سادەکردنەوەی ئەوروپا: بۆچی بەشداریی وڵاتانی ئەندام پێویستە؟

ئەوروپا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

سادەکردنەوەی ئەوروپا: بۆچی بەشداریی وڵاتانی ئەندام پێویستە؟

ئێمە لە سەردەمێکدا دەژین کە بە یەکگرتنی تەکنیکی لە ڕێگەی پەیوەندییە زۆرەکانەوە تایبەتمەندە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا پارچەپارچەیی سیاسیی دیارە. لە کاتێکدا کاڵا، سەرمایە، داتا، و تەنانەت ململانێکان لەسەر ئاستی جیهانی دەگوازرێنەوە، بەڵام سەروەری تا ڕادەیەکی زۆر لەناو سنوورە نیشتمانییەکاندا ماوەتەوە. ئەم پارادۆکسە بنەڕەتییە ئاڵنگارییەکی ناوازە بۆ یەکێتیی ئەوروپا دروست دەکات، کە ئاواتی یەکگرتنێکی قووڵتر و بازاڕێکی تاکە ڕاستەقینەیە، بەڵام زۆرجار بە بەرژەوەندییە نیشتمانییە جیاوازەکان و چوارچێوەی ڕێکخستنی جۆراوجۆری وڵاتانی ئەندامیدا دەکەوێت. بەدەستهێنانی سادەکردنەوەی خوازراو لە ئەوروپادا ناتوانێت تەنها هەوڵێکی بروکسل بێت؛ بەڵکو بەشدارییەکی زیندوو و چالاک لە خودی وڵاتانی ئەندامەوە بە شێوەیەکی ڕەخنەیی پێویستە.

دیدگای ئەوروپی ماوەیەکی درێژە ئاراستەی بازاڕێکی تاکە بووە کە بەربەستەکان لادەبات و بازرگانی، خزمەتگوزارییەکان، و جووڵەی ئازادی خەڵک ئاسان دەکات. بەڵام، خاوەنکاران و هاوڵاتیان زۆرجار خۆیان لەناو تێکەڵاوییەک لە یاسا و ڕێساکاندا دەبیننەوە کە دەتوانن ئاڵۆز و ناتەبا بن. چەمکی 'سادەکردنەوە' لێرەدا بە سادەیی واتای لادانی یاسا نییە، بەڵکو واتای دووبارە ڕێکخستنەوەیانە بۆ ئەوەی ببنە یاسایەکی کاریگەرتر، هاوسەنگتر، و کەمتر قورس. شکستهێنان لە بەدەستهێنانی ئەم سادەکردنەوەیە نەک تەنها گەشەی ئابووری دەبەستێتەوە، بەڵکو متمانەی هاوڵاتیان بە دامەزراوە ئەوروپییەکانیش کەم دەکاتەوە و کاریگەری نەرێنی لەسەر توانای کێبڕکێی ئەوروپا لەسەر ئاستی جیهانی دەبێت.

گرنگیی بێئەندازەی بەشداریی وڵاتانی ئەندام لەو ڕاستییەدا دەردەکەوێت کە ڕێنماییەکانی یەکێتیی ئەوروپا، کاتێک دەردەکرێن، دەبێت بگوازرێنەوە بۆ یاسای نیشتمانی. ئەم پرۆسەیە، کە زۆرجار بە 'داپۆشینی زێڕین' (gold-plating) ناودەبرێت، دەتوانێت ببێتە هۆی زیادکردنی چینەکانی پێداویستیی تایبەت بە وڵات، بەمەش بەربەستی نوێ دروست دەکات لەجیاتی کەمکردنەوەی بەربەستە هەبووەکان. لەبری ئەوەی ڕێساکانی نیشتمانی کارئاسانی بۆ جێبەجێکردنی یاساکانی ئەوروپا بکەن، زۆرجار ئاڵۆزییەکانیان زیاد دەکەن. لە ئەنجامدا، ئیدارە نیشتمانییەکان، کە ڕاستەوخۆ جێبەجێکارن، زۆرجار دەبنە ئاستەنگی سەرەکی کە ڕێگرە لە پێشکەوتن بەرەو سادەکردنەوەیەکی ڕاستەقینە و کاریگەر.

پێویستیی ئابووری بۆ سادەکردنەوە ڕوونە. ئاڵۆزیی ڕێکخستن داهێنان دەخنکێنێت، وەبەرهێنان بێ هیوا دەکات، و ڕێگرە لە گەشەی کۆمپانیا بچووک و مامناوەندەکان (SMEs)، کە بڕبڕەی پشتی ئابووریی ئەوروپایان پێکهێناوە. بۆ نموونە، دەستپێشخەرییەکانی وەک بازاڕی دیجیتاڵی تاکە، گواستنەوەی وزە، یان خزمەتگوزارییە سنووربەزێنەکان بەهۆی پارچەپارچەییەوە زیان دەبینن کە بەهۆی ڕێساکانی نیشتمانیی ناکۆکەوە سەپێنراون. بازاڕێکی ڕاستەقینە و بێ کێشە ناتوانێت بوونی هەبێت ئەگەر هەر نەتەوەیەک ئاستەنگی تایبەت بە خۆی زیاد بکات. سادەکردنەوە تەنها کەمکردنەوەی بارگرانییەکان نییە؛ ئامانجی ئازادکردنی توانای ئابووریی خەوتووە لەناو یەکێتیی ئەوروپادا، بەمەش وا دەکات بۆ وەبەرهێنانی جیهانی سەرنجڕاکێشتر بێت.

سادەکردنەوە لە پرسە بیرۆکراتییەکان تێدەپەڕێت؛ پێویستی بە ئیرادەیەکی سیاسی بەهێز و هەستێکی هاوبەشی خاوەندارێتی لەلایەن پایتەختە نیشتمانییەکانەوە هەیە. وڵاتانی ئەندام دەبێت خۆیان وەک هاوبەشێکی چالاک لە داڕشتنی سیاسەتەکانی ئەوروپادا ببینن، نەک وەک وەرگرێکی بێدەنگی یاسادانان. ئەمەش پێویستی بە بەشدارییەکی چالاکانە لە گرووپەکانی کاری ئەنجومەندا، پابەندبوون بە کەمکردنەوەی بارگرانییە ڕێکخستنییە نیشتمانییەکان، و باشترکردنی پەیوەندی نێوان ئاستە نیشتمانی و ئەوروپییەکان. نەبوونی ئەم پابەندبوونە هاوبەشە دەتوانێت کێشەکە توندتر بکات، و هەوڵەکانی ئاستی یەکێتیی ئەوروپا بەهۆی ناتەبایی لەسەر ئاستی نیشتمانییەوە بکاتە تەنها قسەیەکی بێ کردەوە.

بەڵام، بەدەستهێنانی ئەم ئامانجە ڕووبەڕووی ئاڵنگاری و بەرگریی زۆر دەبێتەوە. دوودڵییەکە لە چەندین فاکتەرەوە سەرچاوە دەگرێت، لەوانە هەستکردن بە لەدەستدانی کۆنترۆڵی نیشتمانی، مەیلی پارێزگاریکردن، نەریتە یاساییە جیاوازەکان، و تێچووی سیاسیی چاکسازیکردنی سیستەمە نیشتمانییە دامەزراوەکان. هەروەها، بەرزبوونەوەی هەستە ناسیۆنالیستییەکان زیاتر هەوڵەکانی پەرەپێدانی ڕێبازێکی هاوبەشی ئەوروپی ئاڵۆز دەکات. ئاڵنگارییەکە تەنها قایلکردنی وڵاتانی ئەندام نییە بە پێویستیی سادەکردنەوە، بەڵکو دۆزینەوەی میکانیزمێکە کە دڵنیا بێت لەوەی ئەم بەشدارییانە کاریگەر و هاوسەنگ بن.

چەندین بواری دیاریکراو هەن کە دەوڵەتان دەتوانن بەشداریی بەرچاو تێدا بکەن. لە سادەکردنەوەی یاساکانی کڕینی گشتییەوە تا هاوسەنگکردنی بڕوانامە پیشەییەکان، لە ڕێکخستنی مۆڵەتەکانی ژینگە تا کارئاسانی بۆ گواستنەوەی داتا سنووربەزێنەکان، دەرفەتەکانی بەشداریی نیشتمانی زۆر گەورەن. هەماهەنگی باشتر لە نێوان وەزارەتە نیشتمانییەکان و دامەزراوەکانی یەکێتیی ئەوروپا زۆر گرنگە. دەبێت میکانیزمی ڕوون هەبن بۆ هاوبەشکردنی باشترین پڕاکتیزەکان، دەستنیشانکردنی ئاستەنگە هاوبەشەکان، و کارکردنی هاوبەش بۆ دۆزینەوەی چارەسەری داهێنەرانە و بەرفراوان.

دیدگای درێژخایەن بۆ ئەوروپایەکی سادەکراوتر، دیدگای ئەوروپایەکی کێبڕکێکارتر، خۆڕاگرتر، و دیموکراسیترە. متمانە بە دامەزراوەکان زیاد دەکات و هاوڵاتیان و بازرگانییەکان بەهێز دەکات. بەدەستهێنانی ئەمەش پێویستی بە گفتوگۆیەکی بەردەوام و هاوبەشییەکی ڕاستەقینە لە نێوان بروکسل و پایتەختە نیشتمانییەکاندا هەیە، بە دانپێدانانی ئەوەی کە ئاڵنگارییە هاوبەشەکان پێویستیان بە چارەسەری هاوبەش هەیە. داهاتووی یەکگرتنی ئەوروپا پشت بە توانای وڵاتانی ئەندام دەبەستێت بۆ بەشداریی چالاکانە لە بنیاتنانی یەکێتییەکی سادەتر و کاراتر، و وەرگێڕانی ڕاستییە جیهانییەکە بۆ چوارچێوەیەکی سیاسیی هاوسەنگ.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری