«Regavim»: خاڵبەندی سنووری نوێی ئیسرائیل لە ڕافە پەیامێکی نھێنراوی داگیرکردن هەڵدەگرێت

غەززە/میسر - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

«Regavim»: خاڵبەندی سنووری نوێی ئیسرائیل لە ڕافە پەیامێکی نھێنراوی داگیرکردن هەڵدەگرێت

خاڵبەندی سنووری ڕافە لە نێوان غەززە و میسردا، دوای ١٨ مانگ لە داخستن، بە شێوەیەکی کاتی بۆ ژمارەیەکی سنووردار لە فەلەستینییەکان کرایەوە. ئەم کردنەوەیە لەگەڵ ڕێکارە نوێکاندا دێت کە بۆ کۆنترۆڵکردنی جوڵەی گەڕاوەکان دانراون. بە شێوەیەکی گرنگ، سوپای ئیسرائیل خاڵێکی پشکنینی بە ناوی «Regavim» لە ناوچەیەکدا دامەزراندووە کە لەژێر کۆنترۆڵی ئەواندایە، دەکەوێتە دەرەوەی خاڵبەندی سەرەکی، بە تایبەتی بۆ ئەوانەی لە میسرەوە دەچنە غەززە. کاتێک یەکەمین گروپ لە ڕۆژی دووشەممەدا بە دەروازەکاندا تێپەڕین، بەڵگەنامە سەربازییە فەرمییەکانی ئیسرائیل ناونیشانێکیان ئاشکرا کرد کە ئاماژە بەوە دەکات کە ئەم دامەزراوەیە ئیتر وەک خاڵبەندی سنووری ئاسایی سەیر ناکرێت، بەڵکو وەک ئۆپەراسیۆنێک بۆ بەڕێوەبردنی دانیشتووانە.

لە بەیاننامەیەکی فەرمیدا کە ڕۆژی یەکشەممە لە ماڵپەڕەکەی بڵاوکرایەوە، سوپای ئیسرائیل ڕایگەیاند کە ئەوەی ناویان لێنابوو «Regavim Inspection Nekez» تەواو کردووە. لە کاتێکدا کە سوپای ئیسرائیل ئەم زمانی تەکنیکییە وەک ڕێکارێکی ئۆپەراسیۆنی ئاسایی دادەنێت، شرۆڤەکارانیش کە لەگەڵ الجزیرە قسەیان کردووە، پێیان وایە کە ھەڵبژاردنی وشەکانی «Regavim» و «Nekez» ئاماژەیە بۆ نیازی دوورمەودای ئیسرائیل. ئەم شارەزایانە پێیان وایە کە وشە ھەڵبژێردراوەکان دوو ستراتیژی ڕەنگ دەدەنەوە: یەکێکیان کە نوستالجیای زایۆنیستی بەکاردەھێنێت بۆ جەختکردنەوە لەسەر داواکارییەکانی خاکەکە، و ئەوی تریان کە زمانی ئەندازیاری بەکاردەھێنێت بۆ بێ ھیچ کردنی گەلی فەلەستینی.

بەپێی شرۆڤەکار موهەند موستەفا، ناوی «Regavim» دوورە لە ھەر شتێکی بێ بنەما؛ ئەوە ھاندەرێکی ئایدیۆلۆجییە کە بە ئەنقەست دروست کراوە بۆ ئەوەی لەگەڵ بنکەی ڕاستڕەوی حکومەتی ئیسرائیلدا بگونجێت. موستەفا ڕوونی کردەوە کە لە زمانی عیبریدا، «Regavim» واتە «کلووی خاک» یان «پارچەی زەوی کشتوکاڵی». بەڵام، جەختی لەسەر ئەوە کردەوە کە ماناکەی لە مانای وشەیی خۆی زیاترە، وەک ھاندەرێکی بەھێز بۆ بیرەوەری کۆمەڵایەتی زایۆنیستی کە پەیوەندی بە «ڕزگارکردنی خاک»ەوە ھەیە. ئەم زاراوەیە بە قوڵی پەیوەستە بە گۆرانی و شیعری منداڵانی زایۆنیستی «Dunam Po Ve Dunam Sham» (یەک دانام لێرە، یەک دانام لەوێ) کە لەلایەن جوشوا فرێدمانەوە نووسراوە، و بووەتە ھۆنراوەیەکی جوڵانەوەی نیشتەجێبوونی سەرەتایی. ناوەڕۆکی گۆرانییەکە بە ڕوونی ستایشی کڕینی زەوی دەکات، و دەڵێت: «یەک دانام لێرە و دانامێک لەوێ / کلوویەک دوای کلوو (Regev ahar regev) / بەم شێوەیە خاکی گەل ڕزگار دەکەین.»

موستەفا زیاتر ڕوونی کردەوە کە بە ناوھێنانی فەرمی ڕێگای ڕافە بە «Regavim»، سوپا پەیامێکی شاراوە دەگەیەنێت. ئەو پێی وایە کە ئەم ناوھێنانە بوونی ئیسرائیل لە غەززەدا وەک ئەرکێکی ئەمنی کاتی نیشان نادات، بەڵکو وەک شێوەیەک لە «ڕزگارکردنی خاک» کە ڕاستەوخۆ بیروڕای پێشڕەوانی سەرەتایی دەدوورێتەوە. جگە لەم بانگەوازە بۆ نوستالجیای مێژوویی، ناوی «Regavim» پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆ لەگەڵ ئەندازیارانی ئێستای سیاسەتەکانی داگیرکردنی ئیسرائیلدا دروست دەکات: خۆی بزووتنەوەی «Regavim». ئەم ڕێکخراوە ناحکومییە (NGO)ی ڕاستڕەوە، کە لە ساڵی ٢٠٠٦دا لەلایەن وەزیری دارایی ئێستا بێزەلێل سمۆتریچەوە دامەزراوە، ھێزی سەرەکی بووە لە پشت فراوانکردنی کۆنترۆڵی ئیسرائیل بەسەر کەرتی ڕۆژئاوا داگیرکراودا. لێکۆڵینەوەیەکی ساڵی ٢٠٢٣ی ڕۆژنامەی ئیسرائیلی ھا ئارتز وردەکاری ئەوەی خستەڕوو کە ئەم ڕێکخراوە چۆن کاریگەری وەک «ئەفسەری ھەواڵگری» بۆ دەوڵەت دەکات، بە بەکارھێنانی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و داتا لەسەر زەوی بۆ نەخشەکێشان و ئاسانکردنی لەناوبردنی بیناکانی فەلەستینی لە ناوچەی C، کە ڕێژەی ٦١%ی کەرتی ڕۆژئاوا داگیرکراوی داگیرکراوی ئیسرائیل پێک دەھێنێت.

موستەفا وتی کە جێبەجێکردنی ناوی «Regavim» بۆ خاڵبەندی ڕافە ئاماژەیە بۆ نیازی گواستنەوەی مۆدێلی «کارگێڕی شارستانی» کە لە کەرتی ڕۆژئاوا سەرکەوتووبوو، بۆ کەرتی غەززە. ئەمەش پێشنیار دەکات کە غەززە ئیتر وەک یەکەیەکی جیھادار سەیر نەکرێت، بەڵکو وەک ناوچەیەک سەیر بکرێت کە بە ھەمان شێوازەکانی بەڕێوەببرێت کە بۆ ڕێگریکردن لە دامەزراندنی دەوڵەتێکی فەلەستینی لە «یھودا و سامیریا» بەکارھاتوون، کە ئیسرائیلییەکان بەکاری دەبەن بۆ ئاماژەدان بە کەرتی ڕۆژئاوا. شرۆڤەکار ئیھاب جەباری، لێکدانەوەی «Regavim» یەک ھەنگاو زیاتر دەبات. ئەو پێی وایە کە ئەم زاراوەیە لە بنچینەی وشەیی خۆی پەرەی سەندووە بۆ بووەتە «براندی سیاسی» نوێ بۆ جوڵانەوەی نیشتەجێبوون و بە شێوەیەکی ستراتیژی بەکاردەھێنرێت بۆ ئاساییکردنەوەی مانەوەی درێژخایەنی ئیسرائیلی لە ناوچەکەدا.

بەڵام، جەباری وتی کە بەکارھێنانی زاراوەی «Nekez» لە بەیاننامەی سوپای ئیسرائیلدا ئاماژەیە بۆ کاریگەرییەکی ترسناکتر. ئەو ڕوونی کردەوە کە لە کاتێکدا «Regavim» وەک براندێکی سیاسی کار دەکات، «Nekez» بیرکردنەوەی ئەندازیاری سارد و ژیرانەی سوپا ئاشکرا دەکات. «Nekez» وەک زاراوەیەکی ئەندازیاری ئاو ناسێندراوە، کە ئاماژە بە خاڵێکی دەرکردنی ئاو دەکات کە بۆ بەڕێوەبردنی ئاوی پیس، ئاوی لافاو، یان سیستەمی ئاودێری بەکاردێت – کە بە ڕوونی وشەیەک نییە کە پەیوەندی بە چارەسەرکردنی مرۆڤەکانەوە ھەبێت لە خاڵبەندی سنوورێکدا. جەباری وتی کە وەسفکردنی خاڵبەندی سنووری مرۆیی وەک «دەرچەیەک» سێ بیروباوەڕی ترسناک ڕەنگ دەداتەوە کە ئێستا لە دۆکترینە سەربازییەکاندا فەرمی کراون: یەکەم، کە فەلەستینییەکان لە غەززە تەنھا وەک «پەیکەری مرۆیی» سەیر دەکرێن کە پێویستیان بە بەڕێوەبردنیان ھەیە. دووەم، کە خۆی غەززە وەک کێشەیەکی ئەندازیاری سەیر دەکرێت، وەک بەڕێوەبردنی ئاو یان پاشماوە. سێیەم، کە چارەسەرەکان دەبێت تەنھا تەکنیکی بن، و کێشەیەکی سیاسی بگۆڕن بۆ کێشەیەکی ئەندازیاری کە دەتوانرێت بە کۆنترۆڵکردنی پەیکەرەکان چارەسەر بکرێت.

جەباری ھۆشداری دا کە ئەمە «ساردتر و مەترسیدارترە لە قسەی نیشتەجێبوونی ئاسایی»، وتیشی کە «کێشەی سیاسی غەززە دەگۆڕێت بۆ کارێکی تەکنیکی ھەمیشەیی». ھەردوو شرۆڤەکارەکە ڕازی بوون کە ناھێنانی فەرمی ئەم دوو زاراوەیە ئاماژەیە بۆ واقیعێک کە نە کشانەوەیەکی تەواوەتە و نە داگیرکردنێکی ڕاگەیەندراوە. جەباری وەسفی کرد وتی «ئەمە شێوازێکە بۆ 'کۆنترۆڵی بێدەنگ'». ئەو ڕوونی کردەوە کە ئیسرائیل پێویستی بە ڕاگەیاندنی نیشتەجێبوونی خێرا نییە بۆ کۆنترۆڵکردنی ناوچەکە. بە مامەڵەکردن لەگەڵ خاکەکە وەک «Regavim» (خاکێک کە دەبێت پارێزگاری لێ بکرێت) و خەڵکیش وەک «Nekez» (پەیکەرێک کە دەبێت فلتەر بکرێت)، ئەوان واقیعێکی درێژخایەن دروست دەکەن کە تیایدا غەززە ناوچەیەکی بەڕێوەبراوە، و ھیچ کات یەکەیەکی سەربەخۆ نابێت. موستەفا ھەمان شتی دووبارە کردەوە و وتی: «ناوی 'Regavim' بە نیشتەجێکان دەڵێت: 'گەڕاینەوە بۆ خاکەکە'.» و ناونیشانی فەرمی «Nekez» بە دامەزراوەی ئاسایشی دەڵێت: «ئێمە گەورەمان لەبەردەستە بۆ ئەوەی پەیکەری مرۆڤ بە ویستی خۆمان بکەینەوە یان دابخرێت.»

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری