ئەڵمانیا لە سەرنجدا: هەڵبژاردنەکانی ویلایەتی ڕاینلاند-پالاتینات، گرژییە جیهانییەکان و مشتومڕە ناوخۆییەکان

ئەڵمانیا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

ئەڵمانیا لە سەرنجدا: هەڵبژاردنەکانی ویلایەتی ڕاینلاند-پالاتینات، گرژییە جیهانییەکان و مشتومڕە ناوخۆییەکان

دیمەنی سیاسی ئەڵمانیا لە ئێستادا بە تێکەڵەیەک لە بڕیارە گرنگەکانی سیاسەتی ناوخۆیی و گەشەپێدانە نێودەوڵەتییە بەرفراوانەکان تایبەتمەندە. لە ناوەندی سەرنجدا هەڵبژاردنەکانی داهاتووی ویلایەتی ڕاینلاند-پالاتیناتە لە 22ی مارس، کە ڕاپرسییە نوێیەکان پێشبینی کێبڕکێیەکی زۆر نزیک لە نێوان پارتە دامەزراوەکانی CDU و SPD دەکەن. ئەنجامەکان ئاماژە بە هەڵبژاردنێکی وروژێنەر دەکەن کە دەرئەنجامەکەی دەتوانێت کاریگەری لەسەر هاوسەنگی سیاسی لە Bundesrat (ئەنجومەنی فیدراڵی) و هەستی گشتی پێش هەڵبژاردنە فیدراڵیەکان هەبێت. شیکارکەران بە وردی چاودێری دەکەن کە پارتەکان لە کۆتا هەفتەکاندا چۆن خۆیان دەخەنە ڕوو و چ بژاردەی هاوپەیمانێتییەک دەردەکەون.

هاوتەریب لەگەڵ ئامادەکارییەکانی هەڵبژاردن، حکومەتی فیدراڵی پڕۆژەیەکی مشتومڕاوی بەڵام پۆتانسێلی پێشەنگ دەخاتە پێشەوە: بەکارهێنانی داتای نەخۆش بۆ مەبەستی توێژینەوە. لایەنگران جەخت لەسەر توانای زۆری پێشکەوتنە پزیشکییەکان و باشترکردنی چاودێری تەندروستی دەکەنەوە. ئەوان دەڵێن کە توێژینەوەی پشت بە داتا گرنگە بۆ تێگەیشتنێکی باشتر لە نەخۆشییەکان، پەرەپێدانی چارەسەری نوێ و زیادکردنی کارایی سیستەمی چاودێری تەندروستی. ڕەخنەگران، لە لایەکی ترەوە، نیگەرانی لەسەر پاراستنی داتا و خود-بڕیاردانی زانیاریی هاوڵاتیان دەردەبڕن. گفتوگۆکە لەسەر هاوسەنگی نێوان ئازادی توێژینەوە و پاراستنی زانیارییە کەسییە هەستیارەکان دەسوڕێتەوە، لەکاتێکدا حکومەت دڵنیایی دەدات کە ستانداردە توندەکانی بێناونیشانکردن و ئاسایش دەپارێزرێن.

سیگناڵێکی تری سیاسی ناوخۆیی لەلایەن AfD ەوە نێردرا، کە لە هەڵبژاردنەکانی شارەوانی باڤاریادا دەستکەوتی بەرچاوی تۆمار کرد. ئەم ئاراستەیە گرنگی بەردەوامی پارتەکە لە سیاسەتی ئەڵمانیادا، بەتایبەتی لەسەر ئاستی ناوخۆیی، دووپات دەکاتەوە. ئەنجامەکانی باڤاریا دەتوانێت وەک پێوەرێک بۆ هەستی بەشێک لە دانیشتووان خزمەت بکات و کاریگەری لەسەر ستراتیژییەکانی پارتە دامەزراوەکان لە مامەڵەکردن لەگەڵ بزووتنەوەی پۆپۆلیستی ڕاستڕەو هەبێت. شیکاریی کۆچی دەنگدەران و ئاڕاستە بابەتییەکانی AfD بۆ هەڵمەتە هەڵبژاردنییەکانی داهاتوو زۆر گرنگ دەبێت.

لەنێو سنوورە نیشتمانییەکان، مانشێتە جیهانییەکان بە خراپتربوونی دۆخی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست زاڵن. دوای لێدوانەکانی دوایی بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، کە ڕەخنەی لە "ستەمکارێکی نوێی ئێرانی" گرت بەهۆی تاکتیکەکانی خۆحەشاردانی، شەپۆلێکی نوێی هێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئامانجەکانی بەیروت هاتە ئاراوە. ئەم پەرەسەندنە ئاماژەیە بۆ توندبوونەوەی زیاتری پەیوەندییە تەنها لە ئێستاوە گرژەکانی نێوان ئیسرائیل و نەیارە هەرێمییەکانی. لە هەمان کاتدا، ڕێبەری باڵای نوێی ئێران داوای "تۆڵەسەندنەوە بۆ قوربانیانی جەنگ"ی کرد، کە ئەمەش وتارەکانی هەردوو لایەن زیاتر گەرم دەکات و ترسی لە ڕووبەڕووبوونەوەیەکی فراوانتر لە ناوچەکەدا زیاد دەکات. کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بە نیگەرانییەکی زۆرەوە چاودێری ئەم گەشەپێدانانە دەکات، لەکاتێکدا لایەنە مرۆییەکان، وەک کەمێک زیادبوونی ڕێژەی پاراستن بۆ ئێرانییەکان لە ئەڵمانیا، ئاکامە ئاڵۆزەکانی ئەم ململانێیانە ڕوون دەکەنەوە.

هەروەها لەناو یەکێتی ئەوروپادا گرژی هەیە، کە هاوکاری تاقی دەکاتەوە. پۆڵەندا، کە لە ڕاستیدا دەبوو گەورەترین سوودمەند بێت لە سندوقی چەکداری یەکێتی ئەوروپا، ڕووبەڕووی بەربەستی سیاسی ناوخۆیی بووەتەوە. نەیارێکی سەرۆک وەزیران توسك یاسا پەیوەندیدارەکە بلۆک دەکات، کە ئەمەش جێبەجێکردنی سندوقەکە دوادەخات و پرسیار لەبارەی ڕۆڵی پۆڵەندا لە پێکهاتەی بەرگری ئەوروپیدا دروست دەکات. ئەم بلۆککردنە زۆرجار لەلایەن لایەنگرانی نەیارەکەوە بە هۆشداری لەسەر کاریگەرییەکی زۆری ئەڵمانیا لەسەر کاروباری ئەوروپا پاساو دەدرێت، کە ئەمەش بەرژەوەندییە نیشتمانییە قووڵەکان و هەستیارییە مێژووییەکانی ناو یەکێتی ئەوروپا ئاشکرا دەکات. سندوقی چەکداری توخمێکی سەرەکی ستراتیژی بەرگری ئەوروپایە، و دواکەوتنەکەی دەتوانێت لێکەوتەی دوورودرێژی بۆ ئاسایشی هاوبەش هەبێت.

لە ڕووی ئابوورییەوە، ئامادەکارییە نوێیەکان لە ئەمریکاوە لە ئاسۆدان. ئەمریکا ئامادەکاری بۆ ناساندنی گومرگی سزای نوێ دەکات دژی چین و یەکێتی ئەوروپا. ئەم ڕێوشوێنانەی پاراستنی ئابووری دەتوانن قەڕسێکی نوێ لە ململانێی بازرگانی جیهانیدا دەستپێبکەن و کاریگەرییەکی بەرچاو لەسەر ئابووری جیهان هەبێت. یەکێتی ئەوروپا پێشتر ڕایگەیاندووە کە ئەگەر واشنتۆن پلانەکانی جێبەجێ بکات، بە ڕێوشوێنی وەڵامدانەوە وەڵام دەداتەوە. ئەمەش دەتوانێت ببێتە هۆی زیاتر تێکچوونی پەیوەندییەکانی نێوان ئەتڵەسی و بە توندی کاریگەری لەسەر زنجیرەی دابینکردن و ئابووری هەناردەی زۆرێک لە وڵاتان هەبێت.

لادان لەسەر گۆڕەپانی سیاسی گەورە، گەشەپێدان لە بواری دادپەروەری نێودەوڵەتیشدا هەیە. بەپێی ڕاپۆرتەکان، لێکۆڵەران دەستیان بە پشکنینی کێڵگەکەی جێفری ئێپستین، کە کۆچی دوایی کردووە، لە نیو مەکسیکۆ کردووە. ئەم پشکنینە بەشێکە لە لێکۆڵینەوە بەردەوامەکان لە یەکێک لە هەستیارترین دۆسیەکانی دەستدرێژی لە مێژووی نوێدا. دەسەڵاتداران هیوادارن بەڵگەی زیاتر بدۆزنەوە کە بتوانێت ڕووناکی بخاتە سەر تۆڕی هاودەستە گومانلێکراوەکانی. ئەنجامەکانی ئەم لێکۆڵینەوانە دەتوانێت لێکەوتەی دوورودرێژی بۆ کەسایەتییە باڵاکانی تر هەبێت کە گوایە لە دۆسیەکەدا تێوەگلاون.

بە کورتی، ئەڵمانیا و جیهان لە قۆناغێکی دینامیکی سیاسی و نادڵنیایی زیادبووندان. لە هەڵبژاردنە هەرێمییەکانەوە تا ململانێ نێودەوڵەتییەکان و گرژییە بازرگانییە جیهانییەکان – دیمەنی هەواڵەکان چڕە و پێویستی بە چاودێری وردی گەشەپێدانەکانی داهاتوو هەیە.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری