مرگ الکسی ناوالنی: میراث پرفراز و نشیب سرسخت‌ترین مخالف پوتین

جهانی - خبرگزاری اخباری

مرگ الکسی ناوالنی: میراث پرفراز و نشیب سرسخت‌ترین مخالف پوتین

خبر مرگ الکسی ناوالنی در ۱۶ فوریه ۲۰۲۴، در یک مستعمره کیفری دورافتاده در قطب شمال، مانند رعد و برق در تالارهای قدرت جهانی طنین‌انداز شد و پایان یکی از سرسخت‌ترین و شجاع‌ترین صداهای مخالف علیه ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، را رقم زد. این فعال و وکیل، که به چهره مبارزه با فساد در روسیه تبدیل شده بود، در سن ۴۷ سالگی درگذشت و بلافاصله شرایط مرگ او در هاله‌ای از ابهام و سوءظن قرار گرفت. در حالی که مقامات روسی علت مرگ را «مرگ ناگهانی» در حین پیاده‌روی اعلام کردند، متحدان ناوالنی و ائتلاف گسترده‌ای از دولت‌های غربی به سرعت این روایت را رد کردند و خواستار تحقیقات مستقل شدند و کرملین را مستقیماً مسئول سرنوشت غم‌انگیز او دانستند. زندگی ناوالنی حماسه‌ای از سرکشی، تاب‌آوری و فداکاری بود که او را از یک وبلاگ‌نویس حقوقی به نمادی جهانی از مقاومت دموکراتیک تبدیل کرد.

ناوالنی، متولد ۱۹۷۶، از خانواده‌ای با ریشه‌های نظامی شوروی برخاست و مسیری شغلی را طی کرد که او را از حقوق و امور مالی به خط مقدم سیاست روسیه کشاند. پس از دوره‌ای آموزش رهبری در دانشگاه ییل در ایالات متحده، او سفر سیاسی خود را در حزب لیبرال یابلوکو آغاز کرد، که به دلیل اختلافات، از جمله انتقاد از مواضعی که او ملی‌گرایانه می‌دانست، از آن اخراج شد. این جدایی آغاز مسیری مستقل بود، جایی که ناوالنی به سرعت با مهارت‌های ارتباطی قوی و سرسختی‌اش در برابر فساد ریشه‌دار که به گفته او، پایه‌های دولت روسیه را از بین می‌برد، خود را متمایز کرد.

نقطه عطف برای ناوالنی تأسیس بنیاد مبارزه با فساد (FBK) در سال ۲۰۱۱ بود. از طریق تحقیقات دقیق و ویدئوهای ویروسی، FBK ثروت‌های نامشروع و طرح‌های فساد را که شامل مقامات عالی‌رتبه دولتی و الیگارش‌های نزدیک به پوتین می‌شد، افشا کرد. ناوالنی عبارت «حزب شیادان و دزدان» را برای توصیف حزب حاکم روسیه متحد رایج کرد و آن را به شعاری برای میلیون‌ها روس ناامید تبدیل کرد. استراتژی او برای استفاده از اینترنت و رسانه‌های اجتماعی برای دور زدن رسانه‌های دولتی تحت کنترل، بسیار مؤثر واقع شد، به مخاطبان گسترده‌ای دست یافت و اعتراضات را در سراسر کشور بسیج کرد.

محبوبیت فزاینده ناوالنی او را در مسیر برخورد مستقیم با کرملین قرار داد. تلاش او برای نامزدی شهرداری مسکو در سال ۲۰۱۳، که در آن ۲۷ درصد آرا را به دست آورد، پتانسیل انتخاباتی او را نشان داد، با وجود محیط سیاسی به شدت کنترل شده. با این حال، جاه‌طلبی‌های ریاست‌جمهوری او به طور سیستماتیک خنثی شد. محکومیت‌های فساد، که به طور گسترده توسط حامیان او و سازمان‌های حقوق بشر سیاسی تلقی می‌شد، او را از شرکت در انتخابات ۲۰۱۸ بازداشت. در طول دهه ۲۰۱۰، او بارها بازداشت و زندانی شد و به هدف دائمی سرکوب دولتی تبدیل گشت.

نگران‌کننده‌ترین قسمت آزار و اذیت او در اوت ۲۰۲۰ رخ داد، زمانی که ناوالنی در طول یک پرواز داخلی در روسیه به شدت بیمار شد. معاینات انجام شده توسط پزشکان غربی تأیید کرد که او با یک عامل اعصاب از کلاس نوویچوک، ماده‌ای که در دوران شوروی توسعه یافته بود، مسموم شده بود. ناوالنی مستقیماً سرویس امنیتی روسیه (FSB) را مسئول این حمله دانست، اتهامی که کرملین به شدت آن را رد کرد. پس از بهبودی معجزه‌آسا در آلمان، او در ژانویه ۲۰۲۱ تصمیم شجاعانه‌ای برای بازگشت به روسیه گرفت، آگاه از خطراتی که با آن روبرو بود. دستگیری فوری او در فرودگاه، به دنبال آن مجموعه‌ای از محاکمات و محکومیت‌ها، سرنوشت او را در زندان‌های روسیه رقم زد.

حتی در دوران بازداشت، ناوالنی صدای انتقادی خود را حفظ کرد. او از سلول خود به افشای فساد، سرکوب و به ویژه حمله تمام‌عیار به اوکراین ادامه داد، که آن را «جنگی احمقانه» خواند. پیام‌های او که توسط تیم وکلایش و حامیانش منتشر می‌شد، به عنوان چراغ امیدی برای اپوزیسیون پراکنده عمل می‌کرد. محکومیت‌های پی‌درپی مجازات‌هایی را به بیش از ۳۰ سال زندان رساند، که در نهایت منجر به انتقال او به یک مستعمره کیفری با حداکثر امنیت در قطب شمال در پایان سال ۲۰۲۳ شد، مکانی که به دلیل انزوا و شرایط نامساعدش بدنام است و در آنجا تماس با وکلا و خانواده حتی محدودتر شد.

مرگ ناوالنی موجی از خشم جهانی را برانگیخت. رهبران غربی، از جمله جو بایدن، رئیس‌جمهور آمریکا، و چندین رئیس کشور اروپایی، روسیه را محکوم کردند و خواستار توضیحات شفاف شدند. یولیا ناوالنایا، همسر ناوالنی، سوگند یاد کرد که کار همسرش را ادامه دهد و غم خود را به فصل جدیدی از مقاومت تبدیل کند. ادعایی که در تحلیلی توسط بریتانیا و متحدانش (فرانسه، آلمان، سوئد و هلند) مطرح شد مبنی بر اینکه ناوالنی بر اثر مسمومیت با سمی که در قورباغه‌های آمریکای جنوبی یافت می‌شود، جان باخته است، لایه‌ای از پیچیدگی و رمز و راز را به روایت رسمی که از قبل مبهم بود، اضافه می‌کند، اگرچه منبع و ماهیت دقیق این «تحلیل» در محتوای اصلی به طور گسترده‌ای شرح داده نشده است. با این حال، خط اصلی تحقیقات برای حامیان او و بخش زیادی از جامعه بین‌المللی همچنان مسئولیت دولت روسیه است.

تأثیر مرگ ناوالنی چندوجهی است. برای اپوزیسیون روسیه، این ضربه‌ای ویرانگر است، که کاریزماتیک‌ترین و یکپارچه‌ترین رهبر خود را از دست داد. برای کرملین، می‌توان آن را به عنوان حذف یک مزاحمت دائمی دید، اما همچنین به عنوان کاتالیزوری برای محکومیت بین‌المللی قوی‌تر و تحریم‌های اضافی عمل می‌کند. داستان الکسی ناوالنی یادآوری تلخی از خطراتی است که کسانی که جرأت به چالش کشیدن رژیم‌های اقتدارگرا را دارند با آن روبرو می‌شوند، اما همچنین گواهی بر قدرت اعتقاد و پیگیری عدالت است. میراث او، هرچند به طرز غم‌انگیزی قطع شد، بدون شک همچنان در داخل و خارج از روسیه، برای نسل‌های آینده الهام‌بخش و طنین‌انداز خواهد بود.

خبرگزاری اخباری