کۆمەڵکوژیی قوتابخانەی سەرەتایی ئوڤاڵدە: شیکارییەکی گشتگیر بۆ کارەساتێک کە ئەمریکای هەژاند

ویلایەتە یەکگرتووەکان - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

کۆمەڵکوژیی قوتابخانەی سەرەتایی ئوڤاڵدە: شیکارییەکی گشتگیر بۆ کارەساتێک کە ئەمریکای هەژاند

لە 24ی ئایاری 2022، قوتابخانەی سەرەتایی ڕۆب لە ئوڤاڵدە، تێکساس، بووە گۆڕەپانی تاوانێکی ترسناک کە ویژدانی ئەمریکیی بە قووڵی بریندار کرد و شەپۆلەکانی شۆکی بەسەر جیهاندا بڵاوکردەوە. چەکدارێکی تەمەن 18 ساڵ 19 منداڵی بێتاوان و دوو مامۆستای دڵسۆزی لە یەکێک لە خوێناویترین تەقینەوەکانی قوتابخانە لە مێژووی ئەمریکادا کوشت. ئەم کارەساتە تەنها هەواڵێکی بەپەلە نەبوو؛ بووە خاڵێکی ناوەندی گرنگ لە گفتوگۆ نیشتمانییە بەردەوامەکان سەبارەت بە سەلامەتی قوتابخانە، یاساکانی چەک و کاریگەری وەڵامدانەوەی دەزگا جێبەجێکارەکانی یاسا.

ڕووداوە دڵتەزێنەکان کاتێک دەستیان پێکرد کە تاوانبارەکە، سالڤادۆر ڕامۆس، پێش ئەوەی بچێتە قوتابخانە، تەقەی لە داپیرەی کرد. ڕامۆس بە چەکی جۆری AR-15 چەکدار بوو، نزیکەی بێ هیچ بەربەستێک چووە ناو بیناکە و دەستی بە هێرشە دڕندانەکەی کرد. تەقەکردنەکە زیاتر لە کاتژمێرێک بەردەوام بوو لەکاتێکدا ئەفسەرانی پۆلیس لە هۆڵەکانی قوتابخانەدا چاوەڕێیان دەکرد، ئەمەش لایەنێکی ڕووداوەکە بوو کە توڕەیی و ئیدانەکردنی بەرفراوانی لێکەوتەوە. لێکۆڵینەوەکانی دواتر شکستی کارەساتباریان لە سەرکردایەتی و هەماهەنگی نێوان دەزگا جیاوازەکانی جێبەجێکردنی یاسا کە وەڵامی ڕووداوەکەیان دابووەوە، ئاشکرا کرد.

وەڵامدانەوەی پۆلیس کە بە شێوەیەکی توند ڕەخنەی لێگیرا، وەک یەکێک لە مشتومڕهەڵگرترین لایەنەکانی کارەساتی ئوڤاڵدە دەرکەوت. ڕاپۆرتەکان و شایەتحاڵەکان ئاماژەیان بەوەدا کە ئەفسەرانی چەندین دەزگا، لەوانەش پۆلیسی ویلایەت و پۆلیسی ناوخۆیی، زیاتر لە 70 خولەک لە شوێنی ڕووداوەکەدا بوون پێش ئەوەی تیمێکی تاکتیکی لە پۆلیسی سنوور لە کۆتاییدا بچنە ناو پۆلەکە و هێرشکارەکە بکوژن. پیت ئارێدۆندۆ، سەرۆکی پۆلیسی ناوچەی قوتابخانەکە، سەرەتا بەهۆی بڕیارەکەیەوە کە بیناکە دەستبەجێ نەشکێنێت، تۆمەتبار کرا، گوایە پێی وابوو چەکدارەکە خۆی حەشارداوە و بە چالاکی تەقەی نەدەکرد. ئەم ڕەخنانە بووە هۆی دوورخستنەوەی لە پۆستەکەی و ئەگەری تۆمەتی تاوانکاری دژی هەندێک لە ئەفسەرە تێوەگلاوەکان.

لێکەوتەکانی تەقینەوەکە تەنها لە لێکۆڵینەوە ئەمنییەکان تێپەڕی و بووە هۆی مشتومڕێکی نیشتمانی توند لەسەر یاساکانی چەک لە ئەمریکادا. لە تێکساس، کەسانی تەمەن 18 ساڵ و سەرووتر دەتوانن بە شێوەیەکی یاسایی چەکی هێرشبردن بکڕن، ئەمەش خاڵێکی لاواز بوو کە تاوانبارەکە کەڵکی لێ وەرگرت. چالاکوانان و یاسادانەران داوای ڕێوشوێنی توندوتۆڵتری کۆنترۆڵکردنی چەکیان کرد، لەوانەش قەدەغەکردنی چەکی هێرشبردن و زیادکردنی پشکنینی پێشینە بۆ کڕیاران. سەرەڕای فشاری جەماوەری، پێشکەوتن لەم بوارەدا لەسەر ئاستی فیدراڵی سنووردار مایەوە، بەردەوامی دابەشبوونە سیاسییە قووڵەکان.

کاریگەرییەکەی لەسەر کۆمەڵگەی ئوڤاڵدە، شارۆچکەیەکی بچووک و زۆرینەی لاتینی، وێرانکەر بوو. خێزانەکان منداڵ و خۆشەویستانیان لەدەستدا، و پێکهاتەی کۆمەڵایەتیی شارۆچکەکە بۆ هەمیشە گۆڕا. خەمەکانیان گۆڕا بۆ داوای دادپەروەری و لێپرسینەوە، چونکە خێزانەکان داوای زانینی تەواوی ڕاستییەکانیان دەکرد لەبارەی ئەوەی چی ڕوویدا و بۆچی وەڵامدانەوەی ئەمنی ئەوەندە کاتی خایاند. یادگارییەکان دروستکران، و ڕوخسارە بێتاوانەکانی قوربانییەکان بوونە هێمای پێویستییەکی بەپەلە بۆ گۆڕانکاری.

لە دوای کارەساتەکە، هەنگاوەکان بۆ باشترکردنی سەلامەتی قوتابخانە نران، لەوانەش بەهێزکردنی ئاسایشی فیزیکی، زیادکردنی ڕاهێنانی ئەفسەران، و پەرەپێدانی پلانەکانی وەڵامدانەوەی باشتر بۆ باری نائاسایی. بەڵام، پرسی ئەوەی کە ئایا ئەم ڕێوشوێنانە بەسن بۆ ڕێگریکردن لە دووبارەبوونەوەی ئەم جۆرە ڕووداوانە، بێ وەڵام دەمێنێتەوە. ڕووداوەکە هەروەها گرنگی پێویستی بە پشتیوانی تەندروستی دەروونی بۆ ئەو کۆمەڵگانە خستە ڕوو کە تووشی توندوتیژی چەکدارین.

یادی قوربانییانی ئوڤاڵدە بە زیندوویی ماوەتەوە و بەردەوامە لە گەرمکردنی داواکارییەکان بۆ گۆڕانکاری. ئەم کارەساتە نەک تەنها لاوازییەکانی سیستەمەکانی سەلامەتی قوتابخانە و دەزگا جێبەجێکارەکانی یاسای ئاشکرا کرد، بەڵکو دابەشبوونە قووڵەکانی ناو کۆمەڵگەی ئەمریکیشی خستە ڕوو سەبارەت بە چۆنیەتی هاوسەنگکردنی مافەکانی خاوەندارێتی چەک لەگەڵ مافی ژیان لە ئاسایشدا. بە تێپەڕبوونی کات، ئوڤاڵدە وەک بیرهێنەرێکی توند دەمێنێتەوە بۆ پێویستییەکی بەپەلە بۆ چارەسەری گشتگیر بۆ ڕێگریکردن لە توندوتیژی زیاتری چەکداری لە قوتابخانە و شوێنە گشتییەکاندا.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری