هەڵبژاردنی ویلایەتی بادن-ڤۆرتمبێرگ: سەرکەوتنی سەوزی و وانە سیاسییە گرنگەکان

ئەڵمانیا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

هەڵبژاردنی ویلایەتی بادن-ڤۆرتمبێرگ: سەرکەوتنی سەوزی و وانە سیاسییە گرنگەکان

هەڵبژاردنی ویلایەتی بادن-ڤۆرتمبێرگ گۆڕانکارییەکی سیاسیی سەرنجڕاکێشی بەدوای خۆیدا هێنا، کاتێک پارتی سەوز، بە سەرۆکایەتی کاندیدە کاریزماتیکەکەی سەم ئۆزدەمیر، سەرکەوتنێکی بەرچاوی بەدەستهێنا. بەپێی نوێترین پێشبینییەکانی ARD، سەوزەکان 30.3%ی دەنگەکانیان کۆکردەوە، بە جیاوازییەکی کەم لە یەکێتیی دیموکراتی مەسیحی (CDU) پێشکەوتن، کە سەرەڕای ئەوەی بۆ ماوەیەکی درێژ لە ڕاپرسییەکاندا پێشەنگ بوو، بە 29.7% لە دواوە مایەوە. ئەم ئەنجامە ئۆزدەمیر دەکاتە کاندیدی سەرەکی بۆ جێگرەوەی وینفرید کریتشمان وەک سەرۆک وەزیران، کە گۆڕانکارییەکی مێژوویی لە ویلایەتێکدا دەنوێنێت کە بە شێوەیەکی نەریتی وەک قەڵای CDU دادەنرا.

مانوێل هاگل، کاندیدی سەرەکی CDU، وادیارە لە کۆتا قۆناغی هەڵمەتەکەدا، سەرکەوتنێکی کە بە دڵنیاییەوە چاوەڕوان دەکرا، لەدەست داوە. ئەم گۆڕانکارییە چاوەڕواننەکراوە چەندین وانەی سیاسیی قووڵ پێشکەش دەکات. یەکەم، بە شێوەیەکی قورس دڵنیا دەکاتەوە کە هەڵبژاردنەکانی ویلایەت لە ئەڵمانیادا زیاتر دەبنە 'هەڵبژاردنی کەسایەتی'. پێشبڕکێی جێگرەوەی کریتشمان گۆڕا بۆ دووکی ڕاستەوخۆ لە نێوان هاگل و ئۆزدەمیر، کە ئۆزدەمیر توانایەکی باڵای لە پەیوەندیکردن لەگەڵ دەنگدەران و کۆکردنەوەی پشتگیری نیشاندا، کە لە دڵسۆزییە حزبییە تەقلیدییەکان تێپەڕی.

وانەیەکی دووەمی گرنگ، سەرکەوتنە بەرچاوەکەی پارتی سەوزە لە فراوانکردنی بنکەی دەنگدەرانی. سەرکەوتنیان لە بادن-ڤۆرتمبێرگ، ویلایەتێک کە خاوەنی ئابوورییەکی پیشەسازیی بەهێزە، ئاماژەیە بۆ ئەوەی پەیامی ژینگەیی و کۆمەڵایەتییان بە شێوەیەکی بەرفراوان دەنگ دەداتەوە، کە لە دەنگدەرانی پێشکەوتنخوازی تەقلیدیی پارتەکە تێدەپەڕێت. ئەمە ڕەنگدانەوەی هۆشیارییەکی گشتیی زیادبووە سەبارەت بە پرسە ژینگەییەکان و گۆڕانی کەشوهەوا لە نێوان چینە جیاوازەکانی کۆمەڵگەی ئەڵمانیدا، و نەخشەڕێگایەک پێشکەش دەکات بۆ ئەوەی چۆن پارتە سەوزەکان دەتوانن لە یاریزانانی تایبەتەوە ببنە هێزە سیاسییە سەرەکییەکان.

لە بەرامبەردا، کەمبوونەوەی کەمێک لە CDU پرسیاری گرنگ لەبارەی داهاتووی پارتەکە لە سەردەمی دوای ئەنجێلا مێرکڵدا دروست دەکات. لەدەستدانی ویلایەتێکی تەقلیدیی وەک بادن-ڤۆرتمبێرگ دەتوانێت ئاماژە بێت بۆ پێویستی بە نوێکردنەوەی سەرکردایەتی و ڕێکخستنەوەی ستراتیژی. بۆ پارتەکانی تر، ئەنجامەکان زیاتر هۆشیارکەر بوون. پارتی ڕاستڕەوی توندڕەوی ئەڵتەرناتیڤ بۆ ئەڵمانیا (AfD) بە 18.7% پلەی سێیەمی بەرچاوی بەدەستهێنا، کە نوێنەرایەتی زیادبوونێکی نۆ خاڵی سەدی دەکات. ئەمە بوونی AfD لە پەرلەمانە هەرێمییەکاندا پتەو دەکات و ئاماژەیە بۆ بەردەوامبوونی ناڕەزایەتیی دەنگدەران لە پارتە سەرەکییەکان.

پارتی سۆسیال دیموکرات (SPD) ئەنجامێکی کارەساتباری بەدەستهێنا، بەپێی پێشبینییەکان تەنها 5.6%ی بەدەستهێنا، کە نیشانەی خراپترین ئاستی مێژوویی پارتەکەیە لە ویلایەتەکەدا. پارتی دیموکراتی ئازاد (FDP)یش بە ئەگەری زۆرەوە نەیتوانی دووبارە بچێتەوە پەرلەمانی ویلایەت، تەنها 4.4%ی بەدەستهێنا، لە کاتێکدا Die Linke (پارتی چەپ) 4.3%ی بەدەستهێنا. ئەم ئەنجامانە جەخت لەسەر ئاستەنگە پێکهاتەییەکان دەکەنەوە کە پارتە سیاسییە تەقلیدییەکانی ئەڵمانیا ڕووبەڕوویان دەبنەوە، کە لەگەڵ داخورانی بنکەی دەنگدەرانیان دەناڵێنن و لە گونجاندنیان لەگەڵ داواکارییە گۆڕاوەکانی دەنگدەراندا سەختییان هەیە.

وانەی پێنجەم گرنگیی ڕەخنەیی کات و جۆش و خرۆش لە هەڵمەتە هەڵبژاردنەکاندا دەردەخات. لە کاتێکدا هاگل لە سەرەتادا وەک براوەی گریمانەکراو سەیر دەکرا، ئۆزدەمیر بە لێهاتووییەوە لە چەند هەفتەی ڕابردوودا جۆش و خرۆشێکی بەهێزی دروست کرد، سوودی لە نمایشەکانی لە گفتوگۆکاندا و تەرکیزکردنی لەسەر ئەو پرسانە وەرگرت کە بە قووڵی لەگەڵ دەنگدەراندا دەنگی دەدایەوە. وانەی شەشەم و کۆتایی ئەوەیە کە دەنگدەران زیاتر ئامادەن بژاردەی سیاسیی نوێ تاقی بکەنەوە، تەنانەت لە ویلایەتە تەقلیدییە پارێزگارەکانیشدا. ئەمە ئاماژەیە بۆ دیمەنێکی سیاسیی ئەڵمانیی داینامیکی و بەردەوام لە گۆڕاندا، کە تێیدا دڵسۆزییە حزبییە کۆنەکان چیتر گەرەنتی نین.

لە کۆتاییدا، هەڵبژاردنی بادن-ڤۆرتمبێرگ تەنها ڕووداوێکی هەرێمی نییە؛ بەڵکو ڕەنگدانەوەیەکی قووڵی گۆڕانکارییە قووڵترەکانی ناو سیاسەتی ئەڵمانیایە، لەگەڵ بەرزبوونەوەی هێزە نوێیەکان و کەمبوونەوەی هێزە تەقلیدییەکان، بەم شێوەیە داهاتوویەکی سیاسیی ئاڵۆزتر و هەمەچەشنتر دەشێوێنێت.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری