمەڵایەتی، و کولتووری کراوەی گفتوگۆ لەخۆ بگرێت.

چاودێری دەروونی قوتابیان یەکێکە لە گرنگترین هۆکارەکان. زۆرێک لە گەنجان تووشی سترێس، خەمۆکی، یان نەخۆشی دەروونی دەبن کە دەکرێت لە شێوەی ڕەفتاری توندوتیژانە دەربکەوێت. دەستنیشانکردنی زووی و چارەسەرکردن دەتوانێت ئەو ئارەزووانە کەم بکاتەوە. قوتابخانەکان دەبێت دەروونناسی قووتابخانەی پێویستیان هەبێت کە تەنها لە چارەسەرکردنی قەیرانەکاندا شارەزا نەبن، بەڵکوو بەرنامەی پێشگیریکاریش پێشکەش بکەن.

ڕۆڵی دایک و باوکیش گرنگییەکی زۆری هەیە. گفتوگۆی کراوە لەنێوان دایک و باوک و منداڵان، ژینگەیەکی پشتگیریکەری خێزان، و هۆشیارکردنەوە لە مەترسییەکانی وەک قۆڕی سێبەر (cyberbullying) یان بیروڕا ڕادیکاڵییەکان دەتوانێت یارمەتیدەر بێت بۆ پاراستنی منداڵان لە کاریگەرییە نەرێنییەکان. ئەگەر خێزانەکان خۆیان کێشەیان هەبێت، ئەوا گرنگە کە بیانەوێت دەستیان بگاتە یارمەتی پیشەیی بێ ئەوەی تووشی سۆزی (stigmatization) ببن.

دۆسیەی نزیکنی کامسک بێگومان باس و خواسی زیاتر لەسەر پێویستی باشترکردنی بەرنامەکانی پێشگیری، پشکنینی سیستمی ڕاگەیاندنی ئێستا، و ڕۆڵی لایەنە جیاوازەکانی حکومی و کۆمەڵایەتی لە پاراستنی سەلامەتی و خۆشگوزەرانی منداڵان و گەنجاندا دروست دەکات. ئەوەی کە خێزانەکە لەلایەن پۆلیسەوە ناسراو نەبووە، ئاڵۆزیی کێشەکان و پێویستی تێپەڕاندنی ڕێبازە نەریتییەکان و داهێنانی چارەسەری نوێ پیشان دەدات.

لە کۆتاییدا، ناوەندی ڕاگەیاندنەکە جەختی کردەوە کە لێکۆڵینەوەکان بەردەوامن و زانیاری زیاتر لە کاتی خۆیدا بڵاو دەکرێتەوە. گرنگترین ئامانج هێشتا ڕوون کردنەوەی دۆسیەکە، پشتگیریکردنی هەموو لایەنەکان، و گرتنەبەری ڕێوشوێنی گونجاوە بۆ ڕێگریکردن لە ڕووداوی لەم چەشنە لە داهاتوودا. کۆمەڵگای تەواو بانگهێشت دەکرێت بۆ هەماهەنگی، بۆ دروستکردنی ژینگەیەکی سەلامەت بۆ منداڵانی وڵاتەکەمان.