سام, ماڵپەڕی ناوکی پێشکەش بە ویلایەتەکان دەکات لە کاتێکدا ڕێنماییەکانی سەلامەتی لاواز دەکات

ویلایەتە یەکگرتووەکان - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

سام, ماڵپەڕی ناوکی پێشکەش بە ویلایەتەکان دەکات لە کاتێکدا ڕێنماییەکانی سەلامەتی لاواز دەکات

وەزارەتی وزەی ئەمریکا (DOE) بانگهێشتێکی ئاراستەی ویلایەتەکانی وڵاتەکە کردووە، پێشنیاری ئەوە دەکات کە "کەمپی داھێنانی ژیانی ناوکی" میوانداری بکەن. ئەم ھەنگاوە بەرینە، کە لە داواکارییەک بۆ زانیاری (RFI) کە ڕۆژی چوارشەممە بڵاوکرایەوە، وردەکارییەکەی تێدا خراوەتەڕوو، مەبەست لێی دامەزراندنی "سیستەمێکی ژینگەیی ناوکی تەواو"ـە کە بۆ زیندووکردنەوەی پیشەی وزەی ئەتۆمی دیزاین کراوە. لەگەڵ ئەمانەشدا، ئەم ھەنگاوە بۆ فراوانبوونە بە ڕاپۆرتێکدا کە ئاماژە بەوە دەکات کە بەڕێوەبەرایەتییەکە ڕێنماییەکانی سەلامەتی کە ئیدارەدانی کارەکانی دامەزراوە ناوکییەکان ڕێکدەخەن، بە شێوەیەکی بەرچاو لاواز کردووە، ئەمەش نیگەرانی لەسەر ھاوسەنگی لە نێوان پێشکەوتنی وزە و سەلامەتی ئیدارەدانی دروست دەکات.

ئەم کەمپانەی پێشنیار کراون وەک ناوەندێک بۆ تەواوی ژیانی سووتەمەنی ناوکی پەرێز دەکرێن. ویلایەتەکان کە ئارەزووی میوانداریکردنیان ھەیە، چاوەڕوان دەکرێت کە دامەزراوەکان دابین بکەن کە توانای وەرگێڕانەوە و فڕێدانی پاشماوەی ئەتۆمییان ھەبێت، لەگەڵ توانای دروستکردن و دەوڵەمەندکردنی سووتەمەنی ناوکی. جگە لەوەش، ئەم شوێنانە لەوانەیە بتوانن میوانداری ڕێکخەرە نوێیەکانی ناوکی و ناوەندەکانی داتای ھاوبەش بکەن کە لە لایەن ئەوانەوە کاردەکەن. ئەم بینینە لەگەڵ ڕاپۆرتەکانی پێشووی پۆلیتیکۆدا دەگونجێت، کە ئاماژەیان بەوە کردووە کە ئیدارەی ترامپ پلانی دانابوو ملیارەھا دۆلار تەرخان بکات بۆ پەرەپێدانی بەرنامەیەکی ناوخۆیی بۆ ژیانی سووتەمەنی ناوکی بۆ خێراکردنی دروستکردنی ڕێکخەر. لە کاتێکدا کە وەزارەتی وزە پێشتر ڕەتی کردووەتەوە پلانی وا دیاریکراو ھەبێت، بڵاوبوونەوەی ئەم RFIـیە ئاماژەیە بۆ ھەنگاوێکی دیاریکراو بەرەو ئەم ئامانجانە.

ویلایەتەکان ھاندەدرێن کە تا ١ی نیسان بەرژەوەندی خۆیان بۆ میوانداریکردنی ئەم کەمپانە ئەگەرییە دەرببڕن، و چاوەڕوان دەکرێت کە زانیاری لەسەر ھاندەرە پێویستەکان و بنکەکانی پشتگیریکردن بدەن. لە بەرامبەردا، وەزارەتی وزە بەدوای مۆدێلی دارایی دەگەڕێت کە پارەی تایبەت و بەشداریکردنی ویلایەتەکان لە پێشینە دادەنێت، و پشتگیریکردنی فیدراڵی چاوەڕوان دەکرێت کە سنووردار بێت لە کاتدا. بەڕێوەبەرایەتییەکە داوای "دڵنیایی دارایی بەھێز" دەکات بۆ پاراستنی باجدەرانی فیدراڵی لە بەرامبەر بەرپرسیارێتییە درێژخایەنەکان، ئەمەش ئاماژەیە بۆ خواستی خۆلادان لە بارگرانی دارایی ئەگەر پڕۆژەکان تووشی کێشەی گرنگ ببنەوە.

ساڵی ڕابردوو، وەزارەتی وزە دە کۆمپانیای دیاریکرد کە لەگەڵیان کار دەکات بۆ تاقیکردنەوە و خێراکردنی پڕۆژەکانی ڕێکخەری پێشکەوتوو، کە لە دەرەوەی چوارچێوەی نەریتی تاقیگەکانی نیشتمانی کاردەکەن، بەپێی "بەرنامەی تاقیکاری ڕێکخەری ناوکی"ی سەرۆک ترامپ. مایک لیڤین، نوێنەری کالیفۆرنیا، ئەم بەرنامە نوێیەی بەرز نرخاند، و وەسفی کرد وەک ھەنگاوێکی گرنگ و زۆر چاوەڕوانکراو بۆ چارەسەرکردنی سووتەمەنی ناوکی بەکارھاتوو. لە بەیاننامەیەکدا گوتی کە ئەم کەمپانە سوودە ئابوورییە گرنگەکان و دەرفەتی کار دابین دەکەن، و پشتگیری لە کارە سەرەکییەکان دەکەن لە دروستکردنی سووتەمەنی و دەوڵەمەندکردنەوە تا وەرگێڕانەوە و فڕێدانی پاشماوە.

بەڵام، ویلایەتەکان کە ئەم دەرفەتە لەبەرچاو دەگرن، دەبێت بە وریاییەوە مامەڵە بکەن. بەپێی ڕاپۆرتێک لە ڕێکخراوی میدیایی نا-قازانجخواز "NPR"، وەزارەتی وزە بە نھێنی ڕێنماییەکانی سەلامەتی ناوکی نوێی کردووەتەوە، و ڕێنماییە بوونییەکان بە شێوەیەکی بەرچاو لاواز کردووە. ئەم گۆڕانکارییانە گوایە بۆ ئاسانکردنی پەرەپێدانی نەوەیەکی نوێی ڕێکخەری ناوکی دروست کراون، کە یەکێکە لە پێشینەکانی ئیدارەی ترامپ، کە ئامانج لێی دابینکردنی وزەیەکی پێویستە بۆ ناوەندەکانی داتای زیرەکی دەستکردی تازە دروستکراو و خواستە زیادبووەکانی کارەبا لە سێکتەرەکانی تر. بەپێی دۆزینەوەکانی NPR، سەدان لاپەڕە لە داواکارییەکانی سەلامەتی بۆ ڕێکخەرەکان لابراون، و داواکارییەکانی تۆمارکردن کەمکراونەتەوە. ئاستی تیشک کە کرێکاران دەتوانن بەرکەون پێش ئەوەی ڕێوشوێنی پێویست بگیرێتەبەر، گوایە گۆڕدراوە. ئەم لاوازکردنە پێشنیارکراوەی ستانداردەکانی سەلامەتی، کاتێک وڵاتەکە بیر لە فراوانکردنی وزەی ناوکی دەکاتەوە، پرسیاری جدی لەسەر کاریگەرییە درێژخایەنەکان بۆسەر ژینگە و تەندروستی گشتی دروست دەکات.

پێکەوەبەستنی پەرەپێدانی وزەی ناوکی لەگەڵ پێداویستییە وزەییە زەبەلاحەکانی ناوەندەکانی داتای گەورە، نوێنەرایەتی خاڵێکی وەرچەرخان دەکات. لە کاتێکدا وزەی ناوکی سەرچاوەیەکی وزەی بێ کاربۆن پێشکەش دەکات، کێشە بنەڕەتییەکانی سەلامەتی، بەڕێوەبردنی پاشماوە، و خەرجییە سەرەتاییە بەرزەکان هێشتا گرنگن. ئەگەر لاوازکردنی ڕێنماییەکانی سەلامەتی ڕاست بێت، ئەوا دەتوانێت مەترسییە پەیوەندیدارەکان بەم پیشەیە زیاد بکات، و لەوانەیە بارگرانییەکی زۆر بخاتە سەر کۆمەڵگاکانی نزیک دامەزراوە ناوکییەکان. شەفافیەتی وەزارەتی وزە و چاودێری ورد لەلایەن دامەزراوە ڕێکخەرە سەربەخۆکانەوە زۆر گرنگە بۆ دڵنیابوون لەوەی کە ھەر فراوانکردنێکی وزەی ناوکی، بەرزترین ستانداردەکانی سەلامەتی و پارێزگاری لە پێشینە دادەنێت، بەم شێوەیە پارێزگاری لە ژینگە و خۆشگوزەرانی گشتی دەکرێت.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری