چه چیزی از اسکن CT مومیایی به دست می‌آوریم؟

مصر - خبرگزاری اخباری

اسکن CT مومیایی‌ها: پنجره‌ای به سلامت و زندگی در مصر باستان

در ادغام چشمگیر باستان‌شناسی و پزشکی مدرن، دانشمندان دانشگاه کالیفرنیای جنوبی (USC) 'کالبد شکافی مجازی' دقیقی را بر روی دو مومیایی مصری با قدمت بیش از ۲۲۰۰ سال انجام داده‌اند. با استفاده از اسکنرهای پیشرفته CT (توموگرافی کامپیوتری) با وضوح بالا و پرینترهای سه‌بعدی پزشکی، تیم تحقیقاتی به زیر پارچه‌های مومیایی نفوذ کرده تا بیماری‌ها، جراحات و سبک زندگی افراد دوران باستان را کشف کنند. این رویکرد نوآورانه نه تنها شرایط بهداشتی تاریخی را روشن می‌سازد، بلکه به این آثار باستانی جنبه انسانی می‌بخشد و آن‌ها را از اشیاء موزه‌ای به شخصیت‌های قابل درک تبدیل می‌کند.

دو مومیایی مورد بررسی عبارتند از: نِس-هور (Nes-Hor)، کاهنی که حدود ۱۹۰ سال قبل از میلاد درگذشت، و نِس-مین (Nes-Min) که قدمت آن به حدود ۳۳۰ سال قبل از میلاد بازمی‌گردد. جسد نِس-هور در کفنی کتانی که در طول قرن‌ها تیره شده بود، حفظ شده بود، در حالی که نِس-مین با لباسی توری مزین به مهره‌های رنگارنگ تزئین شده بود. علی‌رغم شکاف زمانی عظیم، متخصصان پزشکی با همان دقت و سخت‌گیری که برای بیماران قرن بیست و یکم به کار می‌برند، به معاینه آن‌ها پرداختند و مصمم بودند تا حداکثر اطلاعات ممکن را استخراج کنند.

شاهکار فنی در قابلیت اسکنر CT نهفته است که می‌تواند تا ۳۲۰ تصویر مقطعی در هر چرخش ثبت کند. این برش‌های فوق‌العاده نازک، که برخی از آن‌ها کمتر از نیم میلی‌متر ضخامت دارند، به صورت دیجیتالی روی هم قرار می‌گیرند تا مدل‌های سه‌بعدی دقیقی ایجاد کنند. دکتر سامر دکر (Dr. Summer Decker)، مدیر مرکز نوآوری در تجسم پزشکی USC و سرپرست پروژه، این فرآیند را به مونتاژ 'یک قرص نان' تشبیه می‌کند، که در آن هر برش جزئیات حیاتی آناتومیکی را آشکار می‌کند. پس از بازسازی دیجیتال، تیم از پرینترهای سه‌بعدی پیشرفته برای ساخت کپی‌های تمام‌اندازه از ساختارهای اسکلتی کلیدی، از جمله ستون فقرات، جمجمه و لگن استفاده کرد. این مدل‌های فیزیکی منبع لمسی و بصری بی‌نظیری را برای مطالعه آناتومی باستانی فراهم می‌کنند.

رادیولوژی حوزه‌ای است که با پیشرفت‌های سریع شناخته می‌شود و همانطور که دکتر دکر تاکید می‌کند: 'با پیشرفت فناوری، باید به عقب برگردیم، نگاه کنیم و بپرسیم چه چیزی را می‌توانیم از ابزارهای جدیدمان بیاموزیم.' وضوح استثنایی اسکنرها به محققان اجازه داده است تا مصنوعات و جزئیات ظریفی را شناسایی کنند که یا قبلاً کشف نشده بودند یا حتی با گزارش‌های قبلی مغایرت داشتند. این امر پتانسیل مداوم برای بینش‌های جدید را حتی از بقایای باستانی که مدت‌ها مورد مطالعه قرار گرفته‌اند، برجسته می‌کند.

در مورد نِس-مین، تحقیقات قبلی نشان داده بود که او احتمالاً تا اواخر دهه ۴۰ زندگی خود ادامه داده و آسیب‌های قابل توجهی دیده بود، همانطور که شکستگی‌های بهبود یافته در قفسه سینه راست او نشان می‌دهد، که حاکی از زنده ماندن او از سقوط شدید یا حمله بود. علاوه بر این، شواهدی مبنی بر رنج او از درد مزمن کمر، که ناشی از فروپاشی یک مهره کمری بود، وجود داشت. با این حال، اسکن‌های جدید با وضوح بالا جزئیات شگفت‌انگیزتری را آشکار کرده‌اند. دکتر دکر و جیمز شاناندور (James Schanandore)، یک متخصص آناتومی انسانی که در مطالعه بقایای ماقبل تاریخ تخصص دارد، چیزی شبیه به سوراخ‌هایی در ستون فقرات نِس-مین شناسایی کرده‌اند. این کشف احتمال انجام نوعی جراحی ستون فقرات را مطرح می‌کند، که ممکن است شبیه ترپیناسیون (trephination) باشد - رویه‌ای که در آن دوران تقریباً ناشناخته بود و فرضیه‌های قبلی در مورد توانایی‌های پزشکی باستان را به چالش می‌کشد.

جالب اینجاست که اسکن‌ها دیدگاه‌های جدیدی را در مورد علت مرگ نیز ارائه دادند. در حالی که تجزیه و تحلیل‌های قبلی حاکی از آن بود که نِس-مین به دلیل آبسه کشنده دندان جان باخته است، مدل‌های سه‌بعدی دقیق هیچ مدرکی از عفونتی که به اندازه کافی جدی باشد که کشنده باشد، نشان ندادند. این مغایرت، تحقیقات بیشتر در مورد شرایط واقعی مرگ او را تحریک می‌کند.

در مورد نِس-هور، که تخمین زده می‌شود حدود ۶۰ سال عمر کرده باشد، اسکن‌ها تصویر واضحی از یک مفصل ران به شدت فرسوده ارائه دادند. محققان معتقدند این وضعیت باعث مشکلات حرکتی قابل توجهی شده و احتمالاً منجر به لنگیدن آشکار شده است. درک چنین محدودیت‌های فیزیکی، نگاهی ملموس به چالش‌های روزمره افراد در مصر باستان ارائه می‌دهد.

دایان پرلوف (Diane Perlov)، انسان‌شناس و مشاور پروژه، بر ارزش عمیق انسانی این تحقیق تاکید می‌کند. او گفت: 'وقتی مردم می‌توانند به زیر سطح این مومیایی‌ها نگاه کنند - منبع درد کمر یا درد لگن را ببینند - مردم می‌توانند آن‌ها را نه به عنوان آثار باستانی عجیب و غریب، بلکه به عنوان انسان ببینند.' این تغییر دیدگاه بسیار مهم است؛ زیرا شکاف زمانی عظیم را پر می‌کند و ما را به یاد تجربه مشترک انسانی درد، تاب‌آوری، و واقعیت‌های بنیادی بیولوژیکی که ما را در طول هزاره‌ها به هم پیوند می‌دهند، می‌اندازد.

کاربرد تکنیک‌های پیشرفته تصویربرداری و مدل‌سازی دیجیتال بر روی بقایای انسانی باستانی، نشان‌دهنده جهش قابل توجهی در باستان‌شناسی زیستی و تاریخ پزشکی است. این نه تنها داده‌های بی‌سابقه‌ای را برای درک آسیب‌شناسی‌های باستانی فراهم می‌کند، بلکه ارتباط عمیق‌تر و همدلانه‌تری را با افرادی که زندگی‌شان به این روش روشن شده است، تقویت می‌کند. این پروژه نمونه‌ای است از اینکه چگونه نوآوری فناورانه می‌تواند اسرار گذشته را آشکار کند و روایتی غنی‌تر و دقیق‌تر از تاریخ بشر ارائه دهد.

خبرگزاری اخباری