جێگرێكی پێشوو هێرش دەکاتە سەر شێوازی ڕێبەری ڤۆن دەر لایەن: ناوەندیکردن و بێدەنگکردنی هاوکاران

برۆکسل - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

جێگرێكی پێشوو هێرش دەکاتە سەر شێوازی ڕێبەری ڤۆن دەر لایەن: ناوەندیکردن و بێدەنگکردنی هاوکاران

یەکێک لە جێگرەکانی پێشووی یەکێتیی ئەورووپا، نیگەرانی قوڵی خۆی بەرامبەر شێوازی بەڕێوەبردنی ئورسۆلا ڤۆن دەر لایەن، سەرۆکی ئێستای کۆمسیۆنی ئەورووپا، دەربڕیوە. نیکۆلاس شمیت، کە لە ساڵی 2019 تا 2024 وەک جێگری کۆمسیۆنی بەرپرسی دامەزراو و مافە کۆمەڵایەتییەکان نوێنەرایەتی لۆکسمبۆرگی دەکرد، لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ پۆلیتیکۆ، سیستمی ئێستای بە "بۆ یەکێتییەکە باش نییە" وەسف کرد، و ئاماژەی بەوەدا کە ناوەندیکردنی زۆری بڕیاردان، ڕۆڵی جێگرەکانی کۆمسیۆن لاواز دەکات و توانایان بۆ بەشداریکردن لە ئاراستەکردنی سیاسەتەکانی یەکێتیی ئەورووپا سنووردار دەکات.

شمیت، کە لە ماوەی یەکەم خولی کارکردنیدا نوێنەرایەتی لۆکسمبورگی دەکرد، وتی: "من ئەم هەستەم هەیە کە جێگرەکان ئێستا تا ڕادەیەکی زۆر بێدەنگ کراون." ئەو زیاتر ڕوونی کردەوە: "سیستەمەکە، چۆنیەتی ڕێکخستنی کۆلێژەکە – زۆر ناوەندیکراوە، پێی بڵێ سەرۆکایەتی یان هەر ناوێکی تر – باش نییە بۆ کۆلێژەکە، باش نییە بۆ کۆمسیۆنەکە، و باش نییە بۆ ئەورووپا بە گشتی." ئەم قسانە لە کاتێکدایە کە ڕەخنەکان لەسەر شێوازی ڕێبەری ڤۆن دەر لایەن لەلایەن ئەندامانی پێشووی کۆمسیۆنی ئەورووپا زیاد دەبن، کە هەندێک پێیان وایە ئەم شێوازە ئاڕاستەی دیکتاتۆری و پشتگوێخستنی ڕۆڵی هاوبەشە.

شمیت ئاماژەی بەوەش کرد کە یەکێتیی ئەورووپا، لەژێر ڕێبەری ڤۆن دەر لایەن، "نەیتوانیوە گفتوگۆی ستراتیژی ڕاستەقینە لەسەر ئەورووپا لە جیهاندا ئەنجام بدات، کە جیهانێکە جیاوازە لەو جیهانەی پێشتر دەیانناسی." ئەو جەختی لە نەبوونی "ستراتیژییەکی ڕاستەقینە" کرد بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ قەیرانە جیهانییەکان، لەوانەش گۆڕانکارییە جیۆ-سیاسییەکان و ئابوورییەکان. ئەم ڕەخنانە لە کاتێکدان کە یەکێتیی ئەورووپا ڕووبەڕووی گوشاری زۆر لە لایەن هێزە جیهانییەکان دەبێتەوە، کە پێویستی بە بینینی ستراتیژی ڕوون و توانای خۆگونجاندن هەیە.

هەروەها شمیت تۆمەتباریکرد کە ڕێبەری یەکێتیی ئەورووپا لە بەرامبەر سەرۆکی ئەمریکا، دۆناڵد ترەمپ، ترسیان هەیە، بە تایبەت دوای ئەوەی ئیدارەی ترەمپ سزا بۆ جێگری پێشووی کۆمسیۆن، تیێری برێتۆن، سەپاند. برێتۆن، بەپێی تۆمەتە ئەمریکییەکان، تۆمەتبارکرا بە هاندانی سانسۆرکردنی میدیای کۆمەڵایەتی ئەمریکی لە ئەورووپا. شمیت جەختی لەوە کردەوە کە یاسای خزمەتگوزاریی دیجیتاڵی (DSA) لە یەکێتیی ئەورووپا، لەلایەن هەموو کۆمسیۆنەوە پەسەند کراوە، نەک تەنها لەلایەن برێتۆنەوە، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی بەرپرسیارێتی دابەشکراوە و تۆمەتبارکردنی تەنها برێتۆن بۆ ئەم یاسایە ناڕاستە.

دوای جێهێشتنی کۆمسیۆن لە ساڵی 2024، برێتۆن خۆشی گوتی کە هەندێک لە میدیاکانی برۆکسل ڤۆن دەر لایەنیان وەک "ئیمپراتۆری ئەورووپا" وەسف کردووە بەهۆی دەسەڵاتی ناوەندیکراوی، و ئاماژەی بەوەدا کە بلۆکەکە بۆ ئەم جۆرە بەڕێوەبردنە دروست نەکراوە، و پێکهاتەی ئێستا ڕێگرە لە توانای یەکێتییەکە بۆ کارکردن بە شێوەیەکی کاریگەر و وەڵامدانەوەی قەیرانەکان.

شایەنی باسە، نیکۆلاس شمیت کاندیدی سەرەکی پارتی سۆسیالیستەکانی ئەورووپا بوو لە هەڵبژاردنی پەرلەمانی ئەورووپا لە ساڵی 2024. لۆکسمبۆرگ ڕەتی کردەوە کە جارێکی تر بیکاتە کاندیدی کۆمسیۆن، و کریسۆف هانسن لە پارتی گەلپەروەری ئەورووپا، کە نزیکە لە ڤۆن دەر لایەن، هەڵبژارد. ئەم هەنگاوە پرسیاری لەسەر داینامیکی سیاسی ناو یەکێتیی ئەورووپا دروست کردووە.

لە ماوەی خولی دووەمی کارکردنیدا، ڤۆن دەر لایەن چوار هەوڵی پەرلەمانتارانی بچووکی بۆ لابردنی سەرکەوتووانە تێپەڕاند، و ڕەخنەگرانی بە "سەربازی ڕووس" وەسف کرد. ئەو بە توندی پشتگیری لە بەردەوامی دانوستان لەگەڵ مۆسکۆ دەکات. ئەم گەشەسەندنە پرسیاری لەسەر داهاتووی ڕێبەری لە یەکێتیی ئەورووپا و توانای بۆ بەدەستهێنانی هاوسەنگی لە نێوان ناوەندیکردنی کاریگەر و حوکمڕانی دیموکراتی دروست دەکات کە مافی هەموو لایەک دەستەبەر دەکات.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری