کەرتی هەناردەی هیندستان دووچاری دوو لێدانی قورس دەبێتەوە لەکاتێکدا مەکسیک دوای بەربەستە بازرگانییەکانی ئەمریکا باجی گومرگی قورس دەسەپێنێت

کەلکەتە، هیندستان - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

کەرتی هەناردەی هیندستان دووچاری دوو لێدانی قورس دەبێتەوە لەکاتێکدا مەکسیک دوای بەربەستە بازرگانییەکانی ئەمریکا باجی گومرگی قورس دەسەپێنێت

دیمەنی بازرگانی جیهانی بەردەوامە لە خستنەڕووی ئاڵنگارییە سەختەکان بۆ ئەو ئابوورییانەی پشت بە هەناردە دەبەستن، و هیندستان خۆی لە لوتکەی سیاسەتە پارێزگارییە گەشەسەندووەکاندا دەبینێتەوە. بەرهەمهێنەرانی هیندستان، کە هێشتا لە باجە سزاییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان کە سەپێنراون، خۆیان ڕێکدەخەنەوە، ئێستا ڕووبەڕووی شەپۆلێکی نوێ و بە هەمان شێوە زیانبەخشی باجەکانی مەکسیک دەبنەوە. ئەم "لێدانە دوو لایەنە"، وەک زۆرێک لە پیشەسازییەکەدا وەسفی دەکەن، هەڕەشە لە هەڵوەشاندنەوەی دەیان ساڵ لە وەبەرهێنان لە پەرەپێدانی زنجیرەی دابینکردن دەکات و سێبەرێکی درێژ دەخاتە سەر داهاتووی چەندین سێکتەری سەرەکی.

پانکاج چادها، بەرهەمهێنەرێکی 65 ساڵەی پۆڵا لە مومبای، دۆخی سەدان خاوەنکاری هیندستانی بەرجەستە دەکات. یەکەی کارەکەی، کە بۆ ماوەی چوار دەیە کار دەکات، بە شێوەیەکی مێژوویی لەسەر هەناردەکردن بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکان و مەکسیک گەشەی کردووە، کە پێکهاتەی گرنگی بۆ پیشەسازییە جۆراوجۆرەکان دابین دەکات. بەڵام زیادبوونی ئەم دواییەی بەربەستە بازرگانییەکان لێدانێکی قورس بووە. چادها بە ئاژانسی هەواڵی ئەخباری ڕاگەیاند: "لەدوای جێبەجێکردنی باجەکانەوە 50%ی کارەکەم لە مەکسیک و ئەمریکا لەدەست داوە." "ئەمە لێدانێکی قورسە بۆ کارەکەم، چونکە دوای باجەکانی ئەمریکا سەرنجی خستبووە سەر مەکسیک، بەڵام ئێستا داهاتوو لەوێش تاریک دەردەکەوێت." فرۆشی ساڵانەی بۆ ئەمریکا و مەکسیک، کە پێشتر بە نزیکەیی 5 ملیۆن و 8 ملیۆن دۆلار بوو، ئێستا نیوەی کەمبووەتەوە، ئەمەش کاریگەریی ڕاستەوخۆ و وێرانکەری لەسەر قازانج و بەردەوامی نیشان دەدات.

یەکەم شەپۆلی پشێوی لە واشنتۆنەوە سەرچاوەی گرت. لە مانگی ئابدا، دۆناڵد ترامپ، سەرۆکی ئەوکاتی ئەمریکا، گومرگێکی ٢٥%ی بەسەر کاڵا هیندییەکاندا سەپاند، و دواتر ٢٥%ی دیکەی زیاد کرد. بەشێوەیەکی ڕواڵەتی، ئەم گومرگانە ڕێوشوێنێکی سزایی بوون دژی بەردەوامبوونی هیندستان لە کڕینی نەوتی ڕووسی، کە ئەمریکا دەیگوت بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ شەڕی ڕووسیا لە ئۆکرانیای دابین دەکرد. ئەم باجانە شەپۆلی شۆکیان لە پیشەسازییەکانی هیندستاندا دروست کرد، لە بڕینی ئەڵماس و بەخێوکردنی ماسی ماسی و دروستکردنی فەرشەوە تا دروستکردنی فەرش، کە ناچار بوون ستراتیژییەکانی خۆیان هەڵسەنگێننەوە و زیانە بەرچاوەکان هەڵبمژن.

پێش ئەوەی بازرگانییەکان بە تەواوی لەگەڵ باجەکانی ئەمریکا بگونجێن، مەکسیک کۆمەڵێک باجی هاوردەی قورسی خۆی ناساند. لە 1ی کانوونی دووەمەوە، مەکسیک باجی گومرگی بە ڕێژەی 5% بۆ 50%ی سەرسوڕهێنەر لەسەر زیاتر لە 1,400 بەرهەم کە لە وڵاتانی دەرەوەی ڕێککەوتننامەی بازرگانی ئازاد (FTA) سەرچاوە دەگرن، جێبەجێ کرد. ئەم گشتگیرییە فراوانە کاریگەری لەسەر ئابوورییە گەورەکان دەبێت وەک هیندستان، بەرازیل، چین، کۆریای باشوور، ڕووسیا، ئەندەنوسیا و تایلەند. مەکسیک، وەک واژۆکەرێکی FTA لەگەڵ زیاتر لە 50 وڵات – لەوانە ئەمریکا، کەنەدا، ژاپۆن و ئەندامانی یەکێتی ئەوروپا و ناوچەی ئاسیا-پاسفیک – ئەم ڕێوشوێنانە وەک پێویست بۆ بەهێزکردنی بەرهەمهێنانی ناوخۆیی، ڕاستکردنەوەی نایەکسانییە بازرگانییەکان و پاراستنی هەلی کارە ناوخۆییەکان ڕەوایەتی دەدات.

بەڵام، سەرکردەکانی بازرگانی و شیکەرەوەی هیندی لێکدانەوەیەکی جیاواز پێشکەش دەکەن. زۆرێک پێیان وایە کە کردەوەکانی مەکسیک ڕێوشوێنێکی پێشوەختەیە بۆ پاراستنی خۆی لە کاردانەوەی ئەگەری ئەمریکا سەبارەت بە "گواستنەوەی کاڵا" و "لادانی زنجیرەی دابینکردن". ئەم پراکتیکانە، کە زۆرجار لەلایەن وڵاتانی وەک چینەوە بەکاردەهێنرێن کە ڕووبەڕووی باجی گومرگی بەرزی ئەمریکا دەبنەوە بۆ گواستنەوەی کاڵا لە ڕێگەی وڵاتانی سێیەمەوە، دەتوانن لە کاتی پێداچوونەوەی داهاتووی ڕێککەوتننامەی ئەمریکا-مەکسیک-کەنەدا (USMCA) ببنە خاڵی ناکۆکی. بۆیە، هاوڕێککردنی سیاسەتی باجی گومرگی خۆی لەگەڵ هەستیارییەکانی ئەمریکا، دەتوانێت هەنگاوێکی ستراتیژی بێت لەلایەن مەکسیکەوە بۆ دوورکەوتنەوە لە توڕەیی واشنتۆن.

بۆ هەناردەکارانی هیندستان، باجەکانی مەکسیک بە تایبەتی نیگەرانکەرن. چادها جیاوازییەکی گرنگ دەخاتە ڕوو: "باجەکانی ئەمریکا لەسەر ڕکابەرەکانیشمان سەپێنرا. بەڵام باجەکانی مەکسیک ناهاوسەنگن چونکە تەنها لەسەر وڵاتانی دەرەوەی ڕێککەوتننامەی بازرگانی ئازاد جێبەجێ کراون، ئەمەش ئێمەی لەگەڵ ڕکابەرەکانمان کە ڕێککەوتننامەی بازرگانی ئازادیان لەگەڵ مەکسیک هەیە، لە دۆخێکی نالەباردا داناوە." ئەم نایەکسانییە گۆڕەپانێکی یاری نادادپەروەرانە دروست دەکات، کە زۆر قورس دەکات بۆ بەرهەمەکانی هیندستان لە بازاڕی مەکسیکدا لەسەر بنەمای نرخ لەگەڵ ئەوانەی هاوبەشەکانی ڕێککەوتننامەی بازرگانی ئازاد ڕکابەری بکەن.

