ئەمریکا: گەردەلوولە کوشندەکان لانیکەم هەشت کەسیان کردە قوربانی

ئەمریکا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

ئەمریکا: گەردەلوولە کوشندەکان لانیکەم هەشت کەسیان کردە قوربانی

ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لەم دواییانەدا تووشی زنجیرەیەک گەردەلوولی توند بوو کە بە ویلایەتەکانی میشیگان و ئۆکلاهۆمادا تێپەڕی، وێرانکارییەکی بەرفراوان و زیانێکی زۆری گیانی لە دوای خۆی بەجێهێشت. بەگوێرەی دەسەڵاتدارانی ناوخۆیی، ئەم گەردەلوولە چاوەڕواننەکراوانە بوونەتە هۆی گیانلەدەستدانی لانیکەم هەشت کەس و برینداربوونی دەیان کەسی دیکە، ئەمەش پرسیار لەبارەی ئامادەکاری بۆ ئەم جۆرە دیاردە کەشوهەوا توندانە لەو ناوچانەدا دروست دەکات کە بە گشتی بە زۆری گەردەلوول ناسراو نین.

میشیگان یەکێک بوو لەو ویلایەتانەی کە زۆرترین زیانیان بەرکەوت، چوار حاڵەتی گیانلەدەستدانی تۆمار کرد. سێ لەم مردنانە لە نزیک شارۆچکەی یونیۆن سیتی باشوور ڕوویاندا، کە دوازدە کەسی دیکەش بریندار بوون. لە کاونتی کاس، کە نزیکەی 80 کیلۆمەتر لە ڕۆژاواوە دوورە، کەسێکی دیکە گیانی لەدەستدا. لە ئۆکلاهۆما، پارێزگار کێڤن ستیت لە ڕێگەی پلاتفۆرمی 'X'ـەوە ڕایگەیاند کە دایکێک و کچەکەی گیانیان لەدەستداوە، لەکاتێکدا شێریفی کاونتی ئۆکمولگی دوو حاڵەتی گیانلەدەستدانی دیکەی لە شاری بیگز پشتڕاست کردەوە، بەمەش کۆی ژمارەی قوربانیان لەو ویلایەتەدا گەیاندە چوار کەس.

ئەم گەردەلوولە وێرانکەرانە ئێوارەی ڕۆژی پێنجشەممە بە کاتی ناوخۆیی دەستیان پێکرد و تا ڕۆژی شەممە بەردەوام بوون، بەمەش کاتێکی زۆریان هەبوو بۆ گەیاندنی زیانێکی گەورە. دەزگا ڕاگەیاندنەکان و دەسەڵاتداران ڕایانگەیاند کە ژمارەیەکی زۆر لە درەختەکان کەوتوونەتە سەر ڕێگاوبان و بیناکان، ئەمەش بووەتە هۆی پەکخستنی هاتووچۆ و وێرانکردنی موڵک و ماڵ. گەردەلوولەکان هەروەها بوونەتە هۆی بڕانی کارەبا لە زیاتر لە 500 ماڵ، بەجۆرێک دانیشتوانیان لەناو ئاژاوە و وێرانکاریدا لە تاریکیدا هێشتەوە.

لە وەڵامێکی خێرادا، پارێزگاری میشیگان، گرێتچن ویتمەر، ڕایگەیاند کە ناوەندێکی قەیران قەیران دامەزرێنراوە بۆ هەماهەنگیکردنی هەوڵەکانی فریاگوزاری و چاکبوونەوە لە بەشی باشووری ڕۆژاوای ویلایەتەکە. ئەم ناوەندە ئامانجیەتی سەرچاوەکان ئاراستە بکات و کاری خۆبەخشان ڕێکبخات، کە پێشتر دەستیان بە هەڵسەنگاندنی زیانەکان و پێشکەشکردنی یارمەتی بە زیانلێکەوتووان کردووە. وێنە بڵاوکراوەکان خۆبەخشان نیشان دەدەن کە سەردانی ماڵە وێرانبووەکان و درەختە هەڵکێشراوەکان دەکەن، ئەمەش قەبارەی کارەساتەکە ڕەنگدانەوەی.

دانیشتوویەک لە میشیگان چەند ساتێکی ترسناکیشی لە سەربانەکەیەوە تۆمار کرد، کاتێک گەردەلوولێکی دەگرت کە لە سەرانسەری دەریاچەی یونیۆنی بەستوو ڕێگەی خۆی دەکردەوە. گرتە ڤیدیۆییەکان درەختە هەڵکێشراوەکان و پاشماوەی فڕیوی ناو هەوا نیشان دەدەن، ئەمەش بەڵگەیەکی زیندوو بۆ هێزی وێرانکەری ئەم دیاردە سروشتیانە پێشکەش دەکات. ئەم دیمەنە دڵتەزێنانە بە شێوەیەکی بەهێز هێزی سروشت و چۆنیەتی گۆڕانی خێرا دۆخەکانمان بیردەهێنێتەوە.

لە ڕوانگەی کەشوهەوا ناسانەوە، شارەزا دەیڤید رۆس ڕوونی کردەوە کە مەرجە گونجاوەکان بۆ دروستبوونی ئەم گەردەلوولانە لە میشیگان، کە ویلایەتێکە بە ڕێژەیەکی کەمتر ئەم دیاردانەی تێدا ڕوودەدات، بەهۆی تێکەڵبوونێکی سیستەمی کەشوهەوا کە شێ لە کەناراوەکانی کەنداوەوە ڕادەکێشێت و بەهۆی بەرەیەکی گەرمەوە کە بەرەو باکوور دەجوڵێت دروست بوون. ڕۆس ئاماژەی بەوەدا کە میشیگان ساڵانە بە تێکڕا 15 گەردەلوولی تێدا ڕوودەدات، کە ژمارەیەکی زۆر کەمترە بە بەراورد لەگەڵ ویلایەتەکانی وەک تێکساس (155 گەردەلوول) و کانزاس (96 گەردەلوول)، ئەمەش وادەکات ئەم گەردەلوولە نوێیانە زیاتر جێگەی نیگەرانی بن.

ئەم ڕووداوانەی دوایی پرسیار لەبارەی پێویستی بەهێزکردنی سیستەمەکانی ئاگادارکردنەوەی پێشوەختە و پلانی وەڵامدانەوەی کارەسات لەو ناوچانەدا دروست دەکات کە لەوانەیە بەم جۆرە ڕووداوە کەشوهەوا توندانە ڕانەهاتبێتن. لەگەڵ گۆڕانی کەشوهەوا و زیادبوونی فریکوێنسی دیاردە کەشوهەوا توندەکان، ئامادەکاری و وریاکردنەوە بۆ پاراستنی ژیان و موڵک و ماڵ زۆر گرنگ دەبێت. کارەساتەکە هەروەها بەرگەگرتنی کۆمەڵگاکان و هێزی هاودەنگی لە کاتی سەختیدا دەخاتەڕوو، چونکە خۆبەخشان و دەزگا فەرمییەکان شانبەشانی یەکتر کار دەکەن بۆ ئاوەدانکردنەوەی ئەوەی کە گەردەلوولەکان وێرانیان کردووە.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری