هێرشکاری کەنیسەی میشیگان: هۆکاری گومانلێکراو پەیوەندی بە ململانێی ئیسرائیل-لوبنانەوە هەیە

جیهانی - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

هێرشکاری کەنیسەی میشیگان: هۆکاری گومانلێکراو پەیوەندی بە ململانێی ئیسرائیل-لوبنانەوە هەیە

لە ڕووداوێکی دڵتەزێندا کە شەپۆلی شۆکی بە کۆمەڵگەی وێست بلومفیڵد تاونشیپ، میشیگاندا بڵاوکردەوە، گومانلێکراوی هێرشەکەی ڕۆژی پێنجشەممە بۆ سەر کەنیسەیەکی ناوچەی دیترۆیت وەک عەیمەن محەمەد غەزالی، تەمەن 41 ساڵ، ناسێنرا. بەگوێرەی ڕاپۆرتەکان، غەزالی، هاوڵاتییەکی ئەمریکی ڕەگەزنامە وەرگرتوو کە بە ڕەچەڵەک لوبنانییە، چەندین ئەندامی خێزانەکەی، لەوانەش خوشکەزا و برازایەک، لە هێرشێکی ئیسرائیلدا بۆ سەر ماڵەکەیان لە لوبنان لە سەرەتای ئەم مانگەدا لەدەستداوە. ئەم لەدەستدانە کەسییە دڵتەزێنە وەک هۆکارێکی ئەگەری بۆ کارە توندوتیژییەکە دەرکەوتووە، بەگوێرەی لێدوانەکانی بەرپرسێکی ناوخۆیی.

هێرشەکە کاتێک دەستی پێکرد کە غەزالی گوایە بە ئۆتۆمبێلەکەی خۆی کێشا بە پەرستگای ئیسرائیلدا، کە کەنیسەیەکی دیارە لە وێست بلومفیڵد تاونشیپ. پاسەوانانی ئاسایشی چەکدار، بە خێرایی وەڵامی هەڕەشە گەشەسەندووەکەیان دایەوە، و تەقەیان لە ئۆتۆمبێلەکە کرد. دواتر ئۆتۆمبێلەکە گڕی گرت، ئەمەش بووە هۆی ئاگرێکی گەورە. غەزالی تاکە قوربانی گیانلەدەستدان بوو لە ڕووداوەکەدا. لە کاتێکدا یەک پاسەوانی ئاسایش دوای ئەوەی ئۆتۆمبێلەکەی گومانلێکراو لێییدا، تووشی برینێکی سووک بوو، و لانیکەم 30 ئەفسەری جێبەجێکردنی یاسا بەهۆی هەناسەدان بە دووکەڵەوە چارەسەر کران، بەڵام کارە خێراکانی تیمی ئاسایش بە ئەگەری زۆرەوە ڕێگرییان لە کارەساتێکی زۆر گەورەتر کرد.

دەسەڵاتدارانی فیدراڵی، لەوانەش وەزارەتی ئاسایشی ناوخۆ، لێکۆڵینەوەکەیان گرتووەتە ئەستۆ. ئەوان پشتڕاستیان کردەوە کە غەزالی لە ساڵی 2009 چووەتە ئەمریکا و لە ساڵی 2016 بووەتە هاوڵاتییەکی ڕەگەزنامە وەرگرتوو. هۆکاری فەرمی هێرشەکە لە ژێر لێکۆڵینەوەی چالاکدایە. بەڵام، مۆ بەیدوون، سەرۆکی شارەوانی دیەربۆرن هایتسی دراوسێ، کە شارێکە ژمارەیەکی بەرچاوی دانیشتووانی عەرەب-ئەمریکی تێدایە، بە ئاشکرا ئاماژەی بەوەدا کە غەزالی ڕەنگە بەدوای تۆڵەسەندنەوەدا بووبێت لە ئیسرائیل. سەرۆکی شارەوانی بەیدوون، لە کاتێکدا هێرشەکەی بۆ سەر ماڵی پەرستش ئیدانە کرد، کارەساتە کەسییەکەی گومانلێکراوەکەی لە سۆشیال میدیادا بڵاوکردەوە و ڕایگەیاند: "لە سەرەتای ئەم مانگەدا، ئەو چەندین ئەندامی خێزانەکەی خۆی، لەوانەش خوشکەزا و برازایەک، لە هێرشێکی ئیسرائیلدا بۆ سەر ماڵەکەیان لە لوبنان لەدەستدا."

چوارچێوەی دەوروبەری ئەم هۆکارە گومانلێکراوە بە قووڵی لەگەڵ ململانێی توندبووی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا تێکەڵاوە. ئیسرائیل ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکانی لە لوبنان چڕتر کردووەتەوە، و جەختی لەوە کردووەتەوە کە ئەم کارانە بەشێکن لە هەوڵێکی فراوانتر، شانبەشانی ئەمریکا، بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی کاریگەری ئێران لە ناوچەکەدا، بە تایبەتی ئاراستەکردنی گرووپە چەکدارەکان کە لەلایەن ئێرانەوە پشتیوانی دەکرێن وەک حزبوڵڵا. لوبنان، وڵاتێکی فرە نەتەوەیی و ئایینییە، مێژوویەکی درێژ و زۆرجار پڕ ئاژاوەی ململانێی ناوخۆیی هەیە کە بەهۆی ململانێ ناوچەییەکانەوە توندتر بووەتەوە. حزبوڵڵا، پارتێکی سیاسی بەهێزی شیعە و گرووپێکی چەکدار، پێگەی بەهێزی لە ناو وڵاتەکەدا پاراستووە، و بە بەردەوامی لە دوژمنایەتییەکانی سەرانسەری سنووردا لەگەڵ ئیسرائیل تێوەگلاوە.

ڕاپۆرتە نوێیەکانی وەزارەتی تەندروستی لوبنان جەخت لە کاریگەری مرۆیی سەختی ئەم دوژمنایەتییە نوێیانە دەکەنەوە. تا ڕۆژی چوارشەممە، لانیکەم 634 کەس کوژراون و زیاتر لە 1500 کەس بریندار بوون لە بۆمبارانەکانی ئیسرائیلدا. ژمارەی قوربانیانی مەدەنی بە تایبەتی دڵتەزێنە، دەیان ژن و منداڵ و پزیشکی فریاگوزاری لە نێو کوژراوەکاندان. ئەم ژمارانە تێچووی مرۆیی وێرانکەری ململانێی بەردەوام نیشان دەدەن، کە وادیارە کاریگەری ڕاستەوخۆی لەسەر کارە گومانلێکراوەکانی هێرشکاری کەنیسەی میشیگان هەبووە.

شەریفی پارێزگای ئۆکلاند، مایکل بۆشارد، وردەکاری زیاتری لەسەر شوێنی ڕووداوەکە خستەڕوو، و پشتڕاستی کردەوە کە غەزالی چەکێکی پێبووە. ڕاپۆرتەکانی میدیا ئاماژەیان بەوەدا کە جەستەی بەهۆی ئاگرەکەی ئۆتۆمبێلەکەوە بە توندی سووتابوو. بە شێوەیەکی گرنگ، بڕێکی زۆر لەوەی کە وادیاربوو تەقەمەنی بێت لە بەشی دواوەی ئۆتۆمبێلەکەدا دۆزرایەوە، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە غەزالی ڕەنگە مەبەستی بووبێت زیان و قوربانی زۆر فراوانتر دروست بکات. ئەم دۆزینەوەیە جددیەتی ڕووداوەکە بەرز دەکاتەوە، و ئاماژەیە بۆ پیلانێکی پێشوەختە و بە ئەگەری زۆرەوە وێرانکەر کە بەهۆی وەڵامی خێرای کارمەندانی ئاسایشەوە پووچەڵ کرایەوە.

ئەم ڕووداوە وەک بیرهێنانەوەیەکی توند کار دەکات لەسەر ئەوەی چۆن ململانێ نێودەوڵەتییەکان دەتوانن لە ناوخۆدا دەنگدانەوەیان هەبێت، و بە ئەگەری زۆرەوە کارە توندوتیژییەکان لە دوور لە گۆڕەپانەکانی شەڕی سەرەکی بوروژێنن. لە کاتێکدا لێدوانەکانی سەرۆکی شارەوانی بەیدوون ڕوونکردنەوەیەکی ئەگەری دەدەن، لێکۆڵەرانی فیدراڵی بە وردی بەڵگەکان کۆدەکەنەوە بۆ پشتڕاستکردنەوەی هۆکارەکە و هەڵسەنگاندنی هەر کاریگەرییەکی فراوانتر. هێرشەکە بووە هۆی زیادکردنی ڕێوشوێنەکانی ئاسایش لە دامەزراوە ئایینییەکان لە سەرانسەری ناوچەکەدا، لە کاتێکدا کۆمەڵگەکان لەگەڵ یەکتربڕینی جیۆپۆلەتیکی جیهانی و سەلامەتی ناوخۆیی دەجەنگن.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری