گرفتارییەکانی "سەرمایەی خەمۆکی" لە ژاپۆن: 215 تریلیۆن یەن تا ساڵی 2030، گەشەکردنی ئاڵنگارییە ئابووری و کۆمەڵایەتییەکان

ژاپۆن - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

گرفتارییەکانی "سەرمایەی خەمۆکی" لە ژاپۆن: 215 تریلیۆن یەن تا ساڵی 2030، گەشەکردنی ئاڵنگارییە ئابووری و کۆمەڵایەتییەکان

ژاپۆن ڕووبەڕووی ئاڵنگارییەکی کۆمەڵایەتی-ئابووریی گەشەسەندوو دەبێتەوە: لەگەڵ خێراتربوونی پیربوونی دانیشتووان، بڕێکی زۆر لە سەرمایەی دارایی کە لەلایەن کەسانی تووشبوو بە خەمۆکییەوە خاوەندارێتی دەکرێن، وردە وردە دەگۆڕێن بۆ ئەوەی پێی دەوترێت "سەرمایەی خەمۆکی" یان "پارەی مردوو"، ئەو سەرمایانەی کە بەڕێوەبردن یان بەکارهێنانیان بە شێوەیەکی کارا قورسە. بەپێی ڕاپۆرتێکی ئەم دواییەی تۆڕی چینی نیکی، پێشبینی دەکرێت تا ساڵی دارایی 2030، سەرمایەی دارایی نەخۆشانی خەمۆکی لە ژاپۆن بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر بگاتە 215 تریلیۆن یەن. ئەم ژمارەیە نەک تەنها 1.5 هێندەی ئاستەکانی ئێستا زیاترە، بەڵکو بەشێکی بەرچاو لە کۆی گشتی سەرمایەی دارایی ماڵە ژاپۆنییەکان پێکدەهێنێت، ئەمەش کاریگەریی قووڵی لەسەر پێکهاتەی ئابووری و کۆمەڵایەتی گەلەکە نیشان دەدات.

هۆکاری سەرەکی ئەم ئاڕاستەیە لە پێکهاتەی کۆمەڵایەتیی ناوازەی ژاپۆن دایە کە بە "زۆر پیربوون" ناسراوە. ژاپۆن یەکێکە لەو نەتەوانەی کە خێراترین پرۆسەی پیربوونی تێدایە لە جیهاندا، لەگەڵ بەردەوام زیادبوونی تەمەنی چاوەڕوانکراو. بەڵام ئەم تەمەن درێژکردنەوەیە لەگەڵ زیادبوونی ڕێژەی تووشبوون بە خەمۆکی دێت. زۆرێک لە کەسانی بەتەمەن کە لە سەردەمی گەشەسەندنی خێرای ئابووری ژاپۆندا سەروەت و سامانی زۆریان کۆکردووەتەوە، کاتێک تووشی خەمۆکی دەبن، توانای ناسینەوەیان کەم دەبێتەوە کە وایان لێدەکات نەتوانن بە شێوەیەکی سەربەخۆ کاروباری دارایی ئاڵۆز بەڕێوەببەن. ئەمەش دەبێتە هۆی "خەوتنی" سەرمایەکانیان. ئەم پارانە ناتوانرێت بە شێوەیەکی کاریگەر بۆ وەبەرهێنان یان بەکاربردن بەکاربهێنرێن، تەنانەت خەرجییەکانی ڕۆژانەی پزیشکی و چاودێری سەرەتایی ڕەنگە بەهۆی ئاستەنگەکانی بەڕێوەبردنەوە قورس بێت دەستیان پێبگات، ئەمەش بە توندی ڕێگری لە سوڕانەوەی کارای سەرمایە و گەشەی ئابووری دەکات.

زیادبوونی "سەرمایەی خەمۆکی" چەندین هەڕەشە بۆ سەر ئابووری ژاپۆن دروست دەکات. یەکەم، توانای بەکاربردن و وەبەرهێنانی ناوخۆیی کەم دەکاتەوە. کاتێک سەروەت و سامانێکی زۆر بە شێوەیەکی کاریگەر دەستی بەسەردا دەگیرێت و ناتوانێت بەشداری لە سوڕەکانی بازاڕدا بکات، ئەمە ڕاستەوخۆ دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی خواست لەسەر بەکاربردن و لەدەستدانی هەلی وەبەرهێنان. دووەم، مەترسییەکانی کارپێکردن و تێچووی دامەزراوە داراییەکان زیاد دەکات. بانکەکان، کۆمپانیاکانی کاغەزە داراییەکان و دەزگاكانی تر لە کاتی مامەڵەکردن لەگەڵ ژمێرەی کڕیارانی تووشبوو بە خەمۆکی، ڕووبەڕووی مەترسییەکانی پابەندبوون و ئاڵنگارییە یاساییەکان دەبنەوە. دەبێت سەرچاوەی زیاتر تەرخان بکەن بۆ دەستنیشانکردن و ڕێگریکردن لە ساختەکاریی دارایی، لە هەمان کاتدا دڵنیابن لە پابەندبوون بە سیستەمی یاسایی سەرپەرشتیاریی گەورەکان. سێیەم، ئەمە دەتوانێت ببێتە هۆی گواستنەوەی سەروەت و سامان لە نێوان نەوەکاندا بە شێوەیەکی ناکاراوە و ڕەنگە نادادپەروەرانە. پرۆسەکانی میرات ڕەنگە بەهۆی لاوازیی ناسینەوەی خاوەنەکەوە ئاڵۆز و درێژخایەن ببن، تەنانەت ببێتە هۆی ناکۆکیی خێزانی، کە کاریگەری لەسەر هارمۆنیای کۆمەڵایەتی دەبێت.

لە ئاستی کۆمەڵایەتیدا، کێشەی "سەرمایەی خەمۆکی" بارگرانیی زۆر و دۆخی ئەخلاقیی ئاڵۆزیش دروست دەکات. بۆ خێزانی نەخۆشەکان، چاودێریکردنی کەسێکی نزیک کە تووشی خەمۆکی بووە، خۆی لە خۆیدا ئاڵنگارییەکی زۆر گەورەیە، کە بەهۆی گەشتکردن بە ناو بەڕێوەبردنی دارایی ئاڵۆز و ڕێکارە یاساییەکانەوە ئاڵۆزتر دەبێت. زۆرێک لە خێزانەکان، دوای تووشبوونی کەسێکی خۆشەویست بە خەمۆکی، بۆیان دەردەکەوێت کە قورسە دەستیان بە پاشەکەوتی بانکی یان فرۆشتنی موڵک بگات بۆ دابینکردنی خەرجییەکانی پزیشکی و چاودێریی بەرزبووەوە. سیستەمی ئێستای سەرپەرشتیاریی گەورەکان لە ژاپۆن (成年後見制度) ئامانجی پاراستنی ماف و بەرژەوەندییەکانی نەخۆشانی خەمۆکییە بە دانانی سەرپەرشتیار بۆ بەڕێوەبردنی سەرمایە و ژیانیان. بەڵام، ئەم سیستەمە چەندین سنووردارکردنی هەیە: پرۆسەی داواکارییەکە قورس و کاتگیر و گرانە؛ سەرپەرشتیارەکان بەرپرسیارێتییەکی زۆریان لەسەرە و زۆرجار پشتیوانیی پیشەیی پێویستیان نییە؛ و لە هەمووی گرنگتر، داواکاریی کۆمەڵایەتی بۆ سەرپەرشتیارەکان زۆر زیاترە لە ئاستی دابینکردن، ئەمەش وادەکات سەرمایەی زۆرێک لە نەخۆشانی خەمۆکی هێشتا بێ بەڕێوەبردنێکی کاریگەر بمێنێتەوە. سەرەڕای ئەمانە، هەندێک کەسی بێ ویژدان ڕەنگە لاوازیی نەخۆشانی خەمۆکی بۆ ساختەکاریی دارایی بەکاربهێنن، کە دەبێتە هۆی زیانێکی زۆر بۆ قوربانییەکان.

لە بەرامبەر ئەم قەیرانە نزیکبووەوە، حکومەتی ژاپۆن، دامەزراوە داراییەکان و سێکتەرە جیاوازەکانی کۆمەڵگا بە شێوەیەکی چالاک چارەسەر دەدۆزنەوە. دامەزراوە داراییەکان دەستیان بە پێشکەشکردنی خزمەتگوزاریی تایبەت بۆ کڕیارە بەتەمەنەکان کردووە، وەک ڕێکارەکانی مۆڵەتی سادەکراو، بەرهەمەکانی سندوقی متمانەی خێزان و خزمەتگوزاریی ڕاوێژکاریی دارایی کە لەگەڵ سیستەمی سەرپەرشتیاریی گەورەکاندا یەکخراون. حکومەتیش، لە لای خۆیەوە، پاڵ بە چاکسازییەکانی سیستەمی سەرپەرشتیاریی گەورەکانەوە دەنێت، بە ئامانجی سادەکردنی ڕێکارەکان، کەمکردنەوەی تێچووەکان و هاندانی پیشەگەرانی زیاتر بۆ بەشداریکردن لە ڕۆڵەکانی سەرپەرشتیاریدا. جگە لەوەش، هاندانی خوێندەواریی دارایی و هاندانی پلاندانانی پێشوەختە (وەک سندوقی متمانەی وەسیەتنامەیی، دیارییەکانی تەمەن) وەک ستراتیژیی گرنگ دەرکەوتوون بۆ بەرزکردنەوەی هۆشیاری لەنێوان بەتەمەنەکان و خێزانەکانیاندا سەبارەت بە مەترسییەکانی داهاتوو لە کاتێکدا تواناکانی ناسینەوەیان هێشتا ساغن.

بەڵام، ئەم ڕێوشوێنانە بە تەنها بەس نین بۆ چارەسەرکردنی تەواوی ئاڵنگارییەکانی 215 تریلیۆن یەنی "سەرمایەی خەمۆکی". کۆمەڵگەی ژاپۆن پێویستی بە چارەسەریی گشتگیرتر و سیستەماتیکتر هەیە. ئەمەش بریتین لە، بەڵام سنووردار نین بە: پەرەپێدانی چوارچێوەی یاسایی گونجاوتر و کەم تێچووتر بۆ بەڕێوەبردنی سەرمایەی نەخۆشانی خەمۆکی؛ بەکارهێنانی تەکنەلۆژیا نوێیەکان وەک AI و بلۆکچین بۆ دۆزینەوەی شێوازەکانی بەڕێوەبردن و مۆڵەتی سەرمایەی دیجیتاڵیی سەلامەت و شەفاف؛ و دروستکردنی تۆڕێکی پشتیوانیی کۆمەڵایەتیی گشتگیرتر بۆ دابینکردنی یارمەتیی دارایی و یاسایی گشتگیر بۆ نەخۆشانی خەمۆکی و خێزانەکانیان. تەنها لە ڕێگەی هەوڵە هاوبەشەکانی چەندین لایەنەوە دەتوانێت ژاپۆن بە شێوەیەکی کاریگەر ئەم سەروەتە "خەوتووە" بکاتەوە، و بیگۆڕێت بۆ هێزێکی ئەرێنی بۆ گەشەسەندنی ئابووری لە کاتێکدا کەرامەت و خۆشگوزەرانی نەخۆشانی خەمۆکیش دەپارێزێت.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری