جیهانی - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری
ساڵی پڕ، کە ڕۆژێکی زیادە لە ٢٩ی شوباتدا زیاد دەکرێت بۆ ڕۆژژمێرەکەمان هەر چوار ساڵ جارێک، میکانیزمێکی بنەڕەتییە بۆ پاراستنی هاوسەنگی ڕۆژژمێرەکەمان لەگەڵ جووڵەی ئاسمانی. زەوی نزیکەی ٣٦٥.٢٤٢٢ ڕۆژ دەخایەنێت بۆ تەواوکردنی خولگەیەکی تەواو بە دەوری خۆردا (ساڵێکی گەرمەسێری)، بەڵام ڕۆژژمێری ستانداردمان تەنها ٣٦٥ ڕۆژ دەژمێرێت. ئەو پاشماوەیەی نزیکەی چارەکە ڕۆژێک کۆدەبێتەوە، دەبێتە هۆی لادانێکی وردە وردە لە نێوان ڕۆژژمێر و وەرزە گەردوونییەکاندا. دوای چوار ساڵ، ئەم کۆبوونەوەیە دەگاتە نزیکەی ڕۆژێکی تەواو، ئەمەش زیادکردنی ٢٩ی شوباتی پێویست دەکات.
ئەم کردارە ڕەگ و ڕیشەیەکی کۆنی هەیە، دەگەڕێتەوە بۆ جولیۆس قەیسەر، کە ڕۆژێکی زیادەی هەر چوار ساڵ جارێک لە ڕۆژژمێری ڕۆمانیدا ناساند. بەڵام ئەم چارەسەرە بە تەواوی ورد نەبوو؛ زیادکردنی ڕۆژێکی تەواو هەر چوار ساڵ جارێک، کەمێک زیادەڕۆیی بوو، نزیکەی ٤٥ خولەک. بۆ ڕاستکردنەوەی ئەم ناهاوسەنگییە، پاپا گریگۆری سێزدەهەم لە ساڵی ١٥٨٢دا ڕۆژژمێرەکەی چاکسازی کرد، بە دانانی یاسایەک کە ساڵانی سەدەیی (ئەوانەی بە '00' کۆتایی دێن) تەنها ئەگەر دابەشکرابن بەسەر ٤٠٠دا دەبنە ساڵی پڕ. ئەم ڕێکخستنە وردە دڵنیایی دەدات کە ڕۆژژمێرەکەمان بۆ سەدان ساڵ ورد دەمێنێتەوە، ڕێگری دەکات لەوەی وەرزی هاوین و زستان و یەکسانییەکانی ڕۆژ و شەو وردە وردە شوێنی خۆیان بگۆڕن، و جەژنە وەرزی و کشتوکاڵییەکانمان لەگەڵ واقیعی گەردوونی هاوسەنگ دەهێڵێتەوە.
Bixwîne jî
- Kunal Shah Li Ser WhatsAppê Di Şûna Will Cathcart de: Meta Balê Dide Ser Hindistanê
- هۆشداری سووری با لە فەرەنسا، ئیتاڵیا و ئیسپانیا بەهۆی پێشبینی پلەی گەرمی 40 پلەی سەدی
- کۆچی دوایی کلیڤ دەیڤس، بازرگانی گەورەی میوزیک، لە تەمەنی 94 ساڵیدا
- Hêzên Rûsî Ketin Kostyantynivka: Metirsî li ser Donbas a Ukraynayê
- Natewe Yekgirtûkan: Artêşa Myanmar di şeş mehan de zêdetirî 700 sivîl kuştine
