کنفرانس امنیتی مونیخ: بریتانیا ناو هواپیمابر به سمت قطب شمال می‌فرستد

ایران - خبرگزاری اخباری

کنفرانس امنیتی مونیخ: بریتانیا ناو هواپیمابر به سمت قطب شمال می‌فرستد

در یک اعلامیه مهم در کنفرانس امنیتی مونیخ، کایر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، تأیید کرد که بریتانیا امسال یک گروه ضربت ناو هواپیمابر را به اقیانوس اطلس شمالی و قطب شمال اعزام خواهد کرد. این حرکت استراتژیک، که توسط ناو قدرتمند HMS «پرینس آو ولز» رهبری می‌شود، یک جزء محوری از عملیات تازه راه‌اندازی شده «دیده‌بان قطب شمال» (Arctic Sentry) ناتو است. این ابتکار عملی پاسخی مستقیم به تنش‌های ژئوپلیتیکی اخیر، به‌ویژه آنهایی که از به اصطلاح «مناقشه گرینلند» ناشی می‌شوند، است و بر اهمیت حیاتی منطقه قطب شمال برای امنیت و ثبات جهانی که توسط ائتلاف غربی رو به افزایش است، تأکید می‌کند.

استارمر اظهار داشت که گروه ناو هواپیمابر، که در هماهنگی نزدیک با نیروهای دریایی ایالات متحده، کانادا و سایر متحدان ناتو عمل خواهد کرد، «نشانه‌ای قوی از تعهد به امنیت یورو-آتلانتیک» ارسال می‌کند. حضور HMS «پرینس آو ولز»، یکی از پیشرفته‌ترین کشتی‌های نیروی دریایی سلطنتی، نه تنها نماد توانایی‌های دریایی قدرتمند بریتانیا است، بلکه عزم تزلزل‌ناپذیر ناتو برای حفاظت از منافع خود در چشم‌انداز قطب شمال که به سرعت در حال تغییر است را نیز نشان می‌دهد. قطب شمال، که زمانی یک مرز دورافتاده و تا حد زیادی نادیده گرفته شده بود، اکنون به دلیل تأثیرات شتاب‌دهنده تغییرات آب و هوایی و ذوب شدن کلاهک‌های یخی آن، به طور فزاینده‌ای در کانون توجه ملاحظات ژئوپلیتیکی و اقتصادی قرار گرفته است.

اهداف اصلی پشت این حضور نظامی افزایش یافته ناتو، بهبود قابلیت‌های نظارتی در اطراف گرینلند و تقویت بازدارندگی در برابر قدرت‌های بزرگی مانند روسیه و چین است. فرمانده آمریکایی، الکسوس جی. گرینکویچ، قطب شمال را «یکی از استراتژیک‌ترین و در عین حال چالش‌برانگیزترین مناطق از نظر آب و هوایی» توصیف کرده و بر ضرورت حیاتی امنیت آن تأکید کرده است. ذوب شدن یخ‌های قطبی به تدریج مسیرهای کشتیرانی جدیدی را باز می‌کند و منابع طبیعی را که قبلاً غیرقابل دسترس بودند، قابل بهره‌برداری می‌سازد، و بدین ترتیب توجه بازیگران جهانی را جلب کرده و رقابتی نوپا برای نفوذ و منابع را آغاز می‌کند. به ویژه روسیه در سال‌های اخیر به طور قابل توجهی حضور نظامی خود را در این منطقه گسترش داده است، در حالی که چین نیز از طریق ابتکار «جاده ابریشم قطبی» خود، جاه‌طلبی‌های فزاینده خود را نشان داده است.

پیش‌زمینه این استقرار به طور ناگسستنی با «مناقشه گرینلند» پیوند خورده است، رویدادی که چندین سال پیش زمانی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور وقت ایالات متحده، تلاش کرد گرینلند را از دانمارک خریداری کند، به تیتر اخبار بین‌المللی تبدیل شد. پیشنهادهای مکرر ترامپ برای تصاحب این جزیره وسیع با رد قاطع دولت دانمارک مواجه شد. رئیس‌جمهور سابق آمریکا در آن زمان موضع خود را با این ادعا توجیه کرد که قلمرو دانمارک در غیر این صورت به اندازه کافی در برابر تجاوزات روسیه و چین محافظت نخواهد شد. اگرچه این حادثه دیپلماتیک اصطکاک قابل توجهی ایجاد کرد، اما بدون شک آسیب‌پذیری استراتژیک گرینلند و اهمیت عمیق آن برای امنیت اقیانوس اطلس شمالی را برجسته کرد. اگرچه مذاکرات مربوط به آینده قطب شمال و گرینلند از آن زمان به سطح متعادل‌تر و همکاری‌جویانه‌تری پیش رفته است، اما جنجال اولیه بر ضرورت یک استراتژی دفاعی قوی در منطقه تأکید کرد.

نخست‌وزیر استارمر فوریت وضعیت را تشریح کرد و اعلام کرد: «امنیت در قطب شمال برای همه ما از اهمیت بالایی برخوردار است و ما باید کارهای بیشتری انجام دهیم.» وی از گفتگوی کنونی که برقرار شده است ابراز رضایت کرد و خاطرنشان کرد که «باید از ابتدا وجود می‌داشت.» این اظهارنظر نشان‌دهنده ارزیابی انتقادی از عدم اقدام گذشته یا هماهنگی ناکافی است و رویکردی فعال‌تر از سوی دولت جدید بریتانیا در مسائل امنیت بین‌المللی را نشان می‌دهد. استقرار چنین دارایی دریایی مهمی در یک منطقه حساس، یک سیگنال سیاسی روشن است که فراتر از صرف حضور نظامی است. این یک نمایش از عزم برای دفاع از نظم بین‌المللی مبتنی بر قوانین، حتی در افراطی‌ترین و چالش‌برانگیزترین محیط‌ها است.

کارشناسان سیاست امنیتی، ابتکار بریتانیا را گامی حیاتی در تقویت توانایی‌های دفاعی جمعی در شمال می‌دانند. توانایی عملیات یک گروه ضربت ناو هواپیمابر در آب‌های قطب شمال نیازمند سرمایه‌گذاری‌های لجستیکی و فنی قابل توجهی است که بر مهارت عملیاتی نیروی دریایی سلطنتی و شرکای ناتو آن تأکید می‌کند. این تلاش فقط در مورد نمایش قدرت نیست، بلکه در مورد افزایش قابلیت همکاری بین متحدان و نشان دادن آمادگی برای پاسخ به تهدیدات احتمالی نیز هست. قطب شمال عرصه‌ای منحصر به فرد است که در آن تغییرات آب و هوایی و منافع ژئوپلیتیکی مستقیماً همگرا می‌شوند و نیازمند رویکردی محتاطانه اما قاطعانه از سوی جامعه بین‌المللی است.

این تحول، که در کنفرانس امنیتی مونیخ رونمایی شد، یک بار دیگر تأیید می‌کند که قطب شمال دیگر یک حاشیه دورافتاده تلقی نمی‌شود، بلکه خط مقدمی در ژئوپلیتیک جهانی است. بنابراین، مأموریت «دیده‌بان قطب شمال» و مشارکت بریتانیا جزء تعیین‌کننده‌ای در استراتژی گسترده‌تر ناتو برای انطباق با واقعیت‌های جدید یک جهان چندقطبی و تحکیم توانایی‌های دفاعی خود در تمام مناطق استراتژیک مرتبط است.

خبرگزاری اخباری