ژمارە داراییەکان گرنگی بازاڕی مەکسیک بۆ هیندستان دەردەخەن. لە ساڵی 2024دا، هەناردەی هیندستان بۆ مەکسیک گەیشتە 5.6 ملیار دۆلار، بە شێوەیەکی سەرەکی لەلایەن ئۆتۆمبێل و پێکهاتەکانیەوە، و دواتر ئامێرە ئەلیکترۆنییەکان. هاوردەکردنی کاڵا لە مەکسیک لە هەمان ماوەدا گەیشتە 4.07 ملیار دۆلار، کە نەوت و سووتەمەنییە کانزاییەکان سەرەکیترین هاوردەکان بوون. باجە نوێیەکان کاریگەرییەکی توندیان لەسەر بەشە سەرەکییەکانی هەناردەی هیندستان دەبێت: هەناردەی پۆڵا ڕووبەڕووی بەرزترین زیادبوون دەبێتەوە کە 50%ە، لەکاتێکدا ئۆتۆمبێل و پێکهاتەکانی ئۆتۆمبێل بە باجی 35% لێیان دراوە. تەنانەت سێکتەرە پڕ کرێکارەکانی وەک جلوبەرگ و سیرامیکیش ڕووبەڕووی باجی 25% بۆ 35% دەبنەوە، و پیشەسازییەکانی پلاستیک، ئەلەمنیۆم و کیمیاییەکان بە باجی 5% بۆ 50% کاریگەرییان لێ کراوە.

لە وەڵامی ئەم فشارە بازرگانییە زیادبووانەدا، حکومەتی هیندستان ڕێوشوێنی بۆ پشتگیریکردنی کەرتی پیشەسازییەکەی دەستپێکردووە. لە بودجەی ساڵانەی خۆیدا کە لە 1ی شوباتدا پێشکەش کرا، حکومەت ڕێگەی بە یەکەکانی بەرهەمهێنان کە لە ناوچە ئابوورییە تایبەتەکان (SEZs) دان، دا بەشێکی سنووردار لە بەرهەمەکانیان بە کڕیارانی ناوخۆیی بە ڕێژەی باجی کەمتر بفرۆشن. ئەمە ئامانجی قەرەبووکردنەوەی دابەزینی بەرچاوی داخوازی هەناردەیە کە بەهۆی باجەکانی ئەمریکاوە دروست بووە، و هێڵێکی ژیان بۆ ئەو یەکانە دابین دەکات کە زۆر پشت بە بازاڕە نێودەوڵەتییەکان دەبەستن. هەرچەندە ئەمە ئاسوودەییەکی خۆشەویستە، بەڵام دەبێت بزانین ئایا ئەم ڕێکخستنانە ناوخۆییانە دەتوانن بە تەواوی قەرەبووی لەدەستدانی داهاتی هەناردەی گرنگ بکەنەوە.

دۆخی ئێستا گۆڕانێکی فراوانتر بەرەو پارێزگاریکردن لە ئاستی جیهانیدا نیشان دەدات، کە وڵاتانی وەک هیندستان ناچار دەکات لەناو تۆڕێکی ئاڵۆزی بەربەستە بازرگانییەکاندا بگەڕێن. لەکاتێکدا قسەوباس لەسەر کەمکردنەوەی ئەگەری باجەکانی ئەمریکا هەبووە – کە سەرۆکی پێشوو ترامپ ئاماژەی بە کەمکردنەوەی ئەگەری بۆ 18% لە کاتێکدا کرد – داهاتووی نزیکی هەناردەی هیندستان نادیار دەمێنێتەوە. کاریگەریی دوو لایەنەی باجەکانی ئەمریکا و مەکسیک ستراتیژییەکی بەهێز و گونجاو لە هەردوو حکومەتی هیندستان و پیشەسازییەکانیەوە دەخوازێت بۆ پاراستنی بژێوی ژیان و پاراستنی سەقامگیری ئابووری لەناو ئەم باژانگە بازرگانییە پڕ لە گێژاوانەدا.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری