ڕێگای جیاواز: ئەلیسا لیو، ئایلین گو و ئاڵۆزییەکانی ناسنامەی وەرزشی جیهانی

نێودەوڵەتی - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

ڕێگای جیاواز: ئەلیسا لیو، ئایلین گو و ئاڵۆزییەکانی ناسنامەی وەرزشی جیهانی

لە دیمەنی هاوچەرخی وەرزشی جیهانیدا، کە تێیدا توانای وەرزشی لەگەڵ گێڕانەوە کولتوورییەکان و گرژییە جیۆپۆلەتیکییەکاندا یەکدەگرێتەوە، چیرۆکی دوو ئەستێرەی دیاری وەرزشە زستانییەکان، ئەلیسا لیو و ئایلین گو، لێکۆڵینەوەیەکی سەرنجڕاکێش لە جیاوازییەکاندا پێشکەش دەکەن. لیو، خلیسکێنەی سەر سەهۆڵی ئەمریکی، و گو، خلیسکێنەی ئازادی لەدایکبووی کالیفۆرنیا کە نوێنەرایەتی چین دەکات، هەریەکەیان 'نمایشێکی دەرەوەی یاریگا'یان پێشکەش کردووە کە بە شێوەیەکی بنەڕەتی جیاوازە، ئەمەش ئاڵۆزییە گەشەسەندووەکانی ناسنامەی نیشتمانی، دڵسۆزی وەرزشی، و بازرگانیکردن لەسەر شانۆی جیهانی دەخاتە ڕوو.

ئەلیسا لیو، کە جارێک وەک یەکێک لە گەشاوەترین هیواکانی خلیسکێنەی سەر سەهۆڵی ئەمریکی ناوبانگی دەرکرد، ڕێگایەکی تاڕادەیەک نەریتی گرتەبەر. دوای بەدەستهێنانی سەرکەوتنە سەرەتاییەکان، لەوانەش دوو نازناوی نیشتمانی ئەمریکا، لیو نوێنەرایەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکای کرد لە پاڵەوانێتییە نێودەوڵەتییە گەورەکاندا، لەوانەش یارییە ئۆڵۆمپییەکانی زستانە. 'نمایشە دەرەوەی یاریگا'کەی بە تیشک خستنە سەر خودی وەرزشەکە تایبەتمەند بوو، بە گشتی خۆی لە مشتومڕە سیاسی یان کولتوورییە ئاڵۆزەکان بەدوور دەگرت. ئەو نموونەی بەردەوامی وەرزشی ئەمریکی بوو، بە وێنەیەکی گشتی کە لەسەر دەستکەوتەکانی لەسەر سەهۆڵدا چڕبووبووەوە. تەنانەت بڕیارە سەرسوڕهێنەرەکەی بۆ خانەنشینبوون لە تەمەنێکی تاڕادەیەک گەنجیدا، ماوەیەکی کەم دوای بەشداریکردنی لە ئۆڵۆمپیاد، وەک بژاردەیەکی کەسی چوارچێوە کرا کە خۆشگوزەرانی لەسەر چاودێری توندی گشتی یان فشارە بازرگانی و جیۆپۆلەتیکییەکان کە زۆرجار وەرزشکارە دیارەکان ڕووبەڕوویان دەبێتەوە، پێشخست. لیو بە ئاشکرا هەوڵی نەدا براندێکی جیهانی دروست بکات کە لە وەرزش تێپەڕێت؛ بەڵکو، لە چوارچێوەی چاوەڕوانییە نەریتییەکانی وەرزشکارێکدا مایەوە کە بە سادەیی نوێنەرایەتی وڵاتەکەی دەکات.

ئایلین گو، کە لە چین بە گو ئایلینگیش ناسراوە، بە پێچەوانەوە، گێڕانەوەیەکی تەواو جیاوازی دروست کرد. گو لە کالیفۆرنیا لەدایکبوو و گەورە بوو، دایکی چینی و باوکی ئەمریکی بوو، کاریگەرییەکی سەرکەوتووی لە خلیسکێنەی ئازاددا هەبوو، بەڵام بڕیارەکەی بۆ نوێنەرایەتی کردنی چین لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی زستانەی 2022ی پەکین بوو کە ناوبانگی جیهانی پێ بەخشی و مشتومڕێکی گەرمی لێکەوتەوە. ئەم هەڵبژاردەیە تەنها گۆڕانکارییەک لە دڵسۆزی وەرزشیدا نەبوو؛ بەڵکو بەیاننامەیەکی کولتووری و جیۆپۆلەتیکی قووڵ بوو. گو، کە بە باشی بە زمانی ماندارین قسەی دەکرد، بە ئاشکرا میراتی چینی خۆی قبوڵ کرد، و بوو بە کەسایەتییەکی زۆر خۆشەویست لە چین، کە بە خۆشەویستی ناوی 'شازادەی بەفر'ی لێنرا.

'نمایشە دەرەوەی یاریگا'کەی گو زۆر زیاتر لە دەستکەوتە وەرزشییە سەرنجڕاکێشەکانی تێپەڕاند، کە سێ میدالیای ئۆڵۆمپی (دوو زێڕ، یەک زیو) بۆ چین لەخۆگرتبوو. ئەو گۆڕا بۆ دیاردەیەکی بازرگانی، گرێبەستی قازانجبه‌خش لەگەڵ دەیان براندی جیهانی و چینی واژۆ کرد، و بوو بە یەکێک لە پرداخترین وەرزشکارانی جیهان. وێنەکەی وەک 'پرسی'یەکی کولتووری لە نێوان ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوا، وەرزشکارێکی جیهانی کە دوو لایەنی سەرنجڕاکێشی هەیە، وەک ئامرازێکی بەهێز لە دیپلۆماسیای گشتی چیندا خزمەتی کرد. بەڵام، ئەم ڕێگایە ڕەخنەی لە ڕۆژئاوا لێکەوتەوە، هەندێک گومانیان لە پاڵنەرەکانی و یەکگرتنی نوێنەرایەتی کردنی چین لەگەڵ بەها دیموکراسییەکاندا کرد، بە تایبەت لە چوارچێوەی نیگەرانییەکان سەبارەت بە مافەکانی مرۆڤ. گو بوو بە بەرجەستەکردنی ئاڵۆزییەکانی ناسنامەی دووانەیی و دڵسۆزی لە سەردەمێکدا کە گرژییە جیۆپۆلەتیکییەکان تێیدا زیاتر بوون.

جیاوازی ڕوون لە نێوان لیو و گو لەوەدایە کە چۆن ئەم فشارانەیان بەڕێوەبردووە. لیو ڕێگایەکی سادەتری هەڵبژارد، تیشکی خستە سەر سۆزی بۆ وەرزش و بە گشتی خۆی لە سەرنجی بازرگانی و سیاسی زۆر دوور خستەوە. ئەو نموونەی وەرزشکارێک بوو کە هەوڵی نایابی دەدا بەبێ ئەوەی ببێتە قەرزاری گێڕانەوە نیشتمانییە ئاڵۆزەکان یان چاوەڕوانییە بازرگانییە گەورەکان. گو، بە پێچەوانەوە، ئەم ئاڵۆزییانەی قبوڵ کرد و تەنانەت سوودی لێ وەرگرت. ئەو نیشانی دا کە وەرزشکارانی مۆدێرن دەتوانن زیاتر لە تەنها نوێنەری وڵاتەکانیان بن؛ دەتوانن براندی جیهانی، دیپلۆماتکاری کولتووری، و کەسایەتی بازرگانی کاریگەر بن، تەنانەت ئەگەر ئەمەش بە واتای گەشتکردن بێت لە ناوچەیەکی خۆڵەمێشی دڵسۆزی گشتیدا.

چیرۆکەکانی لیو و گو تەنها چیرۆکی وەرزشی تاکەکەسی نین؛ ئەوان ئاوێنەن کە گۆڕانکارییە فراوانترەکانی وەرزشی نێودەوڵەتی ڕەنگدەدەنەوە. ئەوان تیشک دەخەنە سەر ئەوەی کە چۆن یارییە ئۆڵۆمپییەکان، کە بە شێوەیەکی نەریتی وەک ئاهەنگی یەکڕیزی جیهانی سەیر دەکران، دەتوانن ببنە گۆڕەپانێک کە تێیدا گرژییە جیۆپۆلەتیکییەکان یارییان پێدەکرێت و ناسنامە نیشتمانییەکان تێیدا تاقی دەکرێنەوە. هەروەها پرسیاری گرنگ دەربارەی سەربەخۆیی وەرزشکاران و ئەو فشارانەی کە ڕووبەڕوویان دەبێتەوە بۆ ئاشتبوونەوەی ناسنامە کەسییەکانیان لەگەڵ چاوەڕوانییە نیشتمانییەکان یان دەرفەتە بازرگانییەکان دەوروژێنن. لە کۆتاییدا، هەرچەندە ڕێگاکانیان لەوانەیە بە شێوەیەکی دراماتیکی جیاواز بن، بەڵام هەردووکیان بەشداری لە تێگەیشتنی هاوچەرخماندا دەکەن لە ڕۆڵی وەرزشکار لە جیهانێکی زیاتر ئاڵۆز و بەیەکەوە بەستراودا، کە تێیدا 'نمایشەکان' زۆر زیاتر لە یاریگا یان لێژاییەکە تێپەڕ دەبن.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری