پێکدادانەکانی تورین: شلاین داوای یەکڕیزی دامەزراوەیی لە مێلۆنی دەکات، حکومەت دوای هێرشکردنە سەر ئەفسەرێک، ڕێوشوێنی ئەمنی تاوتوێ دەکات

ئیتاڵیا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

پێکدادانەکانی تورین: شلاین داوای یەکڕیزی دامەزراوەیی لە مێلۆنی دەکات، حکومەت دوای هێرشکردنە سەر ئەفسەرێک، ڕێوشوێنی ئەمنی تاوتوێ دەکات

شاری تورینی ئیتاڵیا لەم دواییانەدا لە کاتی خۆپیشاندانێکی گەورەدا کە بۆ ناڕەزایەتی دەربڕین بەرامبەر بە چۆڵکردنی سەنتەری کۆمەڵایەتی ئەسکاتاسونا ڕێکخرابوو، تووشی شەپۆلێک لە توندوتیژی بوو. ئەسکاتاسونا ناوەندێکی چالاکوانانە کە لە مێژە داگیرکراوە. پێکدادانەکان بووە هۆی دەستگیرکردنی دوو کەس و تۆمەتبارکردنی سێ کەسی دیکە، بەڵام ترسناکترین ڕووداو هێرشێکی دڕندانە بوو بۆ سەر ئەفسەرێکی پۆلیس، کە کاردانەوەیەکی گەورەی لە سەرانسەری بازنەکانی سیاسی و کۆمەڵایەتیدا لێکەوتەوە. دوای ئەم ڕووداوانە، ئێلی شلاین، سەرۆکی پارتی دیموکرات، داوای یەکڕیزی دامەزراوەیی لە سەرۆکوەزیران جۆرجیا مێلۆنی کرد، هۆشداریدا لە مەترسییەکانی دابەشبوونی سیاسی لە کاتی قەیرانەکاندا.

خۆپیشاندانی ئەسکاتاسونا، کە زۆرجار خاڵی گڕگرتنی گرژییەکانی نێوان چالاکوانان و دەسەڵاتدارانە، پشێوی تێدا دروست بوو. ئەفسەر ئەلێساندڕۆ کالیسا، تەمەن 29 ساڵ، بووە هێمای ئەو توندوتیژییەی کە سەری هەڵدا، دوای ئەوەی لەلایەن گرووپێکەوە کە لانیکەم دە کەس بوون، هێرشی کرایە سەر. کالیسا گەمارۆ درا، خرایە سەر زەوی، پاشان بە چەکوش و لێدان و بۆکس لێیدرا لە کاتێکدا کڵاوی پارێزەرییەکەی لەدەست دابوو. ئەم وێنانە تووڕەییەکی فراوانی لێکەوتەوە و بووە هۆی گواستنەوەی ئەفسەرەکە بۆ نەخۆشخانە بە پێشبینی سەرەتایی 20 ڕۆژ، پێش ئەوەی دواتر دەربکرێت.

دوای ئەم ڕووداوانە، چینی سیاسی بە خێرایی توندوتیژییەکەی ئیدانە کرد. سەرۆکوەزیران جۆرجیا مێلۆنی بە شێوەیەکی تایبەت سەردانی ئەفسەران و سەربازە بریندارەکانی تورینی کرد، پشتیوانی حکومەتی بۆ هێزەکانی جێبەجێکردنی یاسا دووپاتکردەوە. هاوکات، ئێلی شلاین پەیوەندی بە مێلۆنییەوە کرد و نیگەرانی خۆی لەبارەی «قۆستنەوەی ئەم کاتژمێرانە» دەربڕی و داوای «یەکڕیزی نەک دابەشبوون» لە نێوان دامەزراوەکاندا کرد. شلاین جەختی لەوە کردەوە کە کاتە هەستیارەکان پێویستیان بە وەڵامێکی یەکگرتوو لە سەرکردایەتی سیاسی هەیە بۆ ئەوەی دابەشبوونە کۆمەڵایەتییەکان زیاد نەکەن.

چاوەڕوان دەکرێت ماتێۆ پیانتێدۆزی، وەزیری ناوخۆ، ڕۆژی سێشەممە ڕاپۆرتێکی گشتگیر پێشکەش بە پەرلەمان بکات، کە تێیدا وردەکارییەکانی ڕووداوەکان دەخاتە ڕوو و ڕێوشوێنەکانی حکومەت ڕوون دەکاتەوە. ئەم هەنگاوە لەژێر فشاری زۆری حکومەتدا دێت بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی ئاسایشی گشتی و پاراستنی کارمەندانی جێبەجێکردنی یاسا. لوکا چیریانی، وەزیری پەیوەندییەکانی پەرلەمان، ئاماژەی بەوەدا کە پیانتێدۆزی لە هەردوو ئەنجومەنی نوێنەران و ئەنجومەنی پیران قسە دەکات، کە جدییەتی حکومەت لە مامەڵەکردن لەگەڵ دۆخەکەدا نیشان دەدات.

کاردانەوەکان تەنها بە سەرکردەکانی پارتە سەرەکییەکان سنووردار نەبوون. ماتێۆ سالڤینی، سەرۆکی پارتی لیگ و جێگری سەرۆکوەزیران، داوای «پاکێجێکی ئەمنی خێرا»ی کرد و پێشنیاری کرد کە بۆ خۆپیشاندەران بارمتە دابنرێت، هێرشکردنە سەر ئەفسەرەکەشی بە «هەوڵی کوشتن» ناوبرد. هەروەها ڕەخنەی توندی لە «هەندێک سیاسەتمەدار و هەندێک ڕۆشنبیری چەپ» گرت کە «چاویان لەم ناوەندە کۆمەڵایەتییە نەفرەتییانە» داخستووە. لە لای خۆیەوە، ئیلاریا کوچی لە هاوپەیمانیی سەوز و چەپ، توندوتیژییەکەی بە کاری «تاوانبارانی ترسنۆک» ناوبرد و هۆشداریدا کە توندوتیژی مافەکان لاواز دەکات.

ئەندریا پارینی لە پارتی دیموکراتیش بە توندی ڕەخنەی لە لێدوانەکانی پەرلەمانتارێکی ڕاستڕەو گرت و بە «درۆی قێزەون» و «لێدوانی بێبەرپرسیارانە» ناوی برد. لەکاتێکدا ڕیکاردۆ ماجی داوای ئیدانەکردنی ڕوونی توندوتیژییەکەی کرد و ڕووداوەکانی بە «شکستێکی ڕوون بۆ پیانتێدۆزی» لە پاراستنی ئاسایشدا زانی. ئەم لێدوانە ناکۆکانە قووڵایی دابەشبوونی سیاسی لەسەر چۆنیەتی مامەڵەکردن لەگەڵ خۆپیشاندانەکان و پاراستنی ئاسایشی گشتی نیشان دەدەن.

لە وەڵامێکی ڕاستەوخۆدا بۆ توندوتیژییەکە، سەرۆکوەزیران مێلۆنی کۆبوونەوەیەکی بەپەلەی حکومەتی ڕاگەیاند بۆ هەڵسەنگاندنی پێویستی بە بڕیارێکی نوێی ئەمنی. ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە حکومەت لەوانەیە بەرەو توندکردنی یاساکانی پەیوەندیدار بە خۆپیشاندانەکان و توندوتیژی دژی هێزە ئەمنییەکان بڕوات. گیدۆ کرۆسێتۆ، وەزیری بەرگریش، سەردانی فەرماندەیی کارابینیێری ناوخۆیی لە تورینی کرد و جەختی لە گرنگی هاوئاهەنگی نێوان دەزگا ئەمنییە جیاوازەکان کردەوە.

ڕووداوەکانی تورین پرسیاری فراوانتر لەبارەی سنوورەکانی خۆپیشاندانی ئاشتییانە، ڕۆڵی دەوڵەت لە دڵنیابوون لە ئاسایش، و بەرپرسیارێتی سەرکردە سیاسییەکان لە پەرەپێدانی گفتوگۆ نەک دابەشبوون، دەوروژێنێت. هەرچەندە مافی خۆپیشاندان بنەمای دیموکراسییە، بەڵام توندوتیژی دژی هێزە ئەمنییەکان یان هاوڵاتیانی مەدەنی قبوڵکراو نییە. گەورەترین ئەرکی حکومەتی ئیتاڵیا ئەوەیە کە هاوسەنگییەک لە نێوان پاراستنی ئازادییە مەدەنییەکان و پاراستنی ئاسایشی گشتی بدۆزێتەوە، لە هەمان کاتدا دڵنیا بێت لەوەی کە هەموو لایەنەکان بۆ کەمکردنەوەی گرژییەکان کار دەکەن نەک بۆ زیاتر گڕدان بەوان.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری