ئاسایشی کەشتییە گەشتیارییەکان لەژێر وردبینی: سەدان سکاڵای دەستدرێژی شکستە سیستەماتیکییەکانی ئاسایش ئاشکرا دەکەن

جیهانی - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

ئاسایشی کەشتییە گەشتیارییەکان لەژێر وردبینی: سەدان سکاڵای دەستدرێژی شکستە سیستەماتیکییەکانی ئاسایش ئاشکرا دەکەن

شێوازێکی بێزارکەری دەستدرێژی سێکسی لەسەر کەشتییە گەشتیارییە گەورەکان، کە لە چەندین بەڵگەنامەی دادگادا بە وردی خراوەتەڕوو، تیشکی توند دەخاتە سەر پرۆتۆکۆلەکانی ئاسایشی پیشەسازییەکە و وەڵامەکانی بۆ قوربانیان. راپۆرتەکانی سەدان سەرنشین، لەوانەش رووداوەکانی سەر کەشتییە بەناوبانگەکانی وەک کارنیڤال و دیزنی، بڵاوبوونەوەی بێزارکەری دەستدرێژییەکان دەخەنەڕوو، کە زۆرجار لەلایەن ئەندامانی تاقمەوە ئەنجام دەدرێن، ئەمەش وایکردووە رەخنەگران داوای چاکسازیی بەپەلە و لێپرسینەوەی زیاتر بکەن.

ئەزموونی دڵتەزێنی کچێکی تەمەن 21 ساڵ، کە لە دۆسیە یاساییەکاندا بە جەین دۆ ناسێنراوە، وەک نموونەیەکی روون بۆ لاوازییەکان خزمەت دەکات کە سەرنشینان رووبەڕووی دەبنەوە. لە کانوونی یەکەمی 2018دا، ئەوەی وەک گەشتێکی خەونی هەشت رۆژەی کاریبی لەسەر کەشتیی کارنیڤال میراکڵ دەستیپێکرد – کەشتییەکی فراوان و پڕ لە خزمەتگوزاری – گۆڕا بۆ کابوسێک. دوای رۆژێک لە پشوودان و ئێوارەیەک لە کات بەسەربردن، دۆ، کە بۆ یەکەمجار لە ژیانیدا گەشتێکی دەریایی دەکرد، خۆی بینییەوە کە لە دوای نیوەشەو لەسەر سەربانی کەشتییەکە رادەکات. هەر ئەوکاتە، لە کاتی سەرکەوتنی بەسەر قادرمەیەکدا، ئەندامێکی تاقمی کارنیڤال بە گومانی خۆی رێی لێگرت، راپێچی کردە ناو قادرمەیەکی نهێنی و دەرگاکەی قفڵ کرد.

لێدوانەکەی دۆ، کە لە بەڵگەنامەکانی دادگادا پێداچوونەوەی بۆ کراوە، چیرۆکی ئەزموونێکی ترسناک دەگێڕێتەوە. ئەو وەسفی کردووە کە چۆن هەوڵی داوە دۆخەکە هێور بکاتەوە بە قسەکردن لەگەڵ دەستدرێژیکارەکە، بەڵام ئەو بەردەوام جەختی لەوە کردووەتەوە کە ئەو وەک خۆشەویستەکەی دەچێت. گێڕانەوەکەی باس لەوە دەکات کە ئەندامەکەی تاقمەکە دەستدرێژی سێکسی کردووەتە سەری. دوای کردنەوەی دەرگای قادرمەکە، دۆ رایکردە ژوورەکەی، بەڵام هەمان کارمەند بەدوایدا کەوتووە و هەوڵی داوە بچێتە ژوورەکەیەوە. توانی خۆی لە ژوورەکەدا قفڵ بکات، لەوێ دەستبەجێ گریانێکی زۆری کرد و تووشی نۆبەی ترس و دڵەڕاوکێ بوو کاتێک بە هاوڕێکەی وت چی روویداوە. تاوانە گوماناوییەکە دەستبەجێ بە خزمەتگوزارییەکانی میوانانی کارنیڤال راگەیەندرا.

وەڵامەکەی دۆ لە ناوەندە پزیشکییەکەی سەر کەشتییەکە، لایەنێکی قووڵی بێزارکەری ئەم رووداوانە دەردەخات. کاتێک دەستدرێژییەکەی بۆ پزیشکەکە گێڕایەوە، رووبەڕووی داوای لێبوردنێک و دانپێدانانێکی سارد بووەوە: "بەداخەوە، ئەمە بەردەوام روودەدات." ئەم لێدوانە، ئەگەر ورد بێت، ئاماژەیە بۆ کێشەیەکی سیستەماتیک نەک رووداوی تاکەکەسی، کە ئاماژەیە بۆ هۆشیارییەکی بێزارکەر لەناو پیشەسازییەکە سەبارەت بە سروشتی دووبارەبووەوەی ئەم جۆرە تاوانانە.

پێداچوونەوەیەکی گشتگیر بۆ دەیان بەڵگەنامەی دادگا لەلایەن BuzzFeed Newsەوە ئەوە دەردەخات کە ئەزموونی جەین دۆ بە هیچ شێوەیەک ناوازە نییە. سەرنشینان راپۆرتیان کردووە کە راپێچی ژوورەکان کراون و دەستدرێژی سێکسییان کراوەتەسەر، پاڵنراونەتە ناو قادرمەکانی خاوێنکەران و دەستدرێژییان کراوەتەسەر، و تەنانەت لە رێڕەوی گشتی کەشتییەکاندا هێرشیان کراوەتەسەر. سکاڵاکان لە سەرنشینە پێگەیشتووەکانەوە بۆ منداڵان دەگوازرێنەوە، دایک و باوکان و سەرپەرشتیاران بانگەشەی ئەوە دەکەن کە منداڵانیان لەلایەن سەرنشینەکانی تر یان ئەندامانی تاقمەوە گێچەڵیان پێکراوە، کحولیان پێدراوە، یان لە هەندێک حاڵەتدا لەلایەن کارمەندانی چاودێری رۆژانە لە ناوەندەکانی چالاکیی سەر کەشتییەکە خراپ مامەڵەیان لەگەڵ کراوە. ئەم کۆمەڵە تۆمەتە وێنەیەکی تاریک دەدات بە دەستەوە لە ژینگەکانێکدا کە تاوانباران بە شێوەیەکی ئالارمدار و بەردەوام سوود لە دەرفەتەکان وەردەگرن، زۆرجار بە چاودێریی ناتەواوەوە.

رەخنەگران دەڵێن ئەم رووداوە دووبارەبووانە ساڵانێکی درێژ لە پرۆتۆکۆلەکانی ئاسایشی شل و کولتوورێک دەردەخەن کە رەنگە، بە ئەنقەست یان بێ ئەنقەست، ئەم جۆرە تاوانانە ئاسان بکات. سروشتی سنوورداری کەشتییە گەشتیارییەکان، لەگەڵ ئەگەری خواردنەوەی کحول، دەتوانێت ئاڵنگاریی ناوازە بۆ ئاسایش و جێبەجێکردنی یاسا دروست بکات. بەڵام، قەبارە و یەکگرتوویی سکاڵاکان ئاماژە بەوە دەکەن کە رێوشوێنە ئێستاییەکان ناتەواون. پرسیارەکان سەبارەت بە پرۆسەکانی پشکنینی تاقم، بەردەستبوون و راهێنانی کارمەندانی ئاسایش، دانان و چاودێریکردنی کامێراکانی چاودێری، و وەڵامدانەوەی تیمەکانی خزمەتگوزاریی پزیشکی و میوانانی سەر کەشتییەکە بۆ سکاڵا تاوانکارییە جددییەکان دەورووژێنرێن.

پیشەسازیی گەشتیاریی دەریایی، کە کەرستەیەکی چەند ملیار دۆلارییە، ماوەیەکی درێژە خۆی وەک پشوویەکی سەلامەت و لوکس ناساندووە. بەڵام، ئەم کێشانە یاساییانە و شایەتحاڵی قوربانیان هەڕەشە لە تێکدانی ئەم وێنەیە دەکەن، لایەنێکی تاریکتر ئاشکرا دەکەن کە پێویستی بە کردەوەی دەستبەجێ و شەفاف هەیە. گرووپەکانی داکۆکیکار و پسپۆڕانی یاسایی داوای رێسای فیدراڵی توندتر، شەفافییەتی زیاتر لە راپۆرتکردنی رووداوەکان، و راهێنانی باشتر بۆ هەموو کارمەندانی کەشتییە گەشتیارییەکان لەسەر رێگریکردن لە دەستدرێژی و پشتگیریکردنی قوربانیان دەکەن. ئەوان جەخت لەسەر پێویستیی چاودێریی سەربەخۆ دەکەنەوە، نەک تەنها پشت بە لێکۆڵینەوە ناوخۆییەکانی کۆمپانیاکانی کەشتییە گەشتیارییەکان ببەستن، کە دەکرێت وەک خاوەنی بەرژەوەندییەکی تایبەت لە کەمکردنەوەی ریکلامی نەرێنی سەیر بکرێن.

بۆ قوربانیان وەک جەین دۆ، دەرئەنجامەکان زۆر لەوە زیاترن لە برینە دەستبەجێکان. پرۆسەی یاسایی زۆرجار دژوارە، و برینە دەروونییەکان دەتوانن درێژخایەن بن. بوێریی ئەوان لە هاتنە پێشەوە، سەرەڕای ئاڵنگارییەکان، زۆر گرنگە لە پاڵنانی گۆڕانکارییە سیستەماتیکییە پێویستەکان بۆ دڵنیابوون لەوەی کە سەرنشینانی داهاتوو دەتوانن بەڕاستی گەشتەکانیان بەبێ ترس بەڕێبکەن. پیشەسازیی گەشتیاریی دەریایی رووبەڕووی پێویستییەک دەبێتەوە کە نەک تەنها حاڵەتە تاکەکەسییەکان چارەسەر بکات بەڵکو بە شێوەیەکی بنەڕەتی ژێرخانی ئاسایشی خۆی هەڵبسەنگێنێتەوە و بەهێزی بکات، دڵنیابێتەوە لەوەی کە بەڵێنی پشوویەکی بێ خەم بە تێچووی ئاسایش و خۆشگوزەرانی سەرنشینان نایەت.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری