ترامپ سەردانیکەران دەترسێنێت: "گه‌شتیاران پلانی گه‌شتی بۆ ئه‌مریكا ده‌خه‌نه‌ پاشه‌وه‌"

ئه‌مریكا - ئاژانسی هه‌واڵی ئه‌خباری

ترامپ سەردانیکەران دەترسێنێت: "گه‌شتیاران پلانی گه‌شتی بۆ ئه‌مریكا ده‌خه‌نه‌ پاشه‌وه‌"

پیشه‌سازی گه‌شتیاری ئه‌مریكا ڕووبه‌ڕووی نائارامییه‌كی به‌رده‌وام ده‌بێته‌وه‌، كه‌ ڕاپۆرته‌كان ئاماژه‌ به‌ دابه‌زینی داواكارییه‌كان و گه‌شته‌كان ده‌ده‌ن، به‌تایبه‌ت له‌ بازاره‌كانی ئه‌وروپادا. پسپۆڕانی بواره‌كه‌ ئه‌م هه‌ڵسوكه‌وته‌ ده‌گێڕنه‌وه‌ بۆ سیاسه‌ته‌كانی كاربه‌ده‌ستی ئه‌مریكا، كه‌ بووه‌ته‌ هۆی سه‌رهه‌ڵدانی دوودڵی لای گه‌شتیارانی ئPossible.

به‌پێی "وۆرڵد تڕه‌ڤڵ & توریزم كۆنسڵ" (World Travel & Tourism Council)، ئه‌مریكا ته‌نها وڵات بوو له‌ جیهاندا كه‌ له‌ ساڵی 2025دا خه‌رجی گه‌شتیاریی كه‌می كرد. له‌م ڕوانگه‌یه‌وه‌، "تیلۆ كراوزه‌-دۆنۆڤ" (Tilo Krause-Dünow)، پسپۆڕی گه‌شته‌كانی ئه‌مریكای باكوور له‌ "كانوسا تورستیک" (Canusa Touristik)، پشتڕاستی كرده‌وه‌ كه‌ كۆمپانیاكه‌ی له‌ ساڵی ڕابردوودا 10% كه‌می له‌ داواكارییه‌كانی په‌یوه‌ست به‌ گه‌شته‌كانی ئه‌مریكا بینیوه‌. ئه‌م نیگه‌رانییه‌ به‌تایبه‌ت دوای كۆنفرانسی ئاسایشی میونشن دیار بوو، كه‌ كاریگه‌ریی نه‌رێنی له‌سه‌ر بڕیاره‌كانی گه‌شت هه‌بوو.

له‌گه‌ڵ ئه‌م هه‌موو به‌ربه‌ستانه‌دا، "كانوسا تورستیک" توانی ساڵه‌كه‌ به‌ كه‌مترین زیان تێپه‌ڕێنێت، كه‌ ئه‌مه‌ش تا ڕاده‌یه‌كی زۆر ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ مۆدێلی كاركردنی كه‌ پشت به‌ ماوه‌ی درێژی داواكارییه‌كان ده‌به‌ستێت. نزیكه‌ی 80% له‌ گه‌شته‌كانی ساڵی 2025 پێش ده‌ستپێكردنی شه‌پۆلی نائارامیی سیاسی پشتڕاست كرابوونه‌وه‌. له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌شدا، كاریگه‌رییه‌كه‌ له‌سه‌ر گه‌شتیارانی ئه‌ڵمانی، كه‌ ژماره‌یه‌كی گرنگن له‌ گه‌شتیارانی ئه‌مریكا (نزیكه‌ی 1.7 ملیۆن ساڵانه‌)، به‌رچاوتر ده‌بێت.

كاریگه‌ریی دووه‌م ده‌سه‌ڵاتی ترامپ له‌سه‌ر پلانه‌كانی گه‌شت

كراوزه‌-دۆنۆڤ ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كات كه‌ دووه‌م ده‌سه‌ڵاتی سه‌رۆك ترامپ كاریگه‌رییه‌كی به‌رچاوتر له‌سه‌ر پلانه‌كانی پشووی گه‌شتیاران دروست ده‌كات. ئێستا، داواكارییه‌كان به‌ ڕێژه‌ی 10% بۆ 12% كه‌مترن له‌ ساڵی پێشوو. جێی سه‌رنجه‌ كه‌ گه‌شتیاران بڕیاری گه‌شتی خۆیان زۆر نزیكتر له‌ واده‌ی ڕۆیشتن ده‌ده‌ن، كه‌ ئه‌مه‌ش تا ڕاده‌یه‌ك ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ناڕه‌حه‌تییه‌ جیهانییه‌كان. له‌ لایه‌كی تره‌وه‌، ئاماژه‌یه‌كی ئه‌رێنی هه‌یه‌ كه‌ "ڕێژه‌ی جێبه‌جێكردن" - واته‌ ڕێژه‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ سه‌ردان ده‌كه‌ن و داوا ده‌كه‌ن - زیادی كردووه‌، ئه‌مه‌ش نیشان ده‌دات كه‌ ئه‌و كه‌سانه‌ی سه‌ردان ده‌كه‌ن، ئاماده‌یی زیاتریان بۆ گه‌شت هه‌یه‌.

ئالۆزییه‌كانی چونه‌ ناو ئه‌مریكا

گۆڕانكارییه‌ پێشنیاركراوه‌كانی سیسته‌می ESTA، وه‌ك ئاشكراكردنی زۆره‌ملێی تۆڕه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان و كۆكردنه‌وه‌ی نموونه‌ی DNA، نیگه‌رانییه‌كی زۆری دروست كردووه‌. زۆرێك له‌ كۆمپانیاكانی گه‌شت پرسیار ده‌كه‌ن ئایا ده‌توانن ئه‌مریكا وه‌ك بازاڕێكی گه‌شتیاری بناسێنن، به‌تایبه‌ت به‌و هه‌موو به‌ربه‌ستانه‌ی له‌ سنووره‌كاندا هه‌ن.

كراوزه‌-دۆنۆڤ دان به‌ نیگه‌رانییه‌كاندا ده‌نێت، به‌ڵام جه‌خت له‌سه‌ر پێویستیی نزیكبوونه‌وه‌یه‌كی واقیعی ده‌كات. هه‌ژماره‌كانی تۆڕه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان به‌ شێوه‌یه‌كی ویستراو داوا ده‌كرێن، و ئه‌و پێی وایه‌ داواكردنی نموونه‌ی DNA زۆر ناواقیعییه‌. هه‌روه‌ها ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كات كه‌ ئه‌مریكا سیسته‌می "MPC" (Mobile Passport Control) به‌كار ده‌هێنێت، كه‌ ئه‌م ئه‌پلیكه‌یشنه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی به‌رچاوپرِ ده‌روازه‌كان خێراتر ده‌كات به‌وه‌ی كه‌ ڕێگه‌ به‌ گه‌شتیاران ده‌دات پێشتر زانیارییه‌كانیان به‌ شێوه‌ی دیجیتاڵی بنێرن. ئه‌و ئه‌زموونی كه‌سی خۆی باس كرد كه‌ تێیدا به‌ به‌كارهێنانی ئه‌م سیسته‌مه‌ له‌ كه‌متر له‌ پێنج خوله‌كدا پشكنینی كۆچبه‌ری ته‌واو كرد.

ئه‌مریكا وه‌ك بازاڕێكی گه‌شتیاری: به‌ربه‌ست و ده‌رفه‌ت

پێشبینییه‌كان ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌ده‌ن كه‌ نزیكه‌ی 10% بۆ 15% له‌ گه‌شتیارانی ئPossible ئێستا پلانه‌كانی گه‌شتی خۆیان بۆ ئه‌مریكا دوا ده‌خه‌ن به‌هۆی هه‌واڵه‌كانی ئێستا. له‌ كاتێكدا كه‌ ئه‌م قسه‌یه‌ "هه‌واڵی خراپ هه‌واڵی چاكه‌" بۆ گه‌شتوگوزار ناگۆڕێت، متمانه‌ی ئه‌وانه‌ی كه‌ به‌ ڕاستی سه‌ردانی ئه‌مریكا ده‌كه‌ن به‌ پته‌وی ده‌مێنێته‌وه‌. له‌ په‌یوه‌ندی به‌ حاڵه‌ته‌كانی ڕه‌تكردنه‌وه‌ی چونه‌ ژووره‌وه‌، كراوزه‌-دۆنۆڤ ڕوونی كرده‌وه‌ كه‌ هه‌ندێك حاڵه‌ت ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی گه‌شتیاران ڤیزای گونجاویان بۆ مه‌به‌سته‌كانیان نه‌بووه‌. هه‌روه‌ها، زانیارییه‌كانی "لوفتهانزا" (Lufthansa) ئاماژه‌ به‌ كه‌مبوونه‌وه‌ی 15% ده‌ده‌ن له‌ حاڵه‌ته‌ كێشه‌داره‌كان كه‌ له‌ سنووره‌كانی ئه‌مریكا له‌گه‌ڵ گه‌شته‌كانی ئه‌م كۆمپانیایه‌دا ڕووبه‌ڕوو ده‌بنه‌وه‌.

سه‌رهه‌ڵدانی كه‌نه‌دا وه‌ك بازاڕێكی جێگره‌وه‌

له‌ به‌راوردێكی سه‌رسوڕهێنه‌ردا، كه‌نه‌دا بازاڕێكی گه‌شتیاری به‌رچاو به‌خۆیه‌وه‌ ده‌بینێت. داواكارییه‌كان بۆ ساڵی 2026 به‌ ڕێژه‌ی 20% زیادی كردووه‌ به‌ به‌راورد به‌ ساڵی پێشوو، كه‌ ئه‌مه‌ش نیشانه‌ی كاریگه‌رییه‌كی به‌رده‌وامه‌، نه‌ك ته‌نها ته‌وژمێكی "ناڕه‌زایه‌تی دژ به‌ ترامپ". له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌شدا، كه‌نه‌دا به‌ ته‌واوی جێگره‌وه‌ی ئه‌مریكا نییه‌ وه‌ك بازاڕێك؛ هه‌ر وه‌ك بازاڕێكی وه‌رزییه‌ بۆ گه‌شته‌كانی هاوینه‌ و زستانه‌ی سه‌ر به‌ به‌فره‌، له‌ كاتێكدا ئه‌مریكا، له‌گه‌ڵ بازاڕگه‌لێك وه‌ك "فڵۆریدا" و "هاوایی"، گه‌شتێكی ساڵانه‌ پێشكه‌ش ده‌كات.

هۆكاره‌كانی گه‌شتی ئه‌مریكا

له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی كه‌ وێنه‌ی گشتی كه‌می كردووه‌، گه‌شته‌كانی ئه‌مریكا ئێستا زۆر باشترن له‌ جاران. ئه‌مه‌ش تا ڕاده‌یه‌ك ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ نرخه‌كانی گۆڕینه‌وه‌ی دراو كه‌ باشتر بوون و كه‌مبوونه‌وه‌ی نرخه‌ ناوخۆییه‌كان، كه‌ بووه‌ته‌ هۆی كه‌مبوونه‌وه‌ی 15% بۆ 20% له‌ تێچووی گه‌شته‌كان به‌ به‌راورد به‌ ساڵی 2025. هۆكارێكی گرنگیش ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ڕێژه‌ی سه‌ردانكه‌رانی كه‌نه‌دی بۆ ئه‌مریكا 28% كه‌می كردووه‌، كه‌ ئه‌مه‌ش بووه‌ته‌ هۆی ئازادبوونی زۆر له‌ توانای هۆتێله‌كان. هه‌روه‌ها، كه‌میی داواكاری ناوخۆیی كاریگه‌ری زیاتری له‌سه‌ر نرخه‌كان هه‌یه‌، كه‌ بووه‌ته‌ هۆی نرخێكی زۆر سه‌رنجڕاكێش.

كه‌مكردنه‌وه‌ی بودجه‌ی "براند ئه‌مریكا" و پڕوپاگه‌نده‌ی پارێزگاكان

له‌ په‌یوه‌ندی به‌ كه‌مكردنه‌وه‌ی بودجه‌ی "براند ئه‌مریكا" (Brand USA) بۆ پڕوپاگه‌نده‌كردنی وڵات، له‌ 100 ملیۆن دۆلار بۆ 20 ملیۆن دۆلار، كراوزه‌-دۆنۆڤ ئاماژه‌ی به‌ ئه‌نجامێكی باشی چاوه‌ڕوانه‌كراو دا. كۆمپانیاكانی گه‌شت ئێستا بڕێكی زۆر پاره‌ی بازاڕكردنی هاوبه‌ش له‌ پارێزگاكانی ئه‌مریكا وه‌رده‌گرن. ئه‌م پڕوپاگه‌نده‌ چالاكانه‌ی پارێزگاكان، كه‌ له‌ فڕۆكه‌خانه‌ و ناوه‌نده‌كانی شاردا دیارن، كاریگه‌ریی كه‌مكردنه‌وه‌ی بودجه‌ی نیشتمانی كه‌م ده‌كاته‌وه‌.

كاریگه‌ریی جامی جیهانیی تۆپی پێ

جامی جیهانیی تۆپی پێ كه‌ له‌ ئه‌مریكا به‌ڕێوه‌ ده‌چێت، دیمه‌نێكی تێكه‌ڵاو پێشكه‌ش ده‌كات. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی كه‌ له‌ سه‌ره‌تاوه‌ نیگه‌رانیی هه‌بوو له‌باره‌ی نرخه‌ زۆره‌كانی هۆتێل له‌ شاره‌كانی میواندار (ده‌گاته‌ 700 دۆلار بۆ هه‌ر شه‌وێك بۆ هۆتێله‌ بنه‌ڕه‌تییه‌كان)، بارودۆخه‌كه‌ جێگیر ده‌بێت. "فیفا" (FIFA) ژماره‌یه‌كی زۆر له‌ ژووره‌كان كه‌ داگیر كراون، ده‌گه‌ڕێنێته‌وه‌ بۆ بازاڕ، چونكه‌ داواكاری به‌و نرخه‌ زۆرانه‌ نه‌بووه‌.

په‌یامێكی به‌خێرهاتن

له‌ كۆتاییدا، كراوزه‌-دۆنۆڤ ئامۆژگارییه‌كی پێشكه‌ش به‌ "ئالان مێلتزه‌ر" (Alan Meltzer)، باڵیۆزی كاتی ئه‌مریكا له‌ به‌رلین كرد: "به‌ ڕوونی په‌یامێك بۆ گه‌لی ئه‌ڵمانیا بنێرن: 'هێشتا به‌ گه‌رمی به‌خێرهاتنتان ده‌كه‌ین!'" ئه‌و جه‌ختی له‌سه‌ر پێویستیی په‌یامێكی ڕوون كرده‌وه‌ كه‌ هیچ به‌ربه‌ستێك بۆ گه‌شتوگوزار نییه‌، چونكه‌ ئه‌مه‌ یه‌كێكه‌ له‌ گرنگترین زنجیره‌كانی به‌ها له‌ وڵاتدا، كه‌ به‌ گوێره‌ی "یه‌كێتیی گه‌شتیاریی ئه‌مریكا" (U.S. Travel Association) 15.8 ملیۆن هه‌لی كاری ڕاسته‌وخۆ و ناڕاسته‌وخۆ دابین ده‌كات. بۆ پاراستنی ئه‌مه‌، پێویستی به‌ چاندێكی به‌خێرهاتن هه‌یه‌ كه‌ به‌رچاو بێت.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری