نەیتن مەککیۆن بەهۆی فێڵ و مردنی دڵتەزێنی سەگەکەی ئارنییەوە ڕووبەڕووی دادپەروەری دەبێتەوە

ئوسترالیا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

نەیتن مەککیۆن بەهۆی فێڵ و مردنی دڵتەزێنی سەگەکەی ئارنییەوە ڕووبەڕووی دادپەروەری دەبێتەوە

نەیتن مەککیۆن، کە دۆسیەکەی سەرنجی نیشتمانی لە سەرانسەری ئوسترالیا ڕاکێشا، دوای ئەوەی لە مانگی تشرینی دووەمدا بەهۆی مردنی دڵتەزێنی سەگەکەی، ئارنی، تۆمەتبار کرا، ڕێکارە یاساییەکانی کۆتایی پێهێنا. دەرکەوت کە مەککیۆن وردەکارییەکانی دەربارەی 'شەوێکی پڕ لە ماددەی هۆشبەر' دروستکردووە لە هەوڵێکی ئاشکرادا بۆ شاردنەوەی ڕووداوە ڕاستەقینەکانی مردنی ئاژەڵە ماڵییە خۆشەویستەکەی. ئەم دۆسیە باڵایە نەک تەنها بەرپرسیارێتییە یاسایی و ئەخلاقییەکانی خاوەن ئاژەڵە ماڵییەکانی خستەڕوو، بەڵکو مشتومڕێکی فراوانتری نیشتمانی لەسەر دڵڕەقی بەرامبەر ئاژەڵان و شەفافیەتی سیستەمی دادوەری وروژاند.

وردەکارییە ئاڵۆزەکانی دۆسیەکە زنجیرەیەک ڕووداوی دڵتەزێنی ئاشکرا کرد کە کۆتاییەکەی بە مردنی ئارنی گەیشت. لە سەرەتادا، مەککیۆن گێڕانەوەیەکی پێشکەش بە دەسەڵاتداران کرد کە بانگەشەکانی دەربارەی شەوێک لەژێر کاریگەری ماددەی هۆشبەردا بوو، بە ڕواڵەت بۆ چەواشەکردنی لێکۆڵەران و دوورخستنەوەی گومانەکان لەسەر ڕۆڵی خۆی لە مردنی سەگەکەدا. بەڵام ئەم فێڵە نەیتوانی بەرگەی لێکۆڵینەوەی توندوتۆڵی دەسەڵاتداران بگرێت. ناکۆکییەکانی لە لێدوانەکانی و دۆزینەوەکانی تری لێکۆڵینەوە، کاربەدەستانی وروژاند بۆ ئەوەی قووڵتر لە وردەکارییەکانی مردنی ئارنی بکۆڵنەوە، وردە وردە چیرۆکە دروستکراوەکەیان ئاشکرا کرد.

لێکۆڵینەوەکانی دواتر بە شێوەیەکی یەکلاکەرەوە سەلماندیان کە گێڕانەوەکەی مەککیۆن درۆ بوو، و دەرکەوت کە ڕووداوە ڕاستەقینەکانی مردنی ئارنی بە شێوەیەکی بەرچاو جیاواز بوون لە بانگەشە سەرەتاییەکانی. هەرچەندە وردەکارییە تایبەتەکانی ڕووداوە ڕاستەقینەکان بە تەواوی بە ئاشکرا ئاشکرا نەکراون، بەڵام تۆمەتەکانی دژی ئەو ئاماژەیان بە بەشداریکردنی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ لە مردنی ئارنی، لەگەڵ تۆمەتەکانی پەیوەندیدار بە تێکدانی ڕەوتی دادپەروەری یان پێدانی لێدوانی درۆ بە دەسەڵاتداران، دەکرد. ئەم ئاشکراکردنانە شەپۆلێک لە تووڕەیی و خەمباری لە سەرانسەری ئوسترالیا دروستکرد، بە دەیان کەس و ڕێکخراوی خۆشگوزەرانی ئاژەڵان بێزاری قووڵیان دەربڕی و داوای دادپەروەرییان بۆ ئارنی کرد.

کاردانەوەی کۆمەڵگا فراوان و هەستبزوێن بوو، بە خێرایی ناوی ئارنی گۆڕدرا بۆ هێمایەکی دڵتەزێن بۆ پێویستی بەپەلەی پاراستنی ئاژەڵان لە خراپ بەکارهێنان و پشتگوێخستن. گفتوگۆکان لە پلاتفۆرمەکانی سۆشیال میدیادا بڵاوبوونەوە، و دەزگاکانی هەواڵ بە بەردەوامی وردەکارییە گەشەسەندووەکانی دۆسیەکەیان ڕووماڵ دەکرد، ئەمەش ڕەنگدانەوەی بایەخی بەرچاوی گشتی بوو بە پرسەکانی خۆشگوزەرانی ئاژەڵان. شارەزایانی یاسایی ئاماژەیان بەوەدا کە ئەم دۆسیەیە دەتوانێت وەک پێشینەیەکی گرنگ خزمەت بکات بۆ ئەوەی دادگاکانی ئوسترالیا چۆن مامەڵە لەگەڵ حاڵەتەکانی دڵڕەقی بەرامبەر ئاژەڵاندا دەکەن، بەتایبەتی ئەوانەی کە هەوڵی چەواشەکردنی دادپەروەری لەخۆدەگرن، ئەمەش جدییەتی ئەو تاوانانە بەهێزتر دەکات.

یاساکانی پاراستنی ئاژەڵان لە ئوسترالیا بە گشتی بەهێزن، بەڵام جێبەجێکردنیان هەندێک جار دەتوانێت ئاستەنگ دروست بکات. دۆسیەی ئارنی بە ڕوونی گرنگی ڕەخنەیی وریایی کۆمەڵگا و ڕۆڵی کارای دەسەڵاتداران لە دڵنیابوون لە جێبەجێکردنی کاریگەری ئەم یاسایانەدا نیشان دەدات. ڕێکخراوەکانی وەک RSPCA و گرووپەکانی تری مافەکانی ئاژەڵان بە بەردەوامی داوای سزای توندتریان بۆ ئەنجامدەرانی دڵڕەقی بەرامبەر ئاژەڵان کردووە، جەختیان لەوە کردووەتەوە کە ئاژەڵە ماڵییەکان بەشێکی دانەبڕاو لە خێزانەکانن و نابێت تەنها وەک موڵک سەیر بکرێن. بانگەوازەکانیان بۆ بەرپرسیارێتییەکی گەورەتر بە قووڵی لەگەڵ خەڵکێکدا دەنگ دەداتەوە کە زیاتر لە هەستکردنی ئاژەڵان ئاگادارن.

دەرچوونی نەیتن مەککیۆن لە دادگا، کە کۆتاییهاتنی ڕێکارە یاساییەکان نیشان دەدات، کۆتاییهاتنی بەشێکی ئازاربەخشە بۆ زۆرێک لە ئوسترالییەکان. هەرچەندە دادپەروەری ناتوانێت ئارنی بگەڕێنێتەوە بۆ ژیان، بەڵام بە بێ گومان پەیامێکی ڕوون دەنێرێت: فێڵ و زانیاری هەڵە لە دۆسیەکانی پەیوەندیدار بە ئاژەڵە ماڵییە خۆشەویستەکاندا بێ سزا نامێنێتەوە، و بەرپرسیارێتی بەرامبەر ئەم بوونەوەرانە جدییە. چیرۆکی ئارنی بەردەوامە وەک یادەوەرییەکی زەق بۆ گرنگی باڵای گرنگیدان و پاراستنی ئاژەڵە ماڵییەکان، و گفتوگۆی بەردەوام دەوروژێنێت دەربارەی چۆنیەتی پەرەپێدانی زیاتری هۆشیاری و پەروەردە بۆ ڕێگریکردن لە دووبارەبوونەوەی کارەساتەکانی لەم شێوەیە لە داهاتوودا، دڵنیابوون لە ژینگەیەکی سەلامەتتر بۆ هەموو ئاژەڵان.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری