سەرۆکی کۆریای باشوور، مون جە-ئین، سەردانی ئەمریکا دەکات بە ئومێدی پێشکەوتن لە دانوستانەکانی لەگەڵ کۆریای باکوور

کۆریای باشوور - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

سەرۆکی کۆریای باشوور، مون جە-ئین، سەردانی ئەمریکا دەکات بە ئومێدی پێشکەوتن لە دانوستانەکانی لەگەڵ کۆریای باکوور

سێول/نیویۆرک - سەرۆکی کۆریای باشوور، مون جە-ئین، لە 23ی مانگی ئەیلولدا سەردانێکی زۆر چاوەڕوانکراوی بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا دەستپێکرد، بەرەو نیویۆرک بەڕێکەوت. ئەم گەشتە دیپلۆماتییە تەنها سێ ڕۆژ دوای کۆبوونەوەی مێژوویی سەرۆک مون لەگەڵ ڕێبەری کۆریای باکوور کیم جۆنگ-ئون لە پیۆنگ یانگ، گرنگی و بەپەلەیی هەوڵە دیپلۆماتییەکانی ئێستای ئەکەمەوت. کۆمەڵگای جیهانی بە چڕی چاودێری دەکات کە ئایا ئەم سەردانە دەتوانێت دەرفەتی نوێ بکاتەوە لە دانوستانەکانی بنبەستکراوی ئەمریکا و کۆریای باکوور و هێزێکی چارەنووسساز بۆ پرۆسەی بێچەککردنەوە و ئاشتی لە نیوچەکەی کۆریا بخاتە گەڕ.

بەپێی هەواڵنێری یۆنهاپ، گەشتی سەرۆک مون بۆ ئەمریکا لە کاتێکی هەستیاردا لە پەیوەندییەکانی نێوان هەردوو کۆریا و ئەمریکا و کۆریای باکووردا دێت. سەرەڕای لوتکەی ئەم دواییە لەنێوان سەرکردەکانی ئەمریکا و کۆریای باکوور، هێشتا جیاوازی بەرچاو هەیە سەبارەت بە ڕێگای بێچەککردنەوە، هەڵگرتنی سزاكان، و دامەزراندنی میکانیزمەکانی دروستکردنی متمانە. یەکێک لە ئامانجە سەرەکییەکانی سەردانی سەرۆک مون بریتییە لە هماهەنگی نزیک لەگەڵ ئەمریکا لەسەر ستراتیژییەکانی پێشخستنی دیالۆگ لەگەڵ کۆریای باکوور. شرۆڤەکاران پێشنیار دەکەن کە سەرەڕای ئەوەی لوتکەی پیۆنگ یانگ پێشکەوتنی ئەرێنی لە کەمکردنەوەی گرژییەکان و پێشخستنی هەوڵەکانی بێچەککردنەوەدا بەدەستهێناوە، وەرگێڕانی ئەم دەستکەوتانە بۆ پێشکەوتنی بەرچاو پێویستی بە پەیوەندی و هاوکاری کاریگەر هەیە لەنێوان ئەمریکا و کۆریای باکووردا.

لە ماوەی مانەوەی لە ئەمریکا، چاوەڕوان دەکرێت سەرۆک مون گفتوگۆ لەگەڵ سەرۆکی ئەمریکا دۆناڵد ترامپ بکات. چاوەڕوان دەکرێت ڕۆژەڤەکە بگرێتەخۆی بێچەککردنەوەی تەواوی نیوچەکەی کۆریا، دامەزراندنی سیستەمێکی ئاشتی هەمیشەیی، و پرسەکانی پەیوەندیدار وەک هاوکاری ئابووری و هەڵگرتنی سزاكان. حکومەتی کۆریای باشوور هیوادارە ئەم کۆبوونەوەی ئاست بەرزە هاندەری زیاتربوونی گونجاوی و سازندەیی بێت لە سیاسەتی ئەمریکا بەرامبەر کۆریای باکوور، بەم شێوەیەش بازێکی نوێی دیالۆگی بنەڕەتی لەنێوان ئەمریکا و کۆریای باکووردا ئاسان بکات. سەردانەکەی سەرۆک مون بۆ پیۆنگ یانگ، کە تێیدا گەیشتە کۆدەنگییەکی فراوان و ئەنجامی ئەرێنی لەگەڵ سەرۆک کیم جۆنگ-ئون سەبارەت بە "بێچەککردنەوەی تەواوی نیوچەکەی کۆریا و دامەزراندنی سیستەمێکی ئاشتی هەمیشەیی"، ئامانجی ئەوەیە کە بخرێتە بواری جێبەجێکردنی پلانە کردارییەکان کە ئەمریکا و کۆریای باکوور دەتوانن پێکەوە پەیڕەوی بکەن.

گرنگی ستراتیژی ئەم سەردانە تەنها لە پێشخستنی پەیوەندییەکانی ئەمریکا و کۆریای باکوور تێناپەڕێت؛ بەڵکوو بۆ بەهێزکردن و پتەوکردنی هاوپەیمانی کۆریای باشوور و ئەمریکاش خزمەت دەکات. حکومەتی مون جە-ئین هەمیشە هاوپەیمانی لەگەڵ ویلایەتە یەکگرتووەکان وەک بەردی بناغەی سیاسەتی دەرەوە و ئاسایشی کۆریای باشوور داناوە. هماهەنگی نزیک و هاوکاری لەنێوان کۆریای باشوور و ئەمریکا بۆ تێپەڕاندنی پرسە هەستیار و ئاڵۆزەکانی بەرنامەی ئەتۆمی کۆریای باکوور زۆر گرنگە. سەردانەکەی سەرۆک مون مەبەستی گەیاندنی پێگەی پتەو و هەوڵە چالاکەکانی کۆریای باشوورە لە پێشخستنی پرۆسەی ئاشتی لە نیوچەکەدا بۆ ئەمریکا، لە هەمان کاتدا داواکردنی پاڵپشتی و هاوکاری ئەمریکا بۆ دڵنیابوون لە یەکگرتوویی سیاسەتەکانیان بەرامبەر کۆریای باکوور، بەم شێوەیەش ڕێگەگرتن لە کاریگەری ناکۆکییەکان لەسەر پرۆسەی گشتی.

بەڵام، ڕێگای سەرۆک مون بۆ بەدەستهێنانی پێشکەوتن لە ئەمریکا بێ کێشە نییە. ئێستا، لەنێو ئەمریکادا بیروڕای جیاواز هەیە لەسەر چۆنیەتی مامەڵەکردن لەگەڵ کۆریای باکوور. هەندێک لە توندڕەوان گومان لە سادقی کۆریای باکوور دەکەن و لەسەر مانەوەی سزاكان جەخت دەکەنەوە تا ئەو کاتەی هەنگاوی بنەڕەتی بێچەککردنەوە هەڵدەگیرێت. جگە لەوەش، کۆمەڵگای نێودەوڵەتی هێشتا زۆر وریای بەرنامەکانی چەکی ئەتۆمی و مووشەکی کۆریای باکوورە. لە ئەنجامدا، سەرۆک مون ڕووبەڕووی ئەرکی دووانە دەبێتەوە: ناچارکردنی ئەمریکا بۆ پەسەندکردنی سیاسەتێکی گونجاوتر و لە هەمان کاتدا، نیشاندانی کۆمەڵگای نێودەوڵەتی کە چارەسەرکردنی کێشەی نیوچەکەی کۆریا لە ڕێگەی دیالۆگ و دیپلۆماتییەوە ئەنجام دەدرێت و دەتوانێت ئاشتی و ئاسایشی بەرچاو بەدەست بهێنێت.

گەشتی سەرۆک مون بۆ ئەمریکا، وەک کاتێکی چارەنووسساز بۆ هەڵسەنگاندنی پاڵپشتی نێودەوڵەتی بۆ ئاژێنداکەی ئاشتی دادەنرێت. کۆبوونەوەکەی لەگەڵ کیم جۆنگ-ئون لە پیۆنگ یانگ، یەکەم لوتکەی نێوان هەردوو کۆریا بوو کە لە ساڵی 2007ەوە لە پایتەختی کۆریای باکوور بەڕێوەچوو، کە نیشانەی گۆڕانکارییەکی بەرچاوە لە پەیوەندییەکانی نێوان هەردوو کۆریا دوای چەندین ساڵ. سەرکەوتنی ئەم لوتکەیە بە شێوەیەکی بەرچاو پشت بە توانای سەرۆک مون دەبەستێت لە بەدەستهێنانی پاڵپشتی پێویست لە ئەمریکا بۆ هاندانی کۆمپانیاکانی نێوان ئەمریکا و کۆریای باکوور لە پرسە بنەڕەتییەکان. ئەگەر ئەم سەردانە ببێتە هۆی بازێکی نوێی دیالۆگی ئەمریکا و کۆریای باکوور، یان تەنانەت بارودۆخ بۆ لوتکەی ئەمریکا و کۆریای باکوور دروست بکات، ئەوا دەستکەوتێکی مێژوویی دەبێت لە پرۆسەی ئاشتی نیوچەکەی کۆریا.

وردەکارییەکانی بەرنامەی گەشتەکە ئاماژە بەوە دەکەن کە سەرۆک مون لە نیویۆرک بەشداری چەندین چالاکی گرنگ دەکات، لەوانەش بەشداریکردن لە کۆمەڵەی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان. ئەم پلاتفۆرمانە نێودەوڵەتییانە دەرفەتی پێدەدەن کە بیروڕا لەسەر بارودۆخی نیوچەکەی کۆریا لەگەڵ سەرکردەکانی چەندین وڵات ئاڵوگۆڕ بکات، بۆ بەدەستهێنانی تێگەیشتن و پاڵپشتی نێودەوڵەتی فراوانتر. وەزارەتی دەرەوەی کۆریای باشوور ڕایگەیاندووە کە سەرۆک مون ئەم دەرفەتە بەکار دەهێنێت بۆ جەختکردنەوە لەسەر ئەوەی کە ئاشتی خواستێکی هاوبەشی گەلی کۆریایە و دیالۆگ و هاوکاری تاکە ڕێگای گونجاون بۆ بەدیهێنانی بێچەککردنەوە و ئاشتی لە نیوچەکەدا. هیوادارە لە ڕێگەی کەناڵە دیپلۆماتییە فرە لایەنەکانەوە، کۆدەنگی نێودەوڵەتی زیاتر لەسەر پرسی نیوچەکەی کۆریا پەرەپێبدات، و پێکەوە کار بکات بۆ ئاشتییەکی بەردەوام.

لە کۆتاییدا، سەردانەکەی سەرۆک مون جە-ئین بۆ ئەمریکا، هیوای گەورەی گەلی کۆریای باشووری بۆ ئاشتی و بەرپرسیارێتی گرنگی کەمکردنەوەی گرژی و سەقامگیری لە نیوچەکەی کۆریادا لەخۆدەگرێت. ئایا ئەم گەشتە دەتوانێت ببێتە هۆی کردنەوەی بنبەستێک لە دانوستانەکانی ئەمریکا و کۆریای باکووردا و بنەمایەکی پتەو بۆ ئاشتییەکی بەردەوام لە نیوچەکەدا دابنێت، ئەوە دەبێتە خاڵی سەرنجی سەرنجی نێودەوڵەتی چڕ. ئەنجامی ئەم چالاکییە دیپلۆماتییە نەک تەنها کاریگەری قووڵی لەسەر دۆخی ستراتیژی باکووری ڕۆژهەڵاتی ئاسیا دەبێت، بەڵکوو کاریگەری گرنگی لەسەر ئاشتی و ئاسایشی جیهانیش دەبێت.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری