"ئەمە بەس نییە": لینمان داوای گۆڕانکاری زیاتری بۆ هاوکاری هاوڵاتی دەکات

ئەڵمانیا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

"ئەمە بەس ناکات": لینمان داوای گۆڕانکاری زیاتری بۆ هاوکاری هاوڵاتی دەکات

کارستن لیمان، سکرتێری گشتی یەکێتیی مەسیحی-دیموکرات (CDU)، ئاماژە بەوە دەکات کە بابەتی هاوکاری هاوڵاتی (Bürgergeld) لە ئەڵمانیا هێشتا تەواو نەبووە، سەرەڕای ئەوەی ڕێنمایی نوێ لە هاوینی ئەمساڵدا جێبەجێ دەکرێن. لە لێدوانێکیدا بۆ ڕۆژنامەی "Bild am Sonntag"، لیمان جەختی کردەوە کە چاکسازییەکانی ئێستا تەنها هەنگاوی یەکەم بوون و پێویستە ڕێوشوێنی یاسادانانی زیاتر بگرنەبەر بۆ چارەسەرکردنی ئەو لایەنانەی کە وەک "سوء بەکارهێنان"ی سیستەمی بێبەشبوونی دادەنێت. بە تایبەتی جەختی لە پێویستی هەموارکردنەوەی ڕێنماییەکانی پەیوەست بە داهاتی زیادە کردەوە بۆ ڕێگرتن لەو شتانەی کە وەک "دزینی یاسایی" قەرەبوو کۆمەڵایەتییەکان وەسفی دەکات.

لیمانیش نیگەرانییەکی تایبەتی خۆی دەربڕی سەبارەت بەو کەسانەی کە تەنها چەند کاتژمێرێک لە هەفتەیەکدا کاردەکەن و داهاتی خۆیان بە هاوکاری هاوڵاتی تەواو دەکەن. "کەس هەیە لێرە پێنج بۆ دە کاتژمێر (لە هەفتەیەکدا) کار دەکات و بە هاوکاری هاوڵاتی قەرەبووی دەکاتەوە"، وتی، و وەسفی کرد کە ئەمە سیستەمێکە کە تێیدا قەرەبووە کۆمەڵایەتییەکان "بە یاسایی وەردەگیرێن". وتی: "ئەمە دەبێت بوەستێت". ئەم پۆستە ڕەنگدانەوەی ڕەخنەیەکی بەرفراوانی پارێزکارانەیە کە سیستەمی ئێستا کارکردن هاندەدات و وابەستەیی بە پاڵپشتی دەوڵەت هاندەدات، تەنانەت بۆ ئەو کەسانەی کە ئاستێکی دامەزراندنیان هەیە.

بۆ چارەسەرکردنی ئەم کێشەیە، لیمان پێشنیاری هەموارکردنەوەیەکی بەرچاوی ڕێنماییەکانی داهاتی زیادەی لە چوارچێوەی سیستەمی هاوکاری هاوڵاتی کرد. ئەو پشتگیری لە سیستەمێک دەکات کە تێیدا هەر داهاتێک کە وەرگرانی قەرەبوو بە کەمترین کاتژمێر کارکردن پەیدای دەکەن، بە تەواوی لە قەرەبووەکەیان کەم دەکرێتەوە. لیمان پێشنیاری کرد: "تەنها ئەوانەی زیاتر کاردەکەن، دەبێت زیاتر بگرن". ئەو ئەمەی بە ڕێککەوتنی ئێستا بەراورد کرد، کە ڕێگە بە وەرگرانی قەرەبوو دەدات یەکەم 100 یۆرۆی قازانجکراو بگرن، و 80%ی قازانجی دواتر کەم دەکرێتەوە. "ئەمڕۆ، دەتوانیت یەکەم 100 یۆرۆ بگریت، پاشان 80% کەم دەکرێتەوە - ئەمە هاندەر بۆ کارکردنی کەم دروست دەکات. دەبێت ئەمە بگۆڕین". ئەم گۆڕانکارییە پێشنیارکراوە مەبەست لێی دروستکردنی هاندەرێکی دارایی بەهێزترە بۆ تاکەکان بۆ زیادکردنی کاتژمێرەکانی کاریان، دڵنیادەبێتەوە کە کار هەمیشە لە تەنها پشت بەستن بە قەرەبووەکان قازانجێکی زۆرتر دەکات.

بێجگە لەمانە، لیمان بە توندی ڕەتیکردەوە پێشنیارەکانی پارتی سۆسیال دیموکراتی (SPD) بۆ دامەزراندنی باجی کۆمەڵایەتی نوێ لەسەر داهاتی بەکرێگرتن و سەرمایە. ئەو وتوێژی کرد کە ئەم ڕێوشوێنانە بە شێوەیەکی بنەڕەتی هەڵەن، و ئاماژەی بەوە کرد کە دوو لەسەر سێی ئەڵمانەکان پێشتر بۆ خانەنشینی خۆیان دابین دەکەن و لە ئێستادا باجی هاوپشتی و باجی کەمکردنەوە لەسەر ئەم وەبەرهێنانە دەدەن. لیمان وتوێژی کرد: "ئەگەر تۆش قازانجی سەرمایە بخەیتە ناو باجەکانەوە، ئەوا ئاسایشی پلاندانان لادەبەن و بێزاری سیاسی دروست دەکەن، نەک متمانە". ئەو پێی وایە کە دانانی باجی زیادە لەسەر داهاتی وەبەرهێنان، پلاندانانی دارایی تێکدەدات و خەرجکردن هاندەدات، کە ئەگەری هەیە ببێتە هۆی ناڕەزایەتی گشتی زیاتر بەرامبەر دۆخی سیاسی.

لەبری باجی نوێ، لیمان بانگەوازی کەمکردنەوەیەکی ستراتیژی بۆ بڕی باجەکانی پاراستنی کۆمەڵایەتی کرد، و ئامانجی درێژخایەنی داناوە بۆ گەڕاندنەوەیان بۆ نزیکەی 40%. ئەو ئەمە بە هەنگاوێکی گرنگ دادەنێت بۆ دڵنیابوون لە سەقامگیری و بەردەوامی درێژخایەنی سیستەمی پاراستنی کۆمەڵایەتی. ئەم دیدگایە هاوتایە لەگەڵ قسەی ئابووری بەرفراوانتر کە کەمکردنەوەی تێچووی کار دەتوانێت دروستکردنی کار و گەشەی ئابووری هاندەدات.

بێجگە لە پرسەکانی بێبەشبوون و باج، لیمان داوای کەمکردنەوەیەکی بەرچاوی باجی داهاتی کرد. ئەو پێشنیاری دەستپێکردنی وتوێژەکانی لەگەڵ SPD لەسەر پاکێجێکی چاکسازی گشتگیر کرد کە یارمەتی باج لەخۆبگرێت. بە تایبەتی، ئەو پێشنیاری بەرزکردنەوەی سنووری ڕێژەی باجی باڵای کرد. "من داوا دەکەم کە ڕێژەی باجی باڵا لە 68,000 یۆرۆی داهاتی ساڵانەی گشتی دەستپێبکات، بەڵکو تەنها لە 80,000 یۆرۆدا"، وتی. "بەو شێوەیە، ئێمە 'قۆپی ناوەڕاست' ڕاست دەکەینەوە و یارمەتی دابین دەکەین". ئەم پێشنیارە مەبەست لێی کەمکردنەوەی باری باجە لەسەر داهاتی ناوەند و باڵا، کە ئەگەری هەیە بەکاربردن و وەبەرهێنان هانبدات.

کاتێک پرسیاری سەبارەت بە دابینکردنی ئەم کەمکردنەوەی باجەکان کرا، لیمان تا ڕادەیەک ناڕوون بوو، و دان بەوەدا نا کە دابینکردن پێویست دەبێت. "بە دڵنیاییەوە، پارەکە دەبێت هەبێت، دەبێت دابین بکرێت. بەڵام ئەمە کاری ئێمەیە لە سیاسەتدا"، ئەو ڕوونکردەوە، و ئاماژەی بەوە کرد کە CDU پلانی دابینکردنی دیاریکراو لە کاتێکی دواتردا پێشکەش دەکات.

شایەنی باسە کە لیمان پێشتر چاکسازی هاوکاری هاوڵاتی بە ڕوونکردنەوەی قازانجی پۆتەنسیالی بە ملیار یۆرۆ پرۆمۆت کردبوو. لەگەڵ ئەوەشدا، خەمڵاندنەکانی ئێستا لە وەزارەتی کاری فیدراڵییەوە ئاماژە بە کەمکردنەوەیەکی تێچووی زیاتر کەم، کە ئەگەری هەیە نزیکەی 850 ملیۆن یۆرۆ بێت، بە مەرجێک 100,000 کەسی ئێستا کە هاوکاری بنەڕەتی وەردەگرن بە سەرکەوتووی بچنە ناو هێزی کارەوە. چاکسازییە پلاندانراوەکانی حکومەت ئێستا لە لیژنەکانی پەرلەماندا تاوتوێ دەکرێن، و چاوەڕوان دەکرێت بەشێکی بەرچاویان لە 1ی تەمموزی ئەمساڵەوە جێبەجێ ببن.

لینک بۆ ئاژانس