قەیرانی بەیروت: هێرشە ئاسمانییەکانی ئیسرائیل گەڕەکە باشوورییەکانی کردە ئامانج لەناو گرژییە ناوچەییەکاندا

بەیروت - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

قەیرانی بەیروت: هێرشە ئاسمانییەکانی ئیسرائیل گەڕەکە باشوورییەکانی کردە ئامانج لەناو گرژییە ناوچەییەکاندا

بەیروت، پایتەختی لوبنان، لە کاتژمێرەکانی سەرەتای ڕۆژی سێشەممە، 17ی ئازاری 2026، گەواهیدەری قەیرانێکی سەربازی دراماتیکی بوو، کاتێک فڕۆکە جەنگییەکانی ئیسرائیل زنجیرەیەک هێرشی ئاسمانی چڕیان ئەنجامدا کە سێ گەڕەکی سەرەکی شارەکەی کردە ئامانج، بەگوێرەی ڕاپۆرتەکانی میدیای لوبنان. ئەم هێرشانە ماوەیەکی کەم دوای ئەوە هات کە ئیسرائیل نیازی خۆی بۆ دەستپێکردنی هێرشەکان دژی حزبوڵڵا لە بەیروت ڕاگەیاند و لێدوانی نیگەرانکەری سەبارەت بە ئەگەری ئامانجگرتنی تاران بڵاوکردەوە، ئەمەش پێشبینی لێکەوتە ناوچەییەکانی جددی دەکات و ناوچەکە دەخاتە سەر لێواری ڕووبەڕووبوونەوەیەکی فراوانتر.

هێرشەکانی ئیسرائیل بە تایبەتی لەسەر گەڕەکە باشوورییەکانی بەیروت چڕبوونەوە، کە بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک قەڵای سەرەکی حزبوڵڵا دادەنرێن. ڕاپۆرتەکان پشتڕاستیان کردەوە کە گەڕەکەکانی کەفاعات و حارەت حرەیک ڕووبەڕووی بۆمبارانی ئاسمانی ڕاستەوخۆ بوونەتەوە. یەکێک لە هێرشەکانیش شوقەیەک لە نهۆمەکانی سەرەوەی بینایەکی نیشتەجێبوون لە دۆحەی عەرموون، کە لە هەمان ناوچەدایە، گرتەوە. ئەم هێرشانە ترس و دڵەڕاوکێیەکی بەرفراوانی لەنێو دانیشتوواندا دروستکرد، لەگەڵ بەرزبوونەوەی ستوونی دووکەڵ و دەنگی تەقینەوەکان کە لە سەرانسەری پایتەختدا دەنگیان دەدایەوە.

لە گەشەسەندنێکی پەیوەندیداردا، ئاژانسی هەواڵی نیشتمانی لوبنان ڕایگەیاند کە "زنجیرەیەک هێرش و بۆمبارانی تۆپخانە لە بەرەبەیاندا شارەکانی باشووریان کردە ئامانج." ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە قەیرانی ئیسرائیل تەنها بەیروتی نەگرتەوە، بەڵکو بۆ ناوچەکانی دیکەی باشووری لوبنانیش بڵاوبووەتەوە، ئەو ناوچانەی کە بۆ ماوەیەکی درێژخایەن تووشی گرژی و پێکدادانی پچڕپچڕ لەگەڵ هێزەکانی ئیسرائیل بوونەتەوە. ئامانجگرتنی پایتەختی لوبنان بەم چڕی و قووڵییە، نیشانەی تێپەڕاندنی هێڵە سوورەکانە و دەتوانێت ناوچەکە بخاتە ناو سووڕێکی توندوتیژییەوە کە کۆنترۆڵکردنی قورس بێت.

ئەم گەشەسەندانە لەناو بەرزبوونەوەیەکی بەرچاوی گرژییەکانی نێوان ئیسرائیل و حزبوڵڵادا ڕوودەدەن، کە لە مانگەکانی ڕابردوودا بە شێوەیەکی بەرچاو توندتر بوونەتەوە. ئیسرائیل بە بەردەوامی هۆشداری داوە لە چالاکییە سەربازییەکانی حزبوڵڵا لەسەر سنووری باکووری، و گروپەکە وەک دەستوپێی ئێران لە ناوچەکەدا دەبینێت. پەیوەندی ڕوون و ئاشکرای هێرشەکانی بەیروت لەگەڵ ڕاگەیاندنی ئامانجگرتنی تاران، ئاڵۆزی دیمەنی ناوچەیی دەردەخات، کە تێیدا ململانێ ناوخۆییەکان لەگەڵ ململانێ گەورەکانی دەسەڵات لەنێوان ئەکتەرە ناوچەییەکاندا، بەتایبەتی ئیسرائیل و ئێران، تێکەڵاون.

کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بە نیگەرانییەکی زۆرەوە چاودێری ئەم گەشەسەندانە دەکات، لەگەڵ داواکارییە دووبارەکان بۆ خۆگرتن و کەمکردنەوەی گرژییەکان. بەڵام، ئەم هێرشە نوێیانەی لە دڵی بەیروتدا ئەنجامدراون، ئاماژە بەوە دەکەن کە هەوڵە دیپلۆماسییەکان ڕەنگە بۆ کۆنترۆڵکردنی دۆخەکە بەس نەبن. پێشبینی دەکرێت حزبوڵڵا وەڵامی ئەم هێرشانە بداتەوە، کە ئەگەری هەیە دەرگا بۆ خولێکی نوێی توندوتیژی بکاتەوە کە بتوانێت لایەنە ناوچەییەکانی دیکەش بگرێتەوە.

ئامانجگرتنی ناوچە مەدەنییەکان، تەنانەت ئەگەر ژێرخانی سەربازیشیان تێدابێت، نیگەرانی جددی سەبارەت بە سەلامەتی هاوڵاتیانی مەدەنی و پابەندبوون بە یاسای مرۆیی نێودەوڵەتی دروستدەکات. هیچ ڕاپۆرتێکی دەستبەجێ لەسەر قوربانیانی هێرشەکان نەبوو، بەڵام قەبارەی وێرانکاری و ئەو ترسەی دروستی کردووە، جدییەتی دۆخەکە دەردەخات. پرسیارەکە ئەوەیە کە ئەم قەیرانە چۆن گەشە دەکات و ئایا لایەنە پەیوەندیدارەکان دەتوانن لە لێواری هاوێرگە پاشەکشە بکەن یان ناوچەکە بەرەو ڕووبەڕووبوونەوەیەکی گشتگیر و نەژمێردراو دەچێت.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری