زێلێنسکی پوتین بە "تیرۆریستی ناوکی" تۆمەتبار دەکات دوای هێرشێکی کوشندەی فڕۆکەی بێفڕۆکە و مووشەک

ئۆکرانیا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

زێلێنسکی پوتین بە "تیرۆریستی ناوکی" تۆمەتبار دەکات دوای هێرشێکی کوشندەی فڕۆکەی بێفڕۆکە و مووشەک

لە هەڵکشانی قسە و باسی تونددا، سەرۆکی ئۆکرانیا ڤۆلۆدیمیر زێلێنسکی هاوتا ڕووسییەکەی، ڤلادیمیر پوتین، بە "هێرشێک تۆمەتبار کرد کە هیچ تیرۆریستێکی جیهان نەیویستووە" ئەنجامی بدات. ئەم ئیدانە توندە دوای زنجیرەیەک هێرشی ڕووسیا دێت کە ئامانجیان ژێرخانی وزەی گرنگی ئۆکرانیا بووە و بووەتە هۆی پەککەوتن و کەمکردنەوەی بەرهەمی وێستگەکانی وزەی ناوکی وڵاتەکە.

ئەم تۆمەتانە لە کاتێکدا هات کە ئۆکرانیا ڕووبەڕووی شەپۆلێکی سەختی سەرما دەبێتەوە، بە پێشبینی ئەوەی کە پلەکانی گەرما لە ڕۆژانی داهاتوودا بگاتە نزیکەی -٢٥ پلەی سەدی. هێرشە ڕووسییەکان، کە زێلێنسکی وەسفی کردووە کە ئامانجیان "دامەزراوە گرنگەکان بۆ کارپێکردنی وێستگەکانی وزەی ناوکی ئۆکرانیا" بووە، ناچاریکردوون ئەم وێستگانە بەرهەمی وزە کەم بکەنەوە. لە هەندێک حاڵەتدا، وێستگەیەکی ناوکی ناچار بووە بە تەواوی دابخرێت بەهۆی زیانەکانی بەر بنکە سەرەکییەکانی کارەبای بەرز. کۆمپانیای DTEK، گەورەترین کۆمپانیای وزەی تایبەت لە ئۆکرانیا، پشتڕاستی کردووەتەوە کە وێستگەکانی وزەی ناوکی "ناچارکراون وزە دابکەن" بەهۆی زیانەکان، ئەمەش قورسی دۆخەکە زیاد دەکات.

کاریگەرییەکە لەسەر هاوڵاتیان قوورسە. ڤیتالی کلیچکۆ، پارێزگاری کیێڤ، هۆشدارییەکی توندی لە ڕێگەی تێلیگرامەوە بڵاوکردەوە و ڕایگەیاند کە ڕۆژانی داهاتوو بۆ دانیشتوانی پایتەخت "زۆر سەخت" دەبن. ئەو جەختی کردەوە کە بە تایبەتی لە شەواندا، سەرما و سۆڵەی زۆر چاوەڕوان دەکرێت. بەهۆی "دۆخی زۆر سەختی سیستەمی وزەی ئۆکرانیا دوای هێرشێکی دیکەی گەورەی دوژمن"، پچرانی کارەبای نائاسایی لە زۆربەی ناوچەکان بەردەوامە. بەپێی وەزارەتی وزە، دانیشتوانی کیێڤ ئێستا تەنها بۆ ماوەی یەک سەعات و نیو تا دوو سەعات لە ڕۆژێکدا کارەبا وەردەگرن، ئەمەش گرنگیی دۆخی مرۆیی خراپی ئەم هێرشانە نیشان دەدات.

نرخی مرۆیی ململانێی بەردەوام لە زیادبووندایە. لە ماوەی ٢٤ کاتژمێری ڕابردوودا، بەپێی وتەی ئیڤان فیدۆرۆڤ، سەرۆکی ئیدارەی سەربازی هەرێمی زاپۆریژیا، ٥٧٧ هێرش کراوەتە سەر ٣٠ ناوچەی نیشتەجێبوون لە ناوچەکانی زاپۆریژیا و پۆلوهی، کە بووەتە هۆی گیانلەدەستدانی یەک کەس و برینداربوونی هەشت کەسی دیکە. ئۆلێکساڤ گانزها، سەرۆکی ئیدارەی سەربازی هەرێمی د Дніپروپترۆڤسک، ڕایگەیاند کە کوڕێکی ١٠ ساڵان لە کاتی تۆپبارانی شەوانەدا لە ناوچەکە بریندار بووە. بەرپرسانی ناوچەکەش پشتڕاستیان کردەوە کە لە ٧ی شوباتدا، لە ناوچەی دۆنێتسک، بە تایبەتی لە کیندراتیڤکا، دوو کەس کوژراون.

لەناو هەڵکشانی چالاکییە سەربازییەکاندا، هەوڵە دیپلۆماتکارییەکانیش بەردەوامن، هەرچەندە بە ئاستەنگی زۆرەوە. سەرۆک زێلێنسکی بە ڕۆژنامەنووسانی ڕاگەیاند کە ویلایەتە یەکگرتووەکان وادەیەکی مانگی حوزەیرانیان بۆ ئۆکرانیا و ڕووسیا داناوە بۆ گەیشتن بە ڕێککەوتنێک بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕی نزیکەی چوار ساڵە. ئەو ئاماژەی بەوەدا کە ئیدارەی سەرۆک ترامپ ئەگەری ئەوە هەیە گوشار بخاتە سەر هەردوو لا ئەگەر ئەم وادەیە جێبەجێ نەبێت. زێلێنسکی وتی: "ئەمریکییەکان پێشنیار دەکەن کە لایەنەکان شەڕەکە تا سەرەتای هاوینی داهاتوو کۆتایی پێبهێنن و ئەگەری زۆرە بەپێی ئەم خشتەیەیان فشار بخەنە سەر لایەنەکان." هەروەها وتی کە ئەمریکا دەیەوێت خشتەیەکی ڕوونی کەمکردنەوەی گرژی هەبێت.

ئەمریکا پێشنیاری میوانداریکردنی خولی داهاتووی دانوستاندنەکانی سێقۆڵی لە وڵاتەکەیاندا لە هەفتەی داهاتوودا کردووە، کە ئەگەری زۆرە لە میامی بێت. ئەم هەنگاوە دوای خولێکی پێشووی دانوستاندنەکانی سێقۆڵی بە نێوەندگیری ئەمریکا دێت کە لە ئەبوو زەبی بەڕێوەچوو، بەڵام هیچ پێشکەوتنێکی بەرچاوی بەدەست نەهێنا، چونکە هەردوو لایەنی شەڕکەر لەسەر داواکانیان کە یەکتر قبوڵ ناکەن، دامەزراون. ڕووسیا بەردەوامە لەسەر داواکردنی کشانەوەی ئۆکرانیا لە دۆنباس، کە شەڕی تێیدا بەردەوامە - ئەمەش داواکارییەکە کە کیێڤ بە توندی ڕەتی کردووەتەوە.

سەرۆک زێلێنسکی جەختی لەسەر پێگەی پتەوی ئۆکرانیا لەسەر پرسی دۆنباس کردەوە و وتی: "ئێمە لەسەر پێگەی خۆماندا دەوەستین" ئەمە دادپەروەرانەترین و باوەڕپێکراوترین مۆدێلییە بۆ ئاگربەست ئەمڕۆ، بەپێی بۆچوونی ئێمە. ئەو هەروەها گومانی خۆی لەسەر پێشنیاری ئەمریکا بۆ گۆڕینی ناوچەی دۆنباس، کە ڕووسیا چاوی لەسەریەتی، بۆ ناوچەیەکی ئابووری ئازاد وەک ناوەندێک بۆ چارەسەرێک دەربڕی، ئاماژەی بە بۆچوونی جیاواز کرد لەسەر جێبەجێکردنی. "نازانم ئایا ئەمە جێبەجێ بکرێت، چونکە کاتێک قسەمان لەسەر ناوچەیەکی ئابووری ئازاد کرد، بۆچوونی جیاوازمان لەسەر هەبوو."

هێرشکردنە سەر دامەزراوە ناوکییەکان و ژێرخانی وزەی گرنگ، هەڵکشانی جیدییەکە و نیگەرانی نێودەوڵەتی لەسەر ئەگەری ڕووداوی کارەساتبار و زیاتر ناجێگیربوون دروست دەکات. ڕەخنە توندەکانی زێلێنسکی، داواکاری ئۆکرانیا بۆ وەڵامێکی جیهانی بۆ پاراستنی ئاسایش و ڕێگریکردن لە زیاتر هێرشکردن کە دەکرێت ببێتە هۆی کارەساتی ناوکی، جەخت دەکاتەوە. دۆخەکە گرژ ماوەتەوە کاتێک ئۆکرانیا خۆی بۆ دوژمنایەتی بەردەوام و بارودۆخی کەش و هەوای سەخت ئامادە دەکات.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری