تیناریوێن "هۆگار" ئاشکرا دەکات: گەشتێکی 45 ساڵە بۆ ڕەگ و ڕیشەی مۆسیقای توارگ

جیهانی - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

تیناریوێن "هۆگار" ئاشکرا دەکات: گەشتێکی 45 ساڵە بۆ ڕەگ و ڕیشەی مۆسیقای توارگ

وەک بەڵگەیەکی بەهێز بۆ میراتی بەردەوام و پابەندبوونی کلتوورییان، کۆمەڵەی بەڕێزی توارگ تیناریوێن دەیەمین ئەلبوومی ستۆدیۆیی خۆیان بە ناوی "هۆگار" بڵاوکردەوە. ئەم تۆمارە چاوەڕوانکراوە لە کاتێکدا دێت کە گرووپەکە 45 ساڵ کاروانی هونەری نایابی خۆیان دەگێڕێتەوە، کە پێگەی خۆیان وەک پێشەنگەکانی ژانری بلوزی بیابان و پارێزەرە دڵسۆزەکانی کلتووری کۆچەری گەلەکەیان زیاتر چەسپاندووە. ئەلبوومەکە، وەک لەلایەن سۆنیا پاتریچێلی و ئۆرۆر دوپویەوە ڕاپۆرت کراوە، گەڕانەوەیەکی قووڵ بۆ دەنگە بنەڕەتییەکان و تێمای گۆرانییەکانی گرووپەکە دەگەیەنێت، گوێگرانیش بانگهێشت دەکات بۆ گەشتێکی بیرکردنەوە لە دڵی سەحرادا.

تیناریوێن، کە ناوی بە زمانی تەمەشەق بە واتای "بیابانەکان" دێت، لە کۆتاییەکانی ساڵانی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا لە ناوەڕاستی پشێوییە سیاسی و کۆمەڵایەتییەکانی بیابانی سەحرا سەریهەڵدا. لەلایەن ئیبراهیم ئاغ ئەلحەبیب، توهامی ئاغ ئەلحەسسان، و ئینتایدن ئاغ عەبدولڕەحمان لە کەمپێکی ئاوارەکانی لیبیا دامەزرا، مۆسیقای ئەوان بە خێرایی بوو بە دەنگێک بۆ گەلی توارگ، کە زۆرجار بە "پیاوە شینەکانی بیابان" ناودەبرێن. گۆرانییە سەرەتاییەکانیان، کە بە گیتاری ئەکۆستیک دەژەنرا، سەرگوزشتەی خەبات، هیوا و ناسنامەی گەلێک بوون کە لەناو ململانێ هەرێمییەکاندا ئارەزووی چارەی خۆنووسینیان دەکرد. گیتار بۆ تیناریوێن تەنها ئامێرێک نەبوو، بەڵکو چەکێک و پەیامبەرێک بوو، چیرۆک و بانگەواز بۆ یەکێتی لەناو دیمەنە فراوانەکاندا دەگەیاند.

دەنگە جیاوازەکەیان، کە تێکەڵەیەکی سەرنجڕاکێشی لە مێلۆدییە تەقلیدییەکانی توارگ، ڕیتمە ڕۆژئاوای ئەفریقایی و کاریگەرییەکانی بلوز-ڕۆک بوو، لە کۆتاییەکانی نەوەدەکان و سەرەتای دوو هەزارەکاندا سەرنجی نێودەوڵەتی ڕاکێشا. ئەلبوومەکانی وەک "The Radio Tisdas Sessions" (2001) و "Aman Iman: Water Is Life" (2007) ڕیتمە هیپنۆتیکییەکانیان و گۆرانییە کاریگەرەکانیان بە گوێگرانی جیهان ناساند. ئەمەش لە ساڵی 2011 دا گەیشتە لووتکە، کاتێک تیناریوێن خەڵاتی گرامی باشترین ئەلبوومی مۆسیقای جیهانی بۆ "تاسیلی" بەدەستهێنا، کە لە بیابانی جەزائیر لەگەڵ هاوکاریی هونەرمەندانی وەک نێڵس کلاین و کایپ مالۆن لە تیڤی ئۆن ذە ڕادیۆ تۆمارکرابوو. ئەم دانپێدانانە نەک تەنها شایستەیی هونەرییان پشتڕاست کردەوە، بەڵکو بینراوێکی بێوێنەی بە کلتووری توارگ و ئەو کێشانەی کۆمەڵگاکانی بیابان ڕووبەڕوویان دەبێتەوە بەخشی.

"هۆگار" ئەم نەریتەی پابەندبوونی قووڵی کلتووری درێژە پێدەدات، لەکاتێکدا تێکستە دەنگییە نوێیەکان دەدۆزێتەوە. ناونیشانەکە خۆی ئاماژەیە بۆ چیاکانی هۆگار، ناوچەیەکی شاخاوی بەرز لە ناوەڕاستی سەحرا، کە دەوڵەمەندە بە مێژوو و ڕۆحانییەتی توارگ. ئەم هەڵبژاردەی ناونیشانە جەخت لە ناوەڕۆکی بابەتی ئەلبوومەکە دەکاتەوە: گەڕانەوەیەکی ڕۆحی و مۆسیقایی بۆ نیشتمان. گوێگران دەتوانن چاوەڕێی ڕیفەکانی گیتاری پێکەوەبەستراوی تایبەت، گۆرانییەکانی پرسیار و وەڵام، و وردەکارییە ئاوازەکانی پیانۆ بن کە دەنگی تیناریوێنیان پێناسە کردووە، بەڵام بە هەستێکی نوێی تێڕامان و ڕەسەنایەتی خاو. هۆنراوەکان، کە بە زمانی تەمەشەق دەوترێن، قووڵ دەبنەوە لە تێمای ئاوارەیی، ناسنامە، جوانیی بیابان، و ڕۆحی بەردەوامی گەلی توارگ، کە لێدوانێکی کاریگەر لەسەر ڕابردوو و ئێستایان پێشکەش دەکات.

درێژبوونەوەی تەمەنی گرووپەکە جێگەی سەرنجە، کە 45 ساڵە لە پیشەسازییەکی مۆسیقای جیهانیی داینامیکی و زۆرجار پڕ لە ئاستەنگدا درێژبووەتەوە. پابەندبوونی نەگۆڕیان بە ڕەگ و ڕیشەی کلتوورییان، تەنانەت لە کاتێکدا کە گەشتی نێودەوڵەتی دەکەن و لەگەڵ هونەرمەندە جیاوازەکاندا هاوکاری دەکەن، ئەوان لەوانی تر جیا دەکاتەوە. مۆسیقای تیناریوێن وەک پردێکی گرنگ لە نێوان نەریتە کۆنەکان و دەنگە جیهانییە هاوچەرخەکاندا کار دەکات، کە لێکگەیشتن و ڕێزگرتنی نێوان کلتوورەکان بەهێز دەکات. ئەوان ئیلهامیان بە بێشومار مۆسیقاژەن و چالاکوانی کلتووری بەخشیوە، بەڵگەشیان ئەوەیە کە مۆسیقا دەتوانێت هێزێکی بەهێز بێت بۆ لێدوانی کۆمەڵایەتی و پاراستنی کلتووری.

جگە لە مۆسیقا، گێڕانەوەی تیناریوێن چیرۆکێکی سەرنجڕاکێشە لە خۆڕاگری و یەکپارچەیی هونەری. ئەوان لەناو پشێویی سیاسی، ئاوارەیی، و ئاڵۆزییەکانی پاراستنی شێوازی ژیانی تەقلیدییان لە جیهانێکی خێرا گۆڕاودا گەشتیان کردووە. نمایشەکانیان زیاتر لە کۆنسێرتن؛ ئەوان ئاڵوگۆڕی کلتوورین، بینەران دەگوازنەوە بۆ دیمەنە فراوان و نهێنییەکانی سەحرا و ڕۆحی گەلی توارگ هاوبەش دەکەن. "هۆگار" تەنها ئەلبوومێکی تر نییە؛ بەردەوامیدانە بەم گەشتە قووڵە، دەنگدانەوەیەکە لە دڵی بیابانەوە، کە بیرمان دەخاتەوە لە هێزی مۆسیقا بۆ پاراستنی میرات و دەربڕینی دۆخی مرۆڤایەتی. وەک ڕاگەیاندنێکی بەهێز دەوەستێت کە دوای 45 ساڵ، ڕۆحی تیناریوێن هێشتا وەک باکەی بیابان زیندوو و پێویستە.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